Tăng thu cân đối ngân sách?

Tăng thu cân đối ngân sách? ảnh 1 
Theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính đang lên kịch bản ứng phó với việc giá dầu được dự báo tiếp tục giảm sâu. Đây là nhiệm vụ vô cùng khó khăn, bởi dự toán thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2015 được Quốc hội thông qua với phương án giá dầu thô 100USD/thùng; trong khi hiện giá dầu thô trên thế giới đã giảm xuống còn khoảng 65USD/thùng.

Hiện nay, bình quân mỗi năm Việt Nam xuất khẩu hơn 14 triệu tấn dầu thô (tương đương khoảng 100 triệu thùng). Theo tính toán, nếu giá dầu thô giảm 1USD (1% giá dự tính), NS hụt thu trên 1.000 tỷ đồng. Như vậy việc giá dầu thô giảm từ trên 100USD/thùng đầu năm 2014 xuống còn 65USD/thùng hiện nay, NS hụt thu 35.000 tỷ đồng so với dự toán. Nếu giá dầu tiếp tục giảm xuống mức 40USD/thùng như một số dự báo, NS hụt thu khoảng 55.000 tỷ đồng.

Khoản thu NS từ thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu và hàng loạt phí nằm trong mỗi lít xăng dầu. Khoản thu này được tính toán khoảng 11.000-15.000 tỷ đồng/năm. Khi giá dầu thô giảm một nửa đồng nghĩa việc thu thuế chỉ còn một nửa giá trị. Như vậy, các khoản thu này sẽ làm NS giảm thêm 5.500 tỷ đồng; nếu giá xuống 40USD/thùng NS giảm thêm 7.500 tỷ đồng.

Tính chung, hụt thu về giá xuất khẩu và thuế nhập khẩu, với giá dầu thô hiện nay thu  NS giảm 40.000 tỷ đồng; nếu giá xuống 40USD/thùng NS giảm 62.500 tỷ đồng. Đến nay, thu NSNN năm 2014 đã bằng dự toán, nên diễn biến giá dầu thô không ảnh hưởng đáng kể đến thu chi. Tuy nhiên, việc giá dầu giảm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thu NS năm 2015.

Đã có một số phương án dự kiến đối phó với tình trạng giá dầu thô giảm, như tìm nguồn thu bổ sung và tính toán cân đối lại NS, thậm chí tính đến khả năng vay mượn hoặc phát hành trái phiếu bù lại. Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp tình thế, bởi muốn khắc phục tình trạng hụt thu NSNN phải tính đến đường dài là kích thích sản xuất kinh doanh để tạo nguồn thu.

Muốn vậy, trước hết phải tạo điều kiện về vốn cho doanh nghiệp (DN), nhất là DNNVV tiếp cận vốn lãi suất thấp hơn. Đây cũng là chỉ đạo của Chính phủ tại phiên họp thường kỳ tháng 11 vừa qua, cần được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai sớm.

Bộ Tài chính cho biết đang tập trung cùng các ngành các cấp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho DN phát triển sản xuất kinh doanh. Cùng với đó, tiếp tục rà soát thủ tục hành chính tạo thuận lợi cho DN, người nộp thuế để tạo nguồn thu lâu dài.

Đồng thời, tiếp tục theo dõi diễn biến của giá dầu, nghiên cứu các phương án điều hành phù hợp, kết hợp có hiệu quả các giải pháp về công cụ tài chính, thuế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước, DN và người tiêu dùng. Mới đây, Bộ Tài chính đã điều chỉnh khung thuế suất nhập khẩu các mặt hàng xăng dầu theo hướng tăng.

Theo nhìn nhận của giới chuyên gia, đây là động thái dọn đường cho việc tăng thuế nhập khẩu xăng dầu thời gian tới. Như vậy, xem ra các giải pháp ứng phó với giá dầu giảm vẫn có phần mâu thuẫn, bởi nếu tạo điều kiện cho DN phát triển sản xuất kinh doanh, hãy khoan tính chuyện tăng thuế. Thuế phí hiện nay đang chiếm tới 35% cơ cấu giá xăng dầu. Giá xăng dầu giảm mạnh là cơ hội tốt để DN tiết giảm chi phí sản xuất, vận tải, giảm giá thành sản phẩm, kích thích tiêu dùng. Điều này sẽ có tác động lan tỏa tốt cho nền kinh tế hơn là tính chuyện tận thu qua thuế nhập khẩu.

Tương tự, người dân và DN đang rất lo lắng về thông tin sắp tăng giá điện do lạm phát đang ở mức thấp. Lạm phát thấp nhưng đời sống của người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của DN vẫn đang rất khó khăn, nên tăng giá điện ở thời điểm này có lẽ chưa phải giải pháp hợp lý.

Nhất là khi chuyện lấy lại niềm tin đang là một trong những yếu tố quan trọng để khôi phục tăng trưởng. Thời điểm này nên tận dụng giá dầu giảm để kích thích sản xuất kinh doanh, khôi phục tăng trưởng, thay vì tính chuyện bù đắp NS qua tăng thuế. Muốn vậy cần sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và thực hiện quyết liệt hơn.

Không nên vì lợi ích riêng của từng cơ quan mà tận thu NS, bỏ quên phương án đường dài. Bằng chứng là hiện nay xăng dầu giảm giá nhưng các phương tiện vận tải giảm rất ít, hay giá cả tất cả mặt hàng vẫn chưa giảm mạnh.

Dự kiến đầu tuần này, phiên họp đầu tiên sau khi có quy chế phối hợp điều hành kinh tế vĩ mô của 4 bộ, ngành Kế hoạch - Đầu tư, NHNN, Tài chính và Công Thương sẽ được tổ chức. Đây là cơ hội để DN, người dân kỳ vọng vào một cơ chế điều hành mới hiệu quả, quyết liệt hơn trong bối cảnh cơ hội và thách thức đan xen lẫn nhau.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chủ trương của Chính phủ Việt Nam là  sẽ đưa những công dân Việt Nam ở nước ngoài về nước nếu có nhu cầu.

“Sức mạnh mềm” của Việt Nam

(ĐTTCO)-Trả lời ĐTTC, ông NGUYỄN PHÚ BÌNH, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nhận xét việc đón công dân về nước để đảm bảo an toàn tính mạng cùng với việc phòng chống dịch Covid-19 hiệu quả nhờ cách làm đúng, có thể xem là cách xây dựng “sức mạnh mềm” của Việt Nam, không phải quốc gia nào cũng làm được.