Thuế phải hợp lý, công bằng

Thuế phải hợp lý, công bằng ảnh 1

Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan tiếp thu các ý kiến tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 5 vừa qua để hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Trên thực tế, dự luật này đã vấp phải nhiều ý kiến phản đối khi trình ra Chính phủ và dường như không có sự tiếp thu sau khi công bố, lấy ý kiến người dân.

Trước đó, dự luật mà Bộ Tài chính sửa đổi theo hướng mức giảm trừ gia cảnh. Theo đó sẽ nâng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế từ 4 triệu đồng/tháng lên 6 triệu đồng/tháng, nâng mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc từ 1,6 triệu đồng/tháng lên 2,4 triệu đồng/tháng, bỏ mức thuế suất cao nhất 35%.

Một trong những lý do cho rằng mức giảm trừ gia cảnh mới hợp lý vì nó phù hợp với biến động về chỉ số giá (CPI) đến năm 2014. Tuy nhiên, rất nhiều ý kiến phản bác, cho rằng căn cứ trên chưa chính xác, bởi không có cơ sở nào để có thể khẳng định đến năm 2014 CPI sẽ thấp hơn 2 con số.

Thực tế hiện nay cho thấy một số yếu tố ảnh hưởng đến mặt bằng chung về giá đang và sẽ tăng như điện. Chủ trương chung của Nhà nước là tiến tới thực hiện nguyên tắc giá thị trường, xóa bỏ các khoản bù lỗ từ ngân sách nhà nước, theo đó sẽ xóa bỏ việc bù chéo giá than phục vụ cho sản xuất điện và giá điện sẽ liên tục tăng.

Xăng, dầu sẽ có những biến động khó lường theo diễn biến chính trị và việc cung cấp dầu mỏ của một số nước sản xuất chủ yếu trên thế giới. Cùng với một số loại phí mới đang và sẽ được điều chỉnh tăng hoặc bổ sung, như viện phí, phí giao thông và các loại phí khác sẽ làm tăng chi phí sản xuất và phí lưu thông, dẫn đến giá hàng hóa, dịch vụ tăng.

Theo lập luận của Ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), từ năm 2009 đến nay mức giảm trừ gia cảnh đã không còn phù hợp. Khi đó, mức giảm trừ gia cảnh cao hơn gấp 6 lần so với mức lương tối thiểu 650.000 đồng/tháng (thời điểm năm 2009), trong khi mức đề xuất mới là 6 triệu đồng/tháng chỉ cao hơn gấp 3,6 lần so với mức lương tối thiểu dự kiến.

Hơn nữa, Luật Thuế TNCN được Quốc hội thông qua vào tháng 11-2007 và có hiệu lực thi hành ngày 1-1-2009. Như vậy, đến thời điểm luật có hiệu lực thi hành, các quy định về mức đánh thuế đã trở nên lạc hậu, không còn phù hợp và buộc phải thay đổi. Vì vậy dự luật dự kiến sẽ thông qua và áp dụng vào năm 2014, tức là 2 năm sau thời điểm luật sửa đổi này được thông qua, liệu có đảm bảo mức giảm trừ gia cảnh mới này còn phù hợp hay tiếp tục phải sửa đổi?

Cùng với những hạn chế ở quy định giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến từng phần trong dự thảo cũng đang bộc lộ không ít bất cập. Việc dự luật giảm từ 7 bậc thuế xuống còn 6 bậc thuế và bỏ bậc thuế cao nhất 35% (sẽ giảm mức điều tiết so với hiện hành, tạo sự khuyến khích của những người lao động có trình độ cao) dường như chưa đảm bảo sự công bằng của những người nộp thuế.

Bởi việc điều tiết thuế theo dự luật chỉ hướng đến người có thu nhập cao (trên 80 triệu đồng/tháng), còn các đối tượng khác không thay đổi. Bên cạnh đó, biểu thuế có sự giãn cách giữa các bậc thuế còn quá dày: từ 0 đến 5 triệu đồng mức thuế suất 5%, nhưng trên 5 triệu đến 10 triệu đồng đã phải chịu mức thuế 10%… Do vậy, những người thu nhập không thuộc loại cao phải chịu nhiều bậc thuế.

Vấn đề đặt ra là bỏ mức thuế suất 35% không quan trọng bằng việc nới rộng khoảng cách giữa các mức thuế, bởi nó sẽ có ảnh hưởng đến nhiều người nộp thuế hơn, hoặc có thể giảm mức thuế suất bậc 1 từ 5% xuống 3%. Đây cũng là một cách để hỗ trợ cho những người nộp thuế.

Vì thế, để tạo ổn định trong chính sách, phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội ở từng giai đoạn, dự luật nên xem xét, cân nhắc quy định mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế bằng một hệ số so với mức lương tối thiểu; mức giảm trừ gia cảnh đối với một người phụ thuộc bằng tỷ lệ % so với mức giảm trừ gia cảnh của bản thân người nộp thuế.

Bên cạnh đó, ban soạn thảo cũng nên xem xét điều chỉnh bậc tính thuế để phù hợp với mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng 50%. Chẳng hạn có thể tăng từ mức 5 đến 10 triệu đồng thành 5 đến 15 triệu đồng, đồng thời giãn cách các biểu thuế suất để khuyến khích người nộp thuế.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Kinh tế Việt Nam: Nhiệm vụ bất khả thi

Kinh tế Việt Nam: Nhiệm vụ bất khả thi

(ĐTTCO) - Trong số tháng 5, chúng tôi đã cho rằng thị trường chứng khoán (TTCK) nhiều khả năng giao dịch dao động hoặc giảm điểm và nhận định này cũng thể hiện trong tháng 7.