DNNVV khó tiếp cận vốn vay

Thiếu tài sản thế chấp, tình hình tài chính không minh bạch, khó khăn chồng chất trước bối cảnh kinh tế khó khăn… khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đã khó tiếp cận NH lại càng khó hơn, dù cầu vốn tăng.

Cơ hội tiếp cận vốn hạn chế

Quan hệ tín dụng NH-DN không còn khó khăn như trước, song với DNNVV để tiếp cận vốn vẫn là bài toán khó. Nguyên nhân nợ xấu và năng lực cạnh tranh DNNVV yếu kém, thiếu minh bạch nên NH ngại rủi ro nợ xấu gia tăng. Trong khi quá trình xử lý nợ xấu còn nhiều khó khăn, mất nhiều thời gian khiến nhiều DNNVV đứng trước bờ vực phá sản.

Sở dĩ số lượng DN, nhất là các DNNVV, phá sản ngày càng tăng là do thiếu năng lực tài chính, trong khi cơ hội để tiếp cận được vốn vay rất hạn chế. Mặc dù lãi suất giảm nhưng khả năng hấp thụ vốn của các DNNVV tăng trưởng rất chậm, cả năm 2013 chỉ tăng khoảng 0,95% so với cuối năm 2012. Trong khi đó các DNNVV chiếm tới 97% số lượng DN. Theo số liệu của NHNN, chỉ có hơn 1/3 DNNVV (chưa đến 36%) trong số các DN đang hoạt động tiếp cận vốn NH.

Cần có cơ chế hỗ trợ và tạo điều kiện cho DNNVV trong quá trình tiếp cận vốn tín dụng. Bản thân Vietcombank đẩy mạnh cho vay, nhưng dư nợ khối này chỉ chiếm 5,8%/tổng dư nợ vì các DN không đáp ứng nhu cầu.

Ông Huỳnh Song Hào,
Phó Giám đốc Vietcombank TPHCM

Thời gian qua, DNNVV đã thế chấp hết các tài sản đã có và hiện nay không thể dùng hàng tồn kho làm tài sản thế chấp để đảm bảo cho vay nữa. Thêm vào đó, quỹ bảo lãnh vay vốn không phát triển. Theo báo cáo của NHNN và các NHTM, năm 2012 và 2013 không DNNVV nào được bảo lãnh để vay vốn. Đáng chú ý, trong giai đoạn khó khăn vừa qua, doanh thu và lợi nhuận của DNNVV đang bị thu hẹp, chi phí sản xuất tăng cao, khiến DNNVV dù có tăng doanh thu nhưng lợi nhuận trước thuế lại giảm đáng kể.

Trong khi các NH vẫn hô hào đã có sự chuyển dịch trong tái cơ cấu khoản vay theo hướng tập trung vào đối tượng DNNVV. Song thực tế, với vai trò NH yếu tố cần đầu tiên là tài sản đảm bảo. Trong khi đó DNNVV vay chủ yếu với tài sản thế chấp bằng dòng tiền, nhưng dòng tiền của DN lại không đảm bảo; biên lợi nhuận trong hoạt động kinh doanh của DN cũng giảm trước tình hình khó khăn hiện nay; một số DN rút vốn vay ra mua tài sản cố định dẫn đến bất cân đối nguồn vốn, gây nguy cơ không trả nợ được nên NH không dám cho vay. Đó là lý do vì sao NH chưa dám đẩy mạnh vốn cho vay trung, dài hạn đối với DNNVV”.

Cần cơ chế hỗ trợ

Ông Nguyễn Duy Tùng, Tổng giám đốc OCB, cho rằng mỗi khi làm việc với DNNVV, NH cũng rất tiếc vì có những DN có dự án rất tốt, nhưng điều kiện vay không đủ nên không thể cho vay. Do đó, theo ông Tùng, cần lập một Trung tâm hỗ trợ cho vay DNNVV, giúp DN cũng là giúp NH mạnh dạn cho vay. Thực tế, với số lượng DNNVV chiếm 97%/tổng số DN cả nước, được xem là đối tượng cần có chính sách ưu tiên để hỗ trợ trình độ quản trị, tiềm lực tài chính. Vì thế, theo lãnh đạo các NH, nếu không hạ chuẩn sẽ khó cho các DN vay. Nền kinh tế có phát triển hay không nhờ vào sự đóng góp của khối DN này.

DNNVV khó tiếp cận vốn vay ảnh 1

DNNVV cần có cơ chế ưu tiên để NH hỗ trợ vốn. Ảnh: LONG THANH

Hiện các NHTM có tham gia vào quỹ tín dụng bảo lãnh DNNVV nhưng vướng quy trình, vì trình độ quản lý của DN còn yếu kém, tài sản đảm bảo không có… Hiện nay, trừ chính sách giảm thuế thu nhập DN cho DNNVV, hầu hết các biện pháp hỗ trợ đều là các giải pháp chung cho tất cả DN, rất ít biện pháp hỗ trợ được thiết kế để giúp DNNVV vượt những cản trở do quy mô nhỏ. Chẳng hạn, cách thức DNNVV tiếp cận tài chính khác với DN lớn. Để tiếp cận tài chính, tín dụng các DNNVV thường thực hiện các giải pháp như sử dụng vốn vay phi chính thức, vay ngắn hạn từ NHTM.

Theo các chuyên gia lĩnh vực tài chính, để cải thiện các DNNVV cần phải có kế hoạch kinh doanh thực tế hơn, sổ sách minh bạch hơn và có thể tìm đến Quỹ Bảo lãnh tín dụng để đề nghị bảo lãnh nếu không có tài sản thế chấp. Mặt khác, các NHTM cũng cần đa dạng sản phẩm tín dụng hơn đối với DNNVV và huy động các nguồn vốn dài hạn dành cho các đối tượng DN này. NHNN cần xem xét chính sách khuyến khích NHTM có tỷ lệ dư nợ tín dụng cho DNNVV ở mức cao.

Bảo Lâm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vàng - ngoại tệ

Đầu tư vàng khó thua lỗ?

(ĐTTCO)-Hoạt động đầu tư vàng thường nhằm vào lý do chính yếu như công cụ trú ẩn khi kỳ vọng lạm phát gia tăng, hoặc đa dạng hóa danh mục đầu tư khi bất ổn kinh tế gia tăng. Vì vậy trong gần 7 tháng năm 2020, giá vàng thế giới đã tăng khoảng 24% kể từ đại dịch Covid-19, và cùng thời điểm này giá vàng trong nước cũng tăng 21,8%.