Chẳng đặng đừng quốc hữu hóa ngân hàng

 Chẳng đặng đừng quốc hữu hóa ngân hàng ảnh 1
Sau 4 năm khởi động chiến lược tái cấu trúc hệ thống ngân hàng (NH) Việt Nam cuối cùng đã có một NH bị quốc hữu hóa. Đây được xem là một biện pháp mạnh mẽ nhất, quyết liệt nhất để xử lý NH yếu kém tránh nguy cơ gây ra sự đổ vỡ cho hệ thống tài chính. Sự khởi đầu này làm cho nhiều người kỳ vọng việc tái cấu trúc hệ thống NH Việt Nam trong thời gian tới sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn và hiệu quả hơn.

Thực ra trên thế giới việc quốc hữu hóa doanh nghiệp hay NH diễn ra khá phố biến. Đây là biện pháp cuối cùng của Chính phủ để cứu NH khỏi phá sản ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế, hệ thống tài chính hoặc xã hội. Cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997 ở Đông Á hay khủng hoảng tài chính toàn cầu từ năm 2007 đã làm nhiều NH, doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản và các Chính phủ phải trở thành chủ nhân bất đắc dĩ của các tổ chức này.

Năm 2008 và 2009, Chính phủ Hoa Kỳ đã phải rót vào General Motors (GM) - từng là một hãng xe hơi lớn nhất thế giới, khoảng 50 tỷ USD và sở hữu 60% vốn của công ty này. Đây được xem là một trong những vụ quốc hữu hóa lớn nhất của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trước đó, Chính phủ Hoa Kỳ đã phải bỏ ra 200 tỷ USD để tiếp quản Fannie Mae và Freddie Mac. Đây là 2 công ty cho vay thế chấp đang gặp khó khăn và có tài sản lên đến 5,2 ngàn tỷ USD. Tại châu Âu năm 2009, Đức cũng phải bỏ ra 100 tỷ EUR để cứu NH Hypo Real Estate (HRE) khỏi phá sản.

Ở Việt Nam, trước đây cũng có một làn sóng quốc hữu hóa diễn ra mạnh mẽ. Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã biến thành doanh nghiệp nhà nước sau khi được các ông chủ hiến tặng cho Nhà nước. Còn VNCB là NH đầu tiên trong “lịch sử hiện đại” và đã được dư luận đặc biệt quan tâm. Nhưng xét về bản chất, việc quốc hữu hóa VNCB hoàn toàn khác.

Dù tình hình tài chính của VNCB không được chính thức công bố nhưng có thể dự đoán NH này đang rất khó khăn và cổ đông không chấp nhận rót thêm vốn để duy trì hoạt động. Trong khi đó trước đây việc quốc hữu hóa không hề liên quan đến vấn đề tài chính của doanh nghiệp. Tuy nhiên, với vai trò là đại diện Chính phủ NHNN vẫn buộc phải tiếp quản VNCB để đảm bảo NH này không bị phá sản làm ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống tài chính.

Kinh nghiệm ở các quốc gia cho thấy sau khi quốc hữu hóa Chính phủ thường đứng ra tái cấu trúc doanh nghiệp. Trong nhiều trường hợp việc tái cấu trúc thành công, doanh nghiệp được vực dậy và sau đó Chính phủ lại cổ phần hóa để tư nhân hóa trở lại. Cũng có nhiều trường hợp Chính phủ tiếp quản để thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay rồi sau đó giải thể.

Trong tất cả trường hợp đó, Chính phủ có thể có lời hoặc thua lỗ. Do vậy, việc quốc hữu hóa không phải bao giờ cũng được ủng hộ, có ý kiến cho rằng làm như vậy là sử dụng tiền thuế của người dân để cứu những kẻ giàu có.

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Đinh Văn Thành – Chủ tịch HĐQT SCB trao bảng tượng trưng trao 20 căn nhà tình nghĩa tại Long An.

SCB xây 20 nhà cho gia đình chính sách khó khăn tại Long An

(ĐTTCO) -  Phát huy truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái, đồng thời hưởng ứng phát động của UBND tỉnh Long An, Ngân hàng Sài Gòn (SCB) đã tài trợ 1,2 tỷ đồng để xây dựng 20 nhà ở cho gia đình chính sách khó khăn tại tỉnh Long An.

Vàng - ngoại tệ