Chọn lọc, môi trường hấp dẫn

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Đào Quang Thu, cạnh tranh trong thu hút FDI ngày càng gay gắt sẽ có tác động tích cực đối với Việt Nam. Bên cạnh định hướng chọn lọc đầu tư, Chính phủ sẽ có giải pháp để tiếp tục duy trì độ hấp dẫn của môi trường đầu tư.

PHÓNG VIÊN: - Thưa Thứ trưởng, nhiều ý kiến cho rằng thu hút FDI của Việt Nam đang gặp khó khăn do phải cạnh tranh gay gắt với nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Myanmar, Indonesia…?

Chọn lọc, môi trường hấp dẫn ảnh 1
- Thứ trưởng ĐÀO QUANG THU: - Hiện cạnh tranh trong thu hút FDI đang  diễn ra rất gay gắt giữa các quốc gia trên thế giới và trong khu vực. Đối với Việt Nam đang phải cạnh tranh trực tiếp với một số quốc gia trong khu vực như Indonesia, Thái Lan, Myanmar, thậm chí cả Lào và Campuchia.

Theo quan điểm của tôi, cạnh tranh là xu hướng tất yếu, xét về khía cạnh nào đó có tác động tích cực đối với Việt Nam. Bởi lẽ thông qua cạnh tranh sẽ tạo động lực lớn cho chúng ta cải thiện luật pháp, chính sách, môi trường đầu tư. Qua đó chúng ta sẽ có một môi trường đầu tư lành mạnh, minh bạch và hiệu quả hơn. Các doanh nghiệp cũng sẽ hoạt động hiệu quả và phát triển bền vững hơn.

- Phải chăng do cạnh tranh tăng nên thu hút FDI bị chậm lại, thưa Thứ trưởng?

- Đúng là có xu hướng như vậy. Tuy nhiên ở đây chỉ thể hiện nguồn vốn đăng ký, còn vốn đầu tư thực hiện vẫn được duy trì đều ở mức 10,5-11 tỷ USD trong những năm qua. Điều này thể hiện môi trường đầu tư nước ta vẫn ổn định, tạo và giữ được lòng tin và sự lạc quan đối với các nhà đầu tư.

Nhưng điều đó không có nghĩa chúng ta bằng lòng với chính mình mà phải tiếp tục nỗ lực, cố gắng để cải thiện môi trường đầu tư hơn nữa, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt như hiện nay. Nếu chúng ta không làm được điều đó, Việt Nam sẽ tụt hậu so với các nước trong khu vực và thu hút FDI sẽ suy giảm trong các năm tới.

- Nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam đã qua giai đoạn thu hút đầu tư bằng mọi giá. Theo Thứ trưởng, chúng ta cần làm gì để vừa duy trì mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư, vừa thu hút được những dự án FDI có chất lượng?

- Định hướng thu hút FDI của Việt Nam trong thời gian tới là thu hút đầu tư có chọn lọc. Chúng ta chỉ thu hút các dự án có chất lượng, có công nghệ cao, không gây ô nhiễm môi trường, các dự án trong những ngành, lĩnh vực mà chúng ta đang cần phát triển như công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp chế biến chế tạo, nông nghiệp…

Để vừa duy trì mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư vừa chọn lọc được các dự án có chất lượng, chúng ta cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Cụ thể phải hoàn thiện hệ thống luật pháp, chính sách về đầu tư, ban hành chính sách ưu đãi đầu tư phù hợp với định hướng thu hút FDI giai đoạn 2011-2020, đảm bảo tính hấp dẫn, cạnh tranh so với các nước trong khu vực.

Bên cạnh đó, cần tập trung tháo gỡ những nút thắt hiện nay của nền kinh tế trong thu hút FDI. Đó là cải cách thể chế, cải thiện cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển công nghiệp hỗ trợ. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước cấp trung ương và địa phương trong việc hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án, hỗ trợ thúc đẩy giải ngân nhanh vốn đầu tư.

Ngoài ra, công tác thẩm định cấp giấy chứng nhận đầu tư, nhất là đối với các dự án lớn, cũng phải chú trọng xem xét, đánh giá về khả năng huy động vốn, có chế tài hoặc yêu cầu nhà đầu tư đặt cọc để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ triển khai dự án đúng tiến độ.

- Xin cảm ơn Thứ trưởng. 

TS. PHAN HỮU THẮNG, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu FDI, Đại học Quốc gia Hà Nội:

Xung lực mới cho FDI 

Nghị quyết 103/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành thực sự là xung lực mới đối với FDI tại Việt Nam. Để nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng và quản lý FDI trong thời gian tới, Nghị quyết 103 đã định hướng rõ: chọn lọc các dự án có chất lượng, có công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, đặc biệt trong các lĩnh vực: công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, phát triển kết cấu hạ tầng, nghiên cứu và phát triển (R&D)…; thu hút các dự án quy mô lớn, sản phẩm có tính cạnh tranh cao, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời chú trọng đến các dự án có quy mô vừa và nhỏ phù hợp với từng ngành, địa phương; thực hiện quy hoạch thu hút FDI, khuyến khích sự liên kết giữa các doanh nghiệp FDI với nhau và với doanh nghiệp trong nước.

Đi kèm với định hướng này là những giải pháp cụ thể, Chính phủ đã giao cho các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện 60 đề án, thời hạn hoàn thành vào năm 2014. Trong đó, có tới 31 đề án (chiếm trên 50% số lượng đề án) phải hoàn thành để trình Thủ tướng Chính phủ trong quý 4-2013. Tất cả các đề án nêu tại Nghị quyết 103 đều rất quan trọng, có ảnh hưởng đến việc hoàn thiện, nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam. Nếu được tổ chức thực hiện đồng bộ, đúng hạn, sẽ đảm bảo cho việc tăng cường thu hút, sử dụng vốn đầu tư nước ngoài có hiệu quả tại Việt Nam trong thời gian tới.

Tuy nhiên, thực tế trước đây cho thấy nhiều đề án quan trọng về FDI đã được đưa ra, nhưng triển khai rất chậm, một số còn chưa được triển khai, nên được nhắc lại trong Nghị quyết 103 lần này. Từ góc độ nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy thời hạn phải hoàn thành (trên 50% đề án năm 2013) là quá ngắn và quá gấp. Không nên để lặp lại tình trạng "nợ khó đòi" trong lĩnh vực hoạch định chính sách. Bởi vì, việc thực hiện đề án là không đơn giản, độ phức tạp cao, đòi hỏi phải xử lý được toàn bộ các vấn đề liên quan về pháp luật (để bảo đảm sự nhất quán, thống nhất của hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư), về kinh tế (để bảo đảm tính hiệu quả), về thông lệ đầu tư quốc tế (để đảm bảo tuân thủ các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký…). Do vậy, các đơn vị được giao làm đầu mối thực hiện các đề án cần tập trung nguồn lực, thời gian mới có thể hoàn thành đúng hạn với chất lượng cao. Tính cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam có được nâng cao hay không, sử dụng FDI trong thời gian tới có được cải thiện hay không, sẽ phụ thuộc vào việc tổ chức thực hiện Nghị quyết 103 của Chính phủ ban hành.

Hàm Yên (ghi)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Sinh viên Trung Quốc ngày càng gay gắt trước sự bất bình đẳng

Sinh viên Trung Quốc ngày càng gay gắt trước sự bất bình đẳng

(ĐTTCO) - Vào tháng 5, một nhóm thanh niên Trung Quốc, nhiều người trong số họ là những sinh viên mới tốt nghiệp đại học, đã bắt đầu một câu lạc bộ trên nền tảng truyền thông xã hội Trung Quốc Douban có tên là “Five”, phát âm gần giống với “Feiwu” hay kẻ thua cuộc trong tiếng Quan Thoại.