Quốc hội thảo luận dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992

Vẫn băn khoăn thu hồi đất

Hôm qua 23-10, thảo luận tại tổ về dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đồng tình với những nội dung đã được tiếp thu, chỉnh lý và thể hiện trong bản dự thảo Hiến pháp mới. Tuy nhiên, quy định về thu hồi đất, chính quyền địa phương... trong dự thảo vẫn khiến một số ĐB băn khoăn.

Thu hồi đất không xâm hại lợi ích của dân

Vẫn băn khoăn thu hồi đất ảnh 1
Trong quá trình lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 cũng như Luật Đất đai (sửa đổi), có khá nhiều ý kiến khác nhau xung quanh vấn đề thu hồi đất. Do vậy, Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp đề nghị cần quy định chặt chẽ, tránh việc lạm dụng để lấy đất tràn lan, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Trong dự thảo mới nhất trình Quốc hội, vấn đề này được quy định như sau: “Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân đang sử dụng trong trường hợp thật cần thiết do luật định vì mục đích quốc phòng, an ninh; vì lợi ích quốc gia, công cộng, phát triển kinh tế - xã hội. Việc thu hồi đất phải công khai, minh bạch và được bồi thường theo quy định của pháp luật”.

Tuy nhiên, trong phiên thảo luận hôm qua, nhiều ĐBQH vẫn tiếp tục tập trung phân tích, cho ý kiến thêm về vấn đề này. Theo ĐB Trương Trọng Nghĩa (TPHCM), thu hồi đất vì phát triển kinh tế - xã hội là cần thiết, nhưng nếu quy định không khéo sẽ bị lợi dụng.

Vì vậy, Hiến pháp cần thiết kế lại nội dung này theo hướng quy định thu hồi đất nhằm đáp ứng lợi ích quốc gia và lợi ích công cộng. Trong khi đó, ĐB Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) đề nghị ngoài việc đảm bảo công khai, minh bạch, việc thu hồi đất phải được thực hiện theo quy định về quyền trưng mua, trưng dụng tài sản được quy định trong Hiến pháp và phải theo đúng quy hoạch.

Còn ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm (TPHCM) cho rằng quy hoạch, sử dụng đất đai hiện nay đang bị lạm dụng và xâm phạm quyền lợi của người dân. Sự bất an của người dân hiện nay chính là quy hoạch và sử dụng không rõ ràng, vì vậy Hiến pháp cần bảo đảm điều này để họ an tâm: “Tôi đồng ý với sửa đổi của Hiến pháp trong việc thu hồi đất. Tuy nhiên, cần hiểu người dân không phản đối việc Nhà nước thu hồi đất mà dân quan tâm nhất là quyền lợi bị xâm hại vì giá đền bù không thỏa đáng. Đề nghị giá đền bù phải tuân theo cơ chế thị trường”.

Theo ĐB Lê Nam (Thanh Hóa), quy định này chưa đủ để “khóa” các trường hợp lạm dụng và không giải quyết được những vấn đề bức xúc về khiếu kiện đất đai hiện nay. ĐB Lê Trọng Sang (TPHCM) cho rằng thu hồi đất đai là lĩnh vực chiếm tới 70-80% các vụ khiếu kiện bởi lợi ích của người dân bị xâm phạm.

“Theo tôi, cần có thời gian để thực hiện Luật Đất đai, tổng kết thực tiễn rồi hiến định vấn đề thu hồi đất vào Hiến pháp. Nếu không làm được điều đó mà hiến định ngay từ lần sửa này, phải sửa theo hướng: Nhà nước thu hồi đất trong trường hợp cần thiết, còn sẽ do Luật Đất đai quy định” - ông Sang kiến nghị.

Chưa rõ quy định về chính quyền địa phương

Vẫn băn khoăn thu hồi đất ảnh 2Chúng ta cần chấp nhận thực tế, không thể không có trường hợp thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh tế, đó là cần thiết. Quan trọng là mục đích kinh tế - xã hội nào phải áp dụng thu hồi đất theo cơ chế hành chính, trường hợp nào áp dụng theo sự thỏa thuận của thị trường. Điều này Luật Đất đai sửa đổi phải quy định rõ.
Vẫn băn khoăn thu hồi đất ảnh 3

Ông ĐINH XUÂN THẢO,
Ủy viên Thường trực Ban biên tập 
Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992

Nhiều ĐBQH quan tâm tới quy định về chính quyền địa phương trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp. Theo Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp, dự thảo mới lần này đã có nhiều chỉnh lý phù hợp với yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức để thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.

Theo đó, chính quyền địa phương tổ chức ở các đơn vị hành chính sẽ phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Việc thành lập HĐND, UBND sẽ căn cứ trong phạm vi được phân cấp, phân quyền do luật định.

Tuy nhiên, nhiều ĐBQH cho rằng quy định như vậy chưa rõ. ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm nhận xét: “Về quy định chính quyền địa phương, tuy đã có sự tiếp thu nhưng vẫn thể hiện sự lúng túng. Đọc chính quyền địa phương nhưng vẫn chưa định hình được chính quyền địa phương là gì, nhiệm vụ cũng chưa rõ. Theo tôi, cần có sự đầu tư một cách thích đáng điều chỉnh thêm để có thể thông qua tại kỳ họp này”.

Phát biểu khá thẳng thắn, ĐB Hồ Thanh Thủy (Vĩnh Phúc) lo ngại: "Hiến pháp là đạo luật gốc, nếu quy định như trong dự thảo sẽ đẩy khó cho các luật sau này, đặc biệt là Luật Tổ chức HĐND và UBND".

Theo bà, trong Hiến pháp nên quy định cụ thể chính quyền có mấy cấp và gồm những cơ quan nào, không nên để lửng như trong dự thảo. Trong khi đó, ĐB Nguyễn Văn Phúc (Hà Tĩnh) cho rằng đối với chính quyền nông thôn huyện, xã nên tiếp tục duy trì như hiện nay, nhưng chính quyền địa phương ở đô thị và hải đảo đã khá chín muồi, có thể sửa được.

ĐB Trần Du Lịch (TPHCM) đề nghị Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp giải trình thêm vì chưa rõ ràng: “Cần nói rõ trong tương lai, chỗ nào tổ chức chính quyền địa phương, chỗ nào chỉ cần ủy ban hành chính. Ngoài ra, một nguyên tắc của chính quyền địa phương là tự chủ tự chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền được phân cấp, nhưng trong Hiến pháp vẫn không mạnh dạn thể hiện điều này”.

Hàm Yên

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất