Gã đầu bạc đi trước, đón đầu

Khi tiếp xúc ông Trần Phương Bình (ảnh), Tổng giám đốc NHTMCP Đông Á (DongABank), ấn tượng đầu tiên của người đối diện là ánh mắt tinh anh ẩn sau đôi mày rậm, mái tóc bạc trắng dù mới độ ngũ tuần. Nhiều người biết tên tuổi của ông gắn với “chiến tích” đưa DongABank trở thành ngân hàng cổ phần dẫn đầu về tốc độ phát triển dịch vụ thẻ ATM. Thế nhưng ít người biết ông từng là thầy giáo và cái nghiệp ấy vẫn theo đuổi ông đến nay.

Khi thầy đi học

Gã đầu bạc đi trước, đón đầu ảnh 1 

Ông Trần Phương Bình tiếp tôi vào một trưa chủ nhật tại cơ sở đào tạo của DongABank ở Hóc Môn, TPHCM. Với lối giao tiếp bộc trực và chậm rãi, ông không ngại cho biết về những chuyện “bếp núc” buổi đầu lèo lái DongABank. Tốt nghiệp đại học chuyên ngành kinh tế thương mại năm 1982, ông đi dạy môn kinh tế thương mại và phân tích cho đến năm 1990 mới sang làm tại DongABank. Vì không học chuyên ngành ngân hàng, nên nhận nhiệm vụ điều hành DongABank là thử thách lớn nhất đối với ông. Không còn cách nào khác, ông Bình phải vừa học vừa làm. “Lãnh đạo một ngân hàng đã được hình thành bài bản thì việc học sẽ dễ, nhưng thời điểm đang thực hiện đổi mới kinh tế (từ năm 1986-1990), các NHTM cả một thời gian dài vẫn còn mang dáng dấp bao cấp. Chưa kể, trong bối cảnh kinh tế Việt Nam có những lúc chính sách không rõ ràng, thậm chí thay đổi không báo trước. Do vậy, điều hành hoạt động ngân hàng luôn bị ảnh hưởng bởi chính sách. Không riêng tôi mà mọi lãnh đạo ngân hàng thời điểm đó không có chỗ để học, mọi thứ đều phải tự mày mò, tự tìm ra chiến lược để phát triển…” - ông Bình tâm sự.

Thách thức tiếp theo đối với ông trong giai đoạn đầu là tập hợp đội ngũ nhân sự hợp tác với ông. Ngay từ thời đi học ông đã bộc lộ tố chất lãnh đạo khi từng thuyết phục thành công cả lớp làm theo mình trong nhiều hoạt động của trường. Nhờ quyết đoán nhưng không gia trưởng, biết kế thừa những thành tựu đã được mọi người công nhận, nên trong quá trình điều hành DongABank, ông Bình đã truyền được “chất lửa” nhiệt huyết và đam mê của mình đến CBCNV.

Táo bạo, độc đáo

Gã đầu bạc đi trước, đón đầu ảnh 2Con người luôn luôn có cảm xúc, cảm xúc tích cực và cảm xúc tiêu cực. Có nhiều phương pháp để khơi dậy cảm xúc. Nếu tạo cho khách hàng có được cảm xúc tích cực khách hàng sẽ cảm thấy thích thú, yêu thích lựa chọn ngân hàng đó. Hiện tại DongABank phục vụ mọi tầng lớp dân cư, không phân biệt tầng lớp dân cư nào, nhưng DongABank đang hướng đến một ngân hàng bề ngoài cứng cáp, uy tín và khi bước chân vô khách hàng phải cảm thấy thân thiện, gần gũi và được tôn trọng.
Gã đầu bạc đi trước, đón đầu ảnh 3

Ông Trần Phương Bình,
Tổng giám đốc DongABank

Có không ít thành công của một số doanh nghiệp gắn liền với những quyết định mạnh bạo của ông Bình trong thời gian trước đây. Một trong những tên tuổi lớn được DongABank ra tay giúp đỡ trong cơn hoạn nạn là Liskin, một đơn vị ngành in lớn của Việt Nam. Năm 1992, do cơ chế quản lý tài chính không tốt, Liskin đã để xảy ra nợ quá hạn. Khi đến thăm đơn vị này và bắt được “bệnh”, ông Trần Phương Bình không ngần ngại ra quyết định cấp tín dụng trong khi tất cả chủ nợ khác đều khăng khăng siết nợ. Nhờ hỗ trợ kịp thời, Liskin đã phục hồi và đến nay trở thành tổng công ty hàng đầu trong lĩnh vực in bao bì của Việt Nam và là khách hàng chiến lược của DongABank. Trường hợp khác là Tập đoàn Kinh Đô, doanh nghiệp này phát triển mạnh mẽ nhờ có sự tiếp sức của DongABank từ năm 1994. Khi đó rất ít ngân hàng cổ phần cho doanh nghiệp vay trung, dài hạn để đầu tư tài sản cố định. Kinh Đô thời điểm đó chỉ là cơ sở nhỏ với vốn đầu tư 1,4 tỷ đồng và khoảng 70 CBCNV, chuyên sản xuất bánh mì, bánh tươi. Nắm bắt tiềm năng phát triển dài hạn của Kinh Đô, DongABank cấp món vay trung, dài hạn đầu tiên để Kinh Đô mua máy móc sản xuất bánh kẹo. Quyết định táo bạo này đã giúp Kinh Đô tăng trưởng hiệu quả trong những năm tiếp theo.

Nhắc đến DongABank nhiều người không quên những sáng kiến độc đáo. Đây là ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam sở hữu máy ATM nhận tiền mặt trực tiếp và thu đổi ngoại tệ. DongABank cũng là ngân hàng nội địa duy nhất có máy ATM bán vàng. Khi sáng kiến phát triển dịch vụ ATM lưu động phục vụ chi trả lương công nhân ở các khu công nghiệp, khu chế xuất của DongABank bị NHNN “tuýt còi” vì loại hình dịch vụ này chưa từng có ở Việt Nam, ông Bình không nản chí, tiếp tục làm đề án trình NHNN và cuối cùng đã được chấp thuận. Dịch vụ này đã được công nhận kỷ lục Guiness Việt Nam.

 Gã đầu bạc đi trước, đón đầu ảnh 4
 Ông Trần Phương Bình thăm và tặng quà bệnh nhi tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM.

Những năm trước đây dân mê bóng đá cả nước không ai không biết đội bóng của DongABank. Đây cũng là ngân hàng khởi xướng xu thế ngân hàng đầu tư vào đội bóng khi năm 2002 nhận chuyển giao đội bóng Công an TPHCM, lập CTCP Thể thao Đông Á (Câu lạc bộ Bóng đá Ngân hàng Đông Á).

- Vì sao lại đầu tư vào đội bóng, chắc ông là “tín đồ của túc cầu giáo”? - tôi thắc mắc.

- Đơn giản chỉ làm PR chứ không phải đam mê môn thể thao “vua”. Trước khi nhận đội bóng, bản thân tôi chưa biết thế nào là “việt vị” và chưa từng đến sân bóng. Nhưng ngày đó, khi nói đến ngân hàng cổ phần người ta thường nhắc đến ACB. Vì vậy để phát triển thương hiệu, DongABank chọn bóng đá như một con đường nhanh nhất. Điều này đã có kết quả, khi ở nhiều địa phương dù chúng tôi chưa mở chi nhánh nhưng nhiều người đã biết tiếng DongABank.

Làm việc không mệt mỏi

Những bước ngoặt thành công trong 19 năm hình hành và phát triển của ngân hàng này in đậm dấu ấn của ông Trần Phương Bình. Không đi theo mô hình phát triển của các ngân hàng trên thế giới, ông Bình vạch ra con đường riêng cho DongABank thông qua việc tập trung phát triển dịch vụ phục vụ khách hàng cá nhân, xây dựng mô hình ngân hàng bán lẻ chuyên nghiệp. Nhờ kiên trì thực hiện mô hình này, đến nay DongABank đã có một lượng khách hàng tiềm năng để có thể phát triển thêm nhiều dịch vụ khác. Năm 1992, DongABank chỉ có vốn điều lệ 20 tỷ đồng, 56 CBCNV với hoạt động chủ yếu cho vay các hộ tiểu thương, đến năm 2002 vốn điều lệ của DongABank tăng gấp 10 lần, lên 200 tỷ đồng. Bên cạnh thành lập Công ty Kiều hối Đông Á, DongABank cho ra đời Trung tâm Thẻ và Phát hành thẻ Đông Á. Những năm sau đó DongABank liên tiếp tăng vốn, mở rộng mạng lưới hoạt động và hệ thống ATM, thành lập hệ thống chuyển mạch VNBC. Đến năm 2006, DongABank trở thành ngân hàng cổ phần dẫn đầu về tốc độ phát triển dịch vụ thẻ ATM tại Việt Nam với 1 triệu khách hàng sử dụng thẻ đa năng.

Gã đầu bạc đi trước, đón đầu ảnh 5Năng lực lãnh đạo không gắn liền với chức danh, vị trí của một con người cụ thể, mà chính là sự tôn trọng của người khác dành cho mình và người khác sẵn sàng nghe, thực hiện theo những điều mình nói. Ai muốn thành công trong cuộc sống, trong công việc đều phải có năng lực lãnh đạo nhất định.
Gã đầu bạc đi trước, đón đầu ảnh 6

Ông Trần Phương Bình,
Tổng giám đốc DongABank

Nhiều người cho rằng ông Bình khá may mắn trong công việc khi có vợ là bà Cao Thị Ngọc Dung, người từng cùng ông sáng lập DongABank, hiện là chủ tịch danh dự của ngân hàng này và đang điều hành trực tiếp CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ). Ông tâm sự: “Vợ chồng tôi là bạn học, hiểu tính cách và công việc của nhau nên luôn sát cánh, hỗ trợ nhau trong việc của DongABank lẫn cuộc sống hàng ngày. Ở gia đình, tôi đã chỉnh chu, nhưng còn với công việc, tôi vẫn như đang mắc nợ khi để DongABank độc thân”. 

Giới tài chính - ngân hàng nhận định ông Trần Phương Bình là người khôn lỏi, thể hiện trong chiến lược kinh doanh “đi trước đón đầu” và quá trình tìm cổ đông chiến lược. DongABank là một trong số ít ngân hàng lớn vẫn còn trống “room” cổ phần nhà đầu tư nước ngoài. Không lo người khác bảo mình bảo thủ hay chậm chân bị thiệt, ông Bình cho rằng DongABank sẵn sàng có cổ đông chiến lược, nhưng đó phải là một sự “kết hôn”. Nếu nhận thấy sự "kết hôn" không có lợi cho ngân hàng, cổ đông và khách hàng, DongABank vẫn nhất quyết “độc thân”. Hiện tại ông Bình đã đặt ra lộ trình cho DongABank phát triển trong 20 năm tới. Trong đó định hướng 2012 DongABank sẽ thay đổi toàn diện ngân hàng để hướng đến khách hàng.

Các ngày trong tuần, lịch làm việc của ông kín mít nhưng ngày thứ bảy, chủ nhật ông vẫn dành thời gian cho các khóa đào tạo dàn khung lãnh đạo DongABank và các chủ doanh nghiệp vốn là “chiến hữu” của ông. Ông Bình thừa nhận điểm yếu của mình cũng là ở sự tự tin và tuổi tác ngày càng lớn, không còn linh hoạt. Do vậy, ông đã đào tạo đội ngũ lãnh đạo kế thừa từ nhiều năm trước. Trong năm qua, ông Trần Phương Bình tham gia nhiều khóa giảng dạy miễn phí không chỉ dành cho giới lãnh đạo ngân hàng mà cả với các doanh nghiệp trong Hội Doanh nghiệp Trẻ TPHCM. Để tiết kiệm chi phí thuê địa điểm tổ chức các khóa đào tạo, trong năm 2011 ông Bình đã sử dụng khu đất riêng của mình ở Hóc Môn, TPHCM xây dựng thành cơ sở đào tạo cho DongABank.

Mai Thảo

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất