M&A ngân hàng: Trông đợi sự thay đổi

Năm 2014 qua đi với đủ cung bậc thăng trầm trong lĩnh vực ngân hàng. Trong bối cảnh chung của toàn ngành với những cảm xúc hoan hỉ về đích,  bức tranh mua bán-sáp nhập (M&A) ngân hàng 2014 khá ít gam màu sáng. Liệu năm 2015 bức tranh này có tươi sáng hơn?

Lặng lẽ 2014

M&A ngân hàng: Trông đợi sự thay đổi ảnh 1 
Cách đây 1 năm khi những ngân hàng yếu được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) “lật tẩy”, người ta đã từng kỳ vọng năm 2014 sẽ là năm “cơn bão” M&A ngân hàng sẽ diễn ra sôi động. Vậy nhưng thực chất năm qua chỉ có chút “sóng gợn”.

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2015 vừa được NHNN tổ chức giữa tuần vừa qua, Thống đốc Nguyễn Văn Bình khẳng định, đề án cơ cấu lại các tổ chức tín dụng (TCTD) đã và đang được triển khai quyết liệt với các giải pháp cơ cấu lại toàn diện về tài chính, hoạt động, quản trị điều hành và khắc phục các sai phạm dưới sự giám sát chặt chẽ của NHNN.

Nhờ đó, tình hình hoạt động của các ngân hàng sau sáp nhập, hợp nhất, tự cơ cấu lại đã ổn định và cải thiện. Kết quả tái cơ cấu ngân hàng năm 2014 đã khẳng định sự nỗ lực, quyết tâm của hệ thống ngân hàng với các giải pháp đúng đắn nhằm lành mạnh hóa hệ thống các TCTD, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội trong tình hình mới.

Năm 2015 sóng M&A ngân hàng sẽ bùng lên. Với những đề án tái cơ cấu đã có, được phê duyệt về chủ trương, sẽ không còn cơ hội để trì hoãn thêm. Ngoài ra, nợ xấu treo lơ lửng trên đầu và phải giảm về mức 3% là mục tiêu kiên quyết ngành ngân hàng đã cam kết với Chính phủ. Bên cạnh đó, một loạt hiệp định thương mại tự do quan trọng đã được hoàn tất vào cuối năm 2014 và đầu năm 2015, buộc ngành ngân hàng phải có đủ “lực” để có thể hội nhập.

TS. Cấn Văn Lực

Dù đã có những thương vụ sáp nhập thành công, song đó là kết quả của năm 2013, còn với những thương vụ sáp nhập được tuyên bố rầm rộ, đình đám từ đầu năm 2014, cho tới nay kết quả vẫn... bặt vô âm tín.

Đơn cử rõ nhất là 2 thương vụ sáp nhập đã được công bố và được đại hội cổ đông các ngân hàng thông qua chủ trương như thương vụ giữa Sacombank và SouthernBank, giữa MaritimeBank và MDB, rồi PGBank hé lộ ý định sáp nhập vào VietinBank… vẫn đang dang dở.

Và một thương vụ khác cũng được giới tài chính chú ý và đổ dồn sự theo dõi là thông tin cái tên GPBank được “gả” về một định chế tài chính quốc tế của Singapore đã được loan truyền từ hồi đầu năm 2014 đến nay vẫn chưa đi tới hồi kết.

Theo thông tin ĐTTC có được, sở dĩ thương vụ GPBank về với đối tác ngoại của Singapore chậm trễ bởi 2 bên chưa thể thỏa thuận được về giá chuyển nhượng và bất đồng trong định giá tài sản của GPBank hiện nay.

Một lý do khiến quá trình M&A ngân hàng bị chậm được TS. Cấn Văn Lực, Giám đốc Trung tâm đào tạo BIDV, chỉ ra chính là câu chuyện về sở hữu chéo, tư tưởng nhận thức của ban quản trị điều hành các ngân hàng cần sáp nhập chưa thông suốt.

Hay nói rõ hơn, chính là sự e sợ của một số cổ đông lớn khi lợi ích nhóm, quyền lực không còn nằm trong tay. Tuy nhiên, thời gian để chần chừ đã không còn và câu chuyện lo ngại về sở hữu chéo sẽ dần được “gỡ” khi Thông tư 36/2014/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chính thức có hiệu lực từ 1-2-2015 tới.

Không thể trì hoãn

Nợ xấu cao, lợi ích nhóm, sở hữu chéo hoành hành… đang khiến quá trình M&A ngân hàng chậm lại. Song các nhà băng đã không còn nhiều thời gian để trì hoãn. Việc tái cơ cấu các TCTD, trong đó có M&A ngân hàng là câu chuyện lớn, đặc biệt với những nhà băng có “cơ thể ốm yếu” đã được “điểm mặt chỉ tên”.

TS. Cấn Văn Lực bày tỏ, việc siết chặt sở hữu chéo để “làm sạch” hệ thống ngân hàng là cần thiết, bởi càng để lâu càng khó xử lý.

“Hiện đã xử lý được 8 TCTD yếu kém, 4-5 TCTD yếu kém cần “dọn dẹp”. Đề án theo tôi biết cơ bản là đã có, nhưng thời điểm thông qua như thế nào phụ thuộc vào quyết định của Chính phủ. Các ngân hàng cũng đã rất nỗ lực để chốt lại thương vụ sáp nhập một cách nhanh nhất, nhưng điều này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Tuy nhiên, tất cả phải làm nhanh và quyết liệt trong năm 2015”- TS. Lực nhấn mạnh.

Ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam, cho rằng năm 2015 dù đã thoát khỏi “đáy” nhưng bức tranh chung của hệ thống ngân hàng là vẫn phải đương đầu với nhiều khó khăn về sức cầu tín dụng, nợ xấu, sở hữu chéo… đặc biệt là áp lực cơ cấu lại “sức khỏe” của chính mình. Tuy nhiên, cũng theo ông Hải, năm 2015 sẽ là cột mốc quan trọng đối với các thương vụ M&A trong hệ thống ngân hàng.

“Các ngân hàng sẽ không còn nhiều thời gian để trì hoãn việc nâng cấp hệ thống, vì càng để lâu chi phí để sửa chữa sẽ càng lớn và sẽ mất nhiều thời gian hơn”. Bởi lẽ theo ông Hải, một mấu chốt quan trọng là theo nội dung Thông tư 36, các ngân hàng chỉ được nắm giữ cổ phiếu của tối đa 2 TCTD khác, đồng thời tỷ lệ nắm giữ ở mỗi TCTD không quá 5%. Những ngân hàng sở hữu quá tỷ lệ trên chỉ có 12 tháng kể từ ngày Thông tư 36 có hiệu lực để giảm tỷ lệ sở hữu về mức cho phép.

Theo các chuyên gia, với thời hạn đưa ra của Thông tư 36, các ngân hàng không còn nhiều thời gian “câu giờ” để “dọn dẹp” sở hữu chéo trong hệ thống của mình, ai chậm trễ sẽ bị loại bỏ khỏi cuộc chơi. Một trong các giải pháp được các ngân hàng tính đến nhiều nhất là M&A.

Thực chất công việc này đã được các nhà băng có tên trong danh sách cần cơ cấu lại tiến hành hơn 1 năm nay, nhưng cho tới thời điểm hiện tại công tác “dọn dẹp” mới được tiến hành khẩn trương, rốt ráo hơn.

Như vậy, dù muốn hay không sóng M&A ngân hàng sẽ lại nổi trong năm 2015, bởi theo mục tiêu của NHNN, tới cuối năm 2017 cả nước chỉ còn 15 ngân hàng, thay vì hơn 30 ngân hàng như hiện nay.

Thu Hoài

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vietnam Airlines khuyến cáo hành khách đến sớm làm thủ tục trước 2 tiếng

Vietnam Airlines khuyến cáo hành khách đến sớm làm thủ tục trước 2 tiếng

(ĐTTCO) – Để đảm bảo kế hoạch và sự thuận lợi đi lại, Vietnam Airlines Group (gồm Vietnam Airlines, Pacific Airlines, Vasco) khuyến cáo hành khách đi tàu bay cần theo dõi chặt chẽ thông tin từ các hãng hãng không, chủ động đến sân bay trước giờ khởi hành dự kiến ít nhất 2 tiếng để hoàn thành thủ tục hàng không.