Đẩy nhanh tái cơ cấu từ vốn ngoại

NHNN vừa ban hành Thông tư 38/2014/TT-NHNN, quy định nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) bên cạnh việc hỗ trợ năng lực tài chính còn phải có cam kết gắn bó lâu dài, cũng như hỗ trợ về mặt quản trị, điều hành, dịch vụ, sản phẩm khi tham gia tại các tổ chức tín dụng  (TCTD) yếm kém Việt Nam. Đây được xem là một trong các biện pháp điều hành thúc đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu hệ thống NH, nhất là vực dậy những TCTD yếu kém từ nguồn vốn ngoại.

Hỗ trợ NH yếu kém

Đẩy nhanh tái cơ cấu từ vốn ngoại ảnh 1 
Quy định của Thông tư 38 về hồ sơ, trình tự, thủ tục NĐTNN mua cổ phần của TCTD Việt Nam đối với các trường hợp NĐTNN mua cổ phần dẫn đến mức sở hữu cổ phần từ 5% vốn điều lệ trở lên, hoặc mua thêm cổ phần khi NĐTNN đã sở hữu từ 5% vốn điều lệ trở lên; mua cổ phần nhằm sở hữu cổ phần từ 10% vốn điều lệ hoặc mua cổ phần và trở thành nhà đầu tư chiến lược nước ngoài của một TCTD Việt Nam.

Tuy nhiên, đáng chú ý là Thông tư 38 buộc NĐTNN phải có những ràng buộc nhất định khi mua cổ phần TCTD yếu kém. Theo đó, ngoài thành phần hồ sơ theo quy định, NĐTNN phải có văn bản cam kết về việc gắn bó lâu dài với TCTD yếu kém, hỗ trợ trong việc áp dụng công nghệ hiện đại, phát triển sản phẩm, dịch vụ NH, nâng cao năng lực quản trị, điều hành.

Tại Nghị định 01 trước đây, một cá nhân nước ngoài không được sở hữu vượt quá 5% vốn điều lệ của TCTD, với tổ chức không vượt quá 15%, nhà đầu tư chiến lược tối đa là 20%; tỷ lệ sở hữu tối đa của một NĐTNN và người có liên quan không được vượt quá 20% vốn điều lệ; tổng mức sở hữu của NĐTNN không vượt quá 30% vốn điều lệ của một NHTM Việt Nam.

Nhưng nội dung mới trong Thông tư 38, khi tìm được đối tác nước ngoài, TCTD yếu kém gửi hồ sơ cho NHNN xem xét, thẩm định và trình Thủ tướng Chính phủ quyết định tỷ lệ sở hữu cổ phần của một NĐTNN, nhà đầu tư chiến lược nước ngoài, tổng mức sở hữu cổ phần của NĐTNN tại một TCTD yếu kém được cơ cấu lại có thể vượt quá giới hạn quy định.

Theo đó, phương án mua cổ phần và cơ cấu lại TCTD yếu kém phải bao gồm nội dung chi tiết và lộ trình thực hiện đối với từng biện pháp hỗ trợ cụ thể, bao gồm cả việc cơ cấu lại tổ chức mạng lưới, nâng cao năng lực tài chính, xử lý nợ xấu và biện pháp xử lý các tồn tại của TCTD yếu kém.

Quyết liệt tái cơ cấu

Trong bản tin phân tích về thị trường, ông Fiachra Mac Cana, Giám đốc điều hành phụ trách nghiên cứu của Công ty Chứng khoán TPHCM (HSC) cho rằng, thời điểm ban hành Thông tư 38 là để chuẩn bị đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu hay mua bán và sáp nhập (M&A) đối với các NH yếu kém trong tương lai.

Quy định các nhà đầu tư chiến lược nước ngoài phải lập thư cam kết chính thức cho thấy ý định hợp tác lâu dài, đồng thời chứng minh năng lực tài chính và đưa ra giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình tại các NH yếu kém. Bởi sự tham gia của cổ đông chiến lược nước ngoài mang lại nhiều lợi ích cho NH như kinh nghiệm quản trị khi có thành viên tham gia trong HĐQT hay ban điều hành, cũng như NH có cơ hội áp dụng công nghệ hiện đại hay trình độ quản lý nhân sự.

Hiện nhiều NH đang có cổ đông nước ngoài sở hữu trên 15% vốn như ABBank, ACB, VietinBank, Eximbank, SeAbank, Techcombank, Vietcomank, OCB… Nhưng hầu hết cổ đông này đều đầu tư từ giai đoạn 2007-2008. Chẳng hạn MayBank đầu tư vào ABBank từ năm 2008 và đang sở hữu 20% tại đây, Sumitomo Mitsui Banking Corporation (MSBC) nắm giữ 15% vốn tại Eximbank từ năm 2007, BNP Paribas sở hữu 20% vốn tại OCB từ cuối năm 2007, HSBC sở hữu 20% tại Techcombank từ năm 2005, Standard  Chartered mua cổ phần ACB từ năm 2005 và tỷ lệ hiện tại là 15%...

Trong giai đoạn hiện nay, nhiều NH vẫn đang tìm kiếm cổ đông chiến lược nước ngoài, nhất là đối với những NH thuộc hàng dưới. Đơn cử như DongABank, nhà băng này đã có kế hoạch phát hành cổ phần cho NĐTNN trong nhiều năm qua nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được.

Theo lãnh đạo DongABank, NH có nhận nhiều đề nghị hợp tác của các cổ đông ngoại với mong muốn sở hữu 20% vốn. Như vậy Thông tư 38 sẽ là chất xúc tác cho NĐTNN tham gia vào NH hiện nay.

Theo đánh giá của World Bank, tốc độ tái cơ cấu lĩnh vực NH chậm hơn so với kỳ vọng, đặc biệt là quá trình hợp nhất. Mặc dù vẫn duy trì áp trần sở hữu nước ngoài ở mức 30% (theo cam kết của Việt Nam với WTO), Nghị định 01 tháng 1-2014 cho phép mức sở hữu cao hơn trong những trường hợp đặc biệt theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ; NHNN đặt mục tiêu 6-7 thương vụ M&A trong lĩnh vực NH trong năm 2014 và giảm 50% số lượng NHTM trong vòng 3 năm tới.

Song trong năm nay vẫn chưa có thương vụ M&A mới nào. Như vậy với việc ban hành Thông tư 38 có hiệu lực từ đầu tháng 2-2015, cùng với Thông tư 36 được áp dụng với các nội dung quan trọng siết sở hữu chéo, NHNN thể hiện rõ quyết tâm tái cơ cấu hệ thống NH đang cần được đẩy nhanh tiến độ hơn trong thời điểm hiện nay.

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Đinh Văn Thành – Chủ tịch HĐQT SCB trao bảng tượng trưng trao 20 căn nhà tình nghĩa tại Long An.

SCB xây 20 nhà cho gia đình chính sách khó khăn tại Long An

(ĐTTCO) -  Phát huy truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái, đồng thời hưởng ứng phát động của UBND tỉnh Long An, Ngân hàng Sài Gòn (SCB) đã tài trợ 1,2 tỷ đồng để xây dựng 20 nhà ở cho gia đình chính sách khó khăn tại tỉnh Long An.

Vàng - ngoại tệ