Liên kết doanh nghiệp trong nước và kiều bào

Tạo hướng đột phá hàng xuất khẩu

Xuất khẩu hàng Việt những năm qua đã đạt được nhiều thành tích đáng kể nhờ vào nỗ lực hết mình của các doanh nghiệp. Song, bên cạnh việc tự thân tìm đơn hàng từ đối tác nước ngoài, doanh nghiệp trong nước có thể tiếp cận với các doanh nhân là kiều bào, tạo lập một kênh mới đưa hàng Việt thâm nhập thị trường thế giới một cách bài bản hơn.

> Khơi thông dòng vốn kiều hối

Chưa khai thác hết tiềm năng

Việt Nam có cộng đồng kiều bào đang sinh sống tại 103 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, tập trung ở các thị trường lớn như Đông Âu, Đức, Hoa Kỳ…

Theo thống kê của Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài, tính đến nay đang có khoảng 3.500 dự án đầu tư của doanh nghiệp kiều bào vào các lĩnh vực bất động sản, xây dựng, sản xuất hàng hóa xuất khẩu… với tổng số vốn đăng ký khoảng 11 tỷ USD.

Lượng kiều hối hàng năm có mức tăng trưởng đáng kể, khoảng 10-15%/năm. Năm 2009, Việt Nam thu hút được 6 tỷ USD. Năm 2010 con số này đạt đến 8,6 USD, gần bằng nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA) của các nước dành cho Việt Nam. Ước tính năm 2011, lượng kiều hối đạt khoảng 9 tỷ USD.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, cho rằng bên cạnh việc đóng góp, đầu tư lượng kiều hối đáng kể, doanh nhân kiều bào còn là cầu nối quan trọng để doanh nghiệp trong nước đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa thương hiệu Việt ra thị trường thế giới.

Hiện nay dù nhiều ngành hàng của Việt Nam như gạo, cà phê, thủy sản, dệt may… luôn đạt kim ngạch xuất khẩu cao, nhưng nhãn hiệu hàng Việt Nam xuất hiện trên thị trường thế giới rất ít vì chủ yếu làm gia công hay xuất khẩu ở dạng nguyên liệu thô.

Những năm gần đây, mối quan hệ giao thương giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp kiều bào đã có những bước phát triển mới đáng ghi nhận. Do vậy, doanh nghiệp kiều bào rất mong muốn hợp tác để đưa hàng hóa mang thương hiệu Việt đến với bạn bè quốc tế.

Mạng lưới doanh nghiệp kiều bào ở các nước rộng lớn, ngoài tiềm năng về vốn còn có nhiều thế mạnh khác như am hiểu pháp luật kinh doanh, nhu cầu thị trường và có mối quan hệ tốt với cơ quan chức năng sở tại.

Đây là những yếu tố rất quan trọng, có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nắm được yêu cầu các thị trường và là kênh tìm kiếm đối tác hiệu quả để gia tăng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa. Vì vậy, các Hiệp hội người Việt Nam ở nước ngoài cần đẩy mạnh thực hiện việc liên kết doanh nghiệp trong nước với kiều bào đang sinh sống và làm việc tại các nước.

Đẩy mạnh liên kết, liên doanh

Ông Cao Sĩ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Việt Nam, cho biết các DNNVV luôn gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm khách hàng. Đặc biệt khi nước ta gia nhập WTO, thách thức này càng cao bởi phải cạnh tranh với không chỉ doanh nghiệp trong nước mà còn với doanh nghiệp các nước xuất khẩu khác.

Khi trong nước triển khai cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài đã phối hợp với hơn 90 cơ quan đại diện giới thiệu cuộc vận động đến 4 triệu kiều bào đang sinh sống ở các nước để quảng bá hàng Việt. Ngoài việc vận động kiều bào sử dụng hàng Việt Nam, các hiệp hội người Việt ở các nước khuyến khích doanh nhân kiều bào hỗ trợ phát triển mạng lưới hệ thống phân phối, đề xuất ý kiến nâng cao chất lượng sản phẩm phù hợp với thị hiếu, nhu cầu chung. Hy vọng thông qua chương trình này, hàng Việt xuất ngoại sẽ nhanh chóng tăng mạnh.

Ông ĐỖ TRÁC BÀNG,
Chủ tịch Hiệp hội hữu nghị Canada - Việt Nam

Hàng hóa xuất xứ từ các nước Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ… đang chiếm ưu thế vì giá thành rẻ, chất lượng cao nhờ vào kỹ thuật, công nghệ hiện đại. Trong khi doanh nghiệp nước ta có năng lực sản xuất hàng hóa nhưng quy mô vẫn ở mức nhỏ và vừa, hạn chế về vốn, kỹ thuật công nghệ; công tác xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu và nắm bắt nhu cầu thị trường, pháp luật kinh doanh quốc tế còn yếu.

Hiện nay chỉ một số doanh nghiệp lớn, đầu tư được hệ thống máy móc, thiết bị tiên tiến mới đáp ứng được tiêu chí về chất lượng hàng xuất khẩu qua các thị trường Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản. Còn phần lớn DNNVV với công nghệ lạc hậu, khả năng yếu nên không thể duy trì thường xuyên các chương trình tiếp thị, hoặc thiết lập văn phòng đại diện tại nước ngoài.

Tuy nhiên, theo ông Kiêm, những hạn chế trên sẽ sớm được khắc phục. Ngoài nỗ lực vươn lên của từng doanh nghiệp, một cơ hội đang mở ra là liên kết với doanh nghiệp kiều bào ở các nước - một tiềm năng mà dường như chúng ta đã bỏ quên.

 Ông Phạm Ngọc Chu, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Hungary, đề xuất: “Muốn đất nước phát triển, lĩnh vực xuất khẩu phải được đẩy mạnh nhưng đẩy mạnh xuất khẩu phải gắn liền với những chiến lược căn cơ, bền vững. Trong đó, sự liên kết giữa doanh nghiệp Việt trong và ngoài nước, đang là xu hướng mà nhiều doanh nghiệp hướng đến.

Không chỉ liên kết 2 doanh nghiệp với nhau mà liên kết nhóm doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp trong nước cung cấp hàng hóa, doanh nghiệp Việt Nam ở các nước làm cơ quan đại diện, đại lý phân phối. Sinh sống ở các nước, các doanh nhân kiều bào hiểu rất rõ phong tục tập quán, thị hiếu người tiêu dùng bản địa nên có thể tư vấn cho doanh nghiệp trong nước thay đổi tiêu chí, chất lượng, mẫu mã phù hợp với nhu cầu đại chúng".

Thay đổi để mở rộng thị trường

Nhờ nhiệt tình của các doanh nghiệp và doanh nhân kiều bào, những năm gần đây, mối giao lưu hàng hóa giữa doanh nghiệp Việt Nam trong nước và nước ngoài đã có nhiều chuyển biến. Tuy nhiên, tại thị trường Trung Quốc đang tồn tại một nghịch lý: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam gặp khó khăn trong việc thâm nhập, trong khi nhiều doanh nhân là kiều bào ở đây lại đang là nhà phân phối hàng hóa của các nước cho thị trường rộng lớn này.

Lý do, hàng Trung Quốc, Thái Lan có giá rẻ hơn, chất lượng cao và quan trọng là mẫu mã bao bì được thiết kế đẹp mắt, sản phẩm đa dạng nên dễ tiêu thụ hơn.

Tạo hướng đột phá hàng xuất khẩu ảnh 1

Gian hàng Việt Nam tại hội chợ hàng tiêu dùng ở Đức.

Vì thế, để kiều bào tự nguyện tham gia phân phối hàng Việt, doanh nghiệp trong nước cần chú trọng đến đầu tư thiết kế mẫu mã bao bì sản phẩm. Đối với người tiêu dùng nước ngoài, đây là yếu tố đầu tiên ảnh hưởng đến quyết định có sử dụng sản phẩm hay không.

Thí dụ, bao bì cà phê hòa tan G7 của Trung Nguyên với hình ảnh tách cà phê trắng có viên đá nhỏ đã không được người tiêu dùng châu Âu ưa chuộng vì họ ở xứ lạnh, thay vào đó họ chọn Nescafé bởi ly cà phê đỏ bốc khói nghi ngút.

Ngược lại, người tiêu dùng ở khu vực thời tiết nóng sẽ chọn hình ảnh tách cà phê trắng có viên đá nhỏ của G7. Vấn đề này cho thấy việc thiết kế bao bì phải đi đôi với chiến lược phân phối sản phẩm.

Theo đó, hướng đến thị trường nào, doanh nghiệp cần nghiên cứu những chi tiết nhỏ nhất để có bước chuẩn bị đầy đủ các yếu tố liên quan đến tâm lý tiêu dùng, yêu cầu chất lượng, giá cả phù hợp với thị trường đó. Để thực hiện tốt việc này, không gì hiệu quả hơn là liên kết với doanh nghiệp, doanh nhân kiều bào đang sinh sống ở các nơi đó.

Ông Lê Thanh Bình, Trưởng đại diện Hội Người Việt Nam ở Ba Lan tại Hà Nội, chia sẻ doanh nhân kiều bào đang hướng về nước  nhà nhưng còn một số vấn đề khó khăn như thủ tục hành chính, hành lang pháp lý, thiếu thốn các phương tiện làm việc hiện đại, khi muốn hợp tác cũng không biết tìm đối tác ở đâu.

Các doanh nghiệp này rất mong muốn tạo được mối quan hệ tốt đẹp với doanh nghiệp trong nước để có được sự hỗ trợ và hậu thuẫn khi họ đầu tư, hợp tác ở quê nhà.  Vì vậy rất cần sự quan tâm của Nhà nước để tổ chức các những buổi giao lưu, tham quan thực tế nhà máy sản xuất để tiếp cận được những đối tác phù hợp với khả năng của mình.

Doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài cũng cần sự hỗ trợ để xây dựng các đại lý hay trung tâm thương mại có quy mô phù hợp với khuôn khổ pháp luật cho phép ở các quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn cầu, để phân phối hàng Việt. 

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất