Xe công, trụ sở và… tăng lương

Ba vấn đề được báo chí nêu ra với Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển bên hành lang Quốc hội ngay trước phiên thảo luận chiều 3-11 về tình hình ngân sách năm 2016 tưởng ngẫu nhiên, nhưng thực ra có mối liên hệ hết sức chặt chẽ với nhau: tăng lương, xe công và trụ sở cơ quan công quyền.

 Xe công, trụ sở và… tăng lương ảnh 1
Cơ quan thẩm tra vẫn có hai loại ý kiến về khả năng tăng lương cơ sở trong năm 2016, nhưng bản thân người đứng đầu Ủy ban Tài chính - Ngân sách cho rằng chưa thể tăng lương trong bối cảnh ngân sách hiện nay. Một trong những lý do quan trọng khiến chưa thể tăng lương, theo ông Phùng Quốc Hiển, là năng suất lao động thực tế của khu vực hành chính nhà nước còn thấp, bộ máy hành chính cồng kềnh, trong khi đó tinh giản biên chế chưa được thực hiện quyết liệt và hiệu quả, cải cách khu vực sự nghiệp công còn chậm.

Do vậy, việc tăng lương sẽ dẫn tới tăng chi lớn cho ngân sách. Trong mạch vấn đề “tiết kiệm nguồn chi”, vấn đề khoán xe công đã được đề cập đến, nhằm giảm chi phí bảo dưỡng, xăng xe và có thể giảm cả biên chế hợp đồng lái xe. Báo cáo thẩm tra kế hoạch ngân sách năm 2016 của Ủy ban Tài chính - Ngân sách đã đề nghị đưa vào nghị quyết của Quốc hội nội dung này.

Trong khi Chính phủ và Quốc hội tìm mọi cách để cắt giảm nguồn chi, thì theo phản ánh của nhiều vị đại biểu Quốc hội, vẫn còn những khoản chi khổng lồ không thực sự cần thiết. 

Không phải ngẫu nhiên mà báo cáo tổng hợp ý kiến thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội của đoàn thư ký kỳ họp đã ghi nhận nhiều ý kiến đề nghị hình sự hóa tội lãng phí. Ngay trong năm ngân sách cực kỳ khó khăn này, nhiều tỉnh, thành phố vẫn dự kiến xây dựng những trụ sở ngàn tỷ.

Được biết, có trụ sở trung tâm hành chính một tỉnh miền Đông Nam bộ được “chăm chút” kỹ đến mức trưng 2 cây vạn niên tùng cổ thụ trước cửa trụ sở, có trị giá nhiều tỷ đồng. Nhưng không chỉ những địa phương “có điều kiện” như Bình Dương, Đà Nẵng mà hàng loạt tỉnh, thành phố cũng… rạo rực ý định xây trụ sở hoành tráng. Từ Khánh Hòa, Hải Dương, Cần Thơ… và đáng nói hơn, có tỉnh nghèo như Quảng Trị sau khi xây trụ sở xong lại xin… tăng biên chế vì “trụ sở to, nhiều việc” (?).

Để thuyết phục cho sự cần thiết của chi tiêu ngàn tỷ, nhiều cơ quan đề xuất đều lập luận rằng không dùng vốn ngân sách nhà nước mà sử dụng vốn xã hội hóa thông qua hình thức đầu tư xây dựng - chuyển giao (BT).

Tuy nhiên, theo TS Bùi Đức Thụ, Ủy viên thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách, bản chất của hình thức BT vẫn là dùng vốn ngân sách nhà nước, nhà đầu tư chỉ ứng vốn ban đầu. Nói cách khác, BT không phải là huy động xã hội hóa.

Trên thực tế, TS Bùi Đức Thụ cho rằng, hình thức đầu tư BT cần phải được tổng kết và rà soát lại, nếu không sẽ xảy ra tình trạng lợi dụng hình thức BT, xây dựng xong nhà nước vẫn phải thanh toán nhưng phía đầu tư lách được việc không phải đấu thầu. Theo chuyên gia này, nhu cầu xây trụ sở đối với các tỉnh là khách quan, nhưng trong tình hình hiện nay (nợ công cao, ngân sách thâm hụt lớn) thì cần phải cân nhắc rất kỹ tính cấp bách của từng dự án cụ thể.

Còn ĐB Trần Du Lịch thì cho rằng việc đưa các khoản chi xây dựng trụ sở, mua sắm phương tiện vào “chi đầu tư” (trong khi phải coi như chi tiêu dùng, dù là tiêu dùng nhiều lần) là một chỗ lỏng lẻo của luật pháp, dẫn đến tình trạng “vung tay quá trán”. Cũng cần nói thêm rằng, những trụ sở ngàn tỷ được công luận để ý xem xét đến còn chưa bao gồm hàng loạt trụ sở nguy nga của cơ quan cấp huyện, cơ quan ngành.

Hàng loạt trụ sở cơ quan thuế ở Khánh Hòa là một trong những ví dụ từng làm công luận tốn nhiều giấy mực. Đó là những công trình xây bằng tiền của dân. Với người dân và doanh nghiệp, họ cần cơ quan công quyền thực sự cải cách hành chính, lề lối làm việc, được giải quyết công việc nhanh gọn, thấu tình đạt lý, hơn là được bước chân vào những trụ sở to đẹp được đi cầu thang máy êm re, được vào những phòng làm việc sáng choang mát lạnh nhưng có khi qua mấy lần cửa mà chưa gặp được người cần gặp.

Có thể nói mà không sợ quá lời rằng, thấm đẫm phiên thảo luận về ngân sách chiều 3-11 là một nỗi lo lắng. Khó có thể nói mọi việc suôn sẻ khi nợ đến hạn không trả được, phải vay mới để cơ cấu lại nợ cũ. Dù vay mới là việc vẫn không thể không làm, nhưng rất nhiều đại biểu chia sẻ với Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Trần Văn khi ông khẳng định, cần phải ngừng ngay những dự án không thực sự cần thiết để tích cực hóa ngân sách. Bên cạnh đó, cần “đóng băng” mức bội chi cũng như biên chế trong 3 năm để không làm tăng chi ngân sách - đó là những việc mà Phó Chủ nhiệm Trần Văn gọi là “tự giác thắt lưng buộc bụng trước khi buộc phải thắt lưng buộc bụng theo yêu cầu của các định chế tài chính nước ngoài”.

Đó là một đề nghị thực sự khắc nghiệt, nhưng không phải không có lý.

SGGP

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vietnam Airlines và trật tự ưu tiên các gói giải cứu kinh tế

Vietnam Airlines và trật tự ưu tiên các gói giải cứu kinh tế

(ĐTTCO)-Trong báo cáo tài chính hợp nhất nửa đầu năm 2020 của Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines), Công ty Kiểm toán Deloitte cho biết do nợ ngắn hạn vượt quá tài sản ngắn hạn, nên khả năng hoạt động liên tục của hãng phụ thuộc sự hỗ trợ về tài chính của Chính phủ, cũng như việc được gia hạn thanh toán các khoản vay phải trả từ các ngân hàng, tổ chức tín dụng, nhà cung cấp và diễn biến của dịch bệnh.