Giảm tập đoàn để phát triển hiệu quả

Tại phiên họp thường kỳ tháng 8 vừa qua, Chính phủ có chủ trương giảm số tập đoàn (TĐ) kinh tế nhà nước từ con số 11 hiện nay xuống còn khoảng từ 5 đến 7 TĐ. Theo ông Trần Tiến Cường, nguyên Trưởng ban cải cách và phát triển doanh nghiệp (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương), chủ trương này là hướng đi đúng, trở về đúng mục tiêu ban đầu hình thành TĐ kinh tế.

PHÓNG VIÊN: - Ông nhìn nhận thế nào về việc Chính phủ chủ trương giảm số TĐ kinh tế nhà nước xuống còn khoảng một nửa hiện nay?

Ông TRẦN TIẾN CƯỜNG: - Đây là hướng đi đúng vào lúc này. Cá nhân tôi cũng nhiều lần nêu quan điểm về vấn đề này. Thực chất, nếu cứ tranh luận bàn cãi mãi về việc doanh nghiệp (DN) nào được coi là TĐ, DN nào không được đều không giải quyết được vấn đề cũng như mục tiêu ban đầu đặt ra đối với chức năng, nhiệm vụ của một TĐ kinh tế.

Bởi lẽ hình thành TĐ rồi cũng vẫn là mô hình DNNN, cũng có công ty mẹ, công ty con. Vấn đề lúc này là TĐ nào Chính phủ cần quan tâm hơn, TĐ nào cần thực hiện các mục tiêu quan trọng của quốc gia.

Định hướng giảm bớt TĐ là đúng, chẳng hạn TĐ kinh tế nhà nước nào có ngành nghề, vị thế, phục vụ được những mục tiêu lớn của quốc gia, Nhà nước mới có cơ chế tập trung đầu tư, quản lý, giám sát, tạo điều kiện cho TĐ đó phát triển.

Thực tế chúng ta không thể có quá nhiều TĐ vì sẽ dẫn đến phân tán nguồn lực, đầu tư dàn trải. Câu chuyện giảm bớt TĐ là trở lại đúng vấn đề mục tiêu cốt lõi ban đầu của DNNN.

Giảm tập đoàn để phát triển hiệu quả ảnh 1

TĐ Vinashin lún sâu vào bế tắc nợ nần,
có được xem như phá sản của một ngành kinh tế? Ảnh: VIỆT DŨNG

- Vậy theo ông nên giữ lại những TĐ nào?

- Điều đó phải tùy từng lĩnh vực, vị trí của TĐ đoàn đối với nền kinh tế. Nhìn vào ngành nghề, những TĐ có khả năng tạo nền tảng về kinh tế, hạ tầng như viễn thông, năng lượng… thì nên giữ. Tức những đơn vị tạo ra sự thúc đẩy cho một lĩnh vực của nền kinh tế để thu hút được các thành phần kinh tế khác, hoặc những TĐ mang tính khai phá một lĩnh vực, cần có vai trò của Nhà nước. Song cũng chỉ nên dừng ở một số lĩnh vực nhất định.

Còn một số lĩnh vực mà các thành phần kinh tế khác cũng tham gia được, nên tạo cơ chế thu hút và tạo sự cạnh tranh. Lúc đó, DNNN trong lĩnh vực đó sẽ phải tự khẳng định mình, tự cạnh tranh và vẫn có thể tồn tại nếu cạnh tranh được, nếu không cạnh tranh được cũng có thể bị loại bỏ. Nhóm DN này chúng ta không cần phải tập trung nguồn lực trong bối cảnh tài nguyên, ngân sách, vốn, con người và cả những nguồn lực khác đều có hạn.

- Theo ông, chủ trương giảm số TĐ cũng chính là giảm tình trạng độc quyền?

- Có những TĐ độc quyền do sự ưu ái của cơ chế. Nếu tháo gỡ được cơ chế, có thể tháo gỡ cơ chế độc quyền. Nhưng có những TĐ hoạt động, kinh doanh trong lĩnh vực mà Nhà nước cần nắm giữ độc quyền, là độc quyền tự nhiên. Vấn đề là có cơ chế để quản lý độc quyền tự nhiên này như thế nào.

Thí dụ, hệ thống truyền tải điện, mạng lưới điện xuyên Nam - Bắc rất quan trọng đến an ninh năng lượng quốc gia, Nhà nước nắm giữ là cần thiết. Còn những DN độc quyền do ưu ái phải xử lý để cạnh tranh công bằng hơn. Thậm chí có những khâu của một DN, một TĐ mà Nhà nước không cần nắm giữ, cũng có thể tạo cơ chế cạnh tranh.

- Giảm số lượng các TĐ nhà nước là điều không dễ, theo ông nên thực hiện bằng cách nào?

- Có thể có quyết định chuyển dịch về vị thế không phải do Thủ tướng quản lý, tức chuyển về bộ chuyên ngành quản lý. Cơ chế dành cho TĐ theo đó cũng phải bỏ đi như chế độ tiền lương, hệ thống các chức danh được Thủ tướng quyết định thành lập, nay do bộ trưởng quyết định, hàm cấp một số chức danh cũng thay đổi.

Về tên gọi, cũng có thể thay đổi cách gọi từ TĐ thành TCT, hoặc vẫn có thể gọi là TĐ sau khi chuyển về bộ nếu thấy cần thiết.

- Xin cảm ơn ông.

Dũng Vũ (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất