Bước đệm giảm lãi vay

NHNN đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong 2015 sẽ tăng hơn so với năm 2014, lên mức 13-15%. Liệu lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm trong năm sau và tăng trưởng tín dụng mới có thể mạnh hơn?

Bước đệm giảm lãi vay ảnh 1 
Liên tục những ngày cuối năm, các NH công bố giảm lãi suất huy động các kỳ hạn khác nhau. Điển hình Vietcombank đã nhiều lần đi tiên phong trong việc hạ lãi suất huy động, cắt giảm lãi suất 3 lần liên tiếp kể từ sau lần NHNN điều chỉnh hạ trần lãi suất huy động các kỳ hạn ngắn về 5,5%/năm vào cuối tháng 10-2014.

Theo biểu niêm yết mới cập nhật, lãi suất huy động VNĐ của Vietcombank giảm nhẹ ở các kỳ hạn dài từ 24-60 tháng còn 6,2%/năm, mức cao nhất trước đó là 6,3%/năm. So với các NH trong khối, lãi suất tại Vietcombank đã thấp hơn khoảng 0,5- 0,8%/năm.

Sau động thái này, các NH cổ phần cũng rục rịch điều chỉnh giảm lãi suất huy động, như BacABank với mức lãi suất huy động hiện chỉ còn 7,9%/năm, thấp hơn mức 8,2%/năm trước đó; SacomBank và TechcomBank cũng giảm các mức lãi suất cao nhất trước đây xuống khoảng 0,1-0,3%.

 Các NH thừa tiền đã nhìn thấy 1 năm qua bí đầu ra trong khi người dân vẫn chuộng kênh tiết kiệm. Tỷ lệ cho vay/tiền gửi tại các NH lớn đều giảm mạnh kể từ năm 2011 đến nay. Chẳng hạn tại Vietcombank tỷ lệ này là 92% trong năm 2011 đến quý III-2014 còn 78%, tại VietinBank, BIDV, MBB, ACB, SacomBank, Eximbank tỷ lệ cho vay trên huy động cũng giảm đều trong mấy năm qua và giai đoạn hiện nay đã về mức thấp nhất.

Tính theo số liệu của các NH đến cuối quý III-2014, tỷ lệ lãi biên (NIM) của nhiều nhà băng đều bị giảm sau khi trần lãi suất cho vay ngắn hạn cho 5 lĩnh vực ưu tiên phải giảm từ 8% xuống 7%/năm.

Theo số liệu của NHNN, mặt bằng lãi suất năm 2014 giảm 1,5-2%/năm so với cuối năm 2013. Nhiều chuyên gia tài chính nhìn nhận xu thế giảm này có thể tiếp tục duy trì trong thời gian tới. Tình trạng chung của nhiều NH là tín dụng tăng trưởng thấp những tháng đầu năm và dồn dập vào thời điểm cuối năm.

Tính tới 19-12, tín dụng toàn hệ thống NH đã tăng 11,8% so với cuối năm 2013 và chỉ tiêu định hướng 12-14% được lãnh đạo NHNN cho biết sẽ hoàn thành trong tầm tay. Diễn biến này hoàn toàn ngược lại so với thời điểm 2 tháng trước đó với nhiều lo ngại sẽ không hoàn thành mục tiêu trong năm nay.

Thực tế trong năm 2014 là năm nở rộ doanh nghiệp niêm yết trên sàn huy động bổ sung vốn sản xuất kinh doanh bằng con đường phát hành cổ phiếu lẫn trái phiếu, bất chấp thị trường chứng khoán sụt giảm. Những doanh nghiệp tăng vốn mạnh có thể kể đến như Công ty Thủy sản Hùng Vương, Công ty Thế giới Di Động, Tập đoàn FLC, Tập đoàn Đức Long Gia Lai… và nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ khác cũng huy động vốn bằng phát hành.

NHNN có thể tiếp tục thực hiện các chính sách để giảm lãi suất nhằm giúp doanh nghiệp hưởng chi phí vốn thấp. Nếu lãi suất huy động giảm từ 0,5-1%, người tiền gửi vẫn còn có thể hưởng mức lãi suất 4,5-5%/năm. Điều này cũng đồng nghĩa với lãi suất cho vay sẽ được hạ xuống trong năm tới.

TS. Nguyễn Trí Hiếu

Các cổ phiếu được phát hành phần lớn bằng mệnh giá và không thiếu trường hợp phải tiến hành nhiều đợt do không thành công trong lần đầu chào bán. Rõ ràng các doanh nghiệp vẫn đang rất cần vốn nhưng diễn biến này lại có vẻ nghịch lý trong bối cảnh lãi suất cho vay đã giảm mạnh so với thời điểm nhiều năm trước.

Theo NHNN, mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2015 nới lên so với 2014 là kết quả tính toán từ các chỉ số GDP, CPI và các đánh giá dự kiến cung cầu vốn phục vụ mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Phân tích của Công ty Chứng khoán TPHCM (HSC), kỳ vọng tăng trưởng tín dụng năm sau sẽ đạt 15,5%, tổng phương tiện thanh toán (M2) đạt 19% và lạm phát là 5%.

 Một chuyên gia tài chính cho rằng, xét về vĩ mô trong nước nền kinh tế đang có những chuyển biến tích cực. Điều này được thể hiện qua tăng trưởng GDP năm 2014 cao hơn những năm trước và kim ngạch xuất nhập khẩu đều tăng khá mạnh.

Một yếu tố khác là thị trường bất động sản đang ấm trở lại qua số dự án triển khai nhiều lên và giao dịch tăng mạnh. Bên cạnh đó, một rào cản ngăn cản tín dụng là nợ xấu cũng đang có dấu hiệu tốt lên. Đây có thể là những cơ sở khiến cho tín dụng năm 2015 được cải thiện. 

Xuân Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vàng - ngoại tệ