Tăng hiệu quả phối hợp chính sách

Tăng hiệu quả phối hợp chính sách ảnh 1

Một trong những thông điệp quan trọng được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đưa ra trong bài viết đầu năm 2013 là điều hành chính sách tiền tệ theo tín hiệu thị trường và theo lạm phát mục tiêu.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu kết hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa. Trong điều kiện tổng cầu suy giảm, việc xử lý nợ xấu cần có thời gian, tăng trưởng tín dụng có thể còn thấp trong những tháng đầu năm, chính sách tài khóa có vai trò quyết định trong việc tạo cầu cho nền kinh tế.

Do đó, cần khẩn trương triển khai những dự án đầu tư theo kế hoạch nhằm tăng nhanh tổng cầu để kích hoạt nền kinh tế, tạo tác động lan tỏa đến sản xuất kinh doanh và hoạt động của các doanh nghiệp. Trong quá trình thực hiện kế hoạch phải kết hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để điều tiết tổng cầu, bảo đảm kiềm chế lạm phát thấp hơn và thúc đẩy tăng trưởng cao hơn năm 2012.

Cho tới nay, vẫn có nhiều ý kiến cho rằng chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa chưa cùng nhịp trong điều tiết vĩ mô. Bằng chứng điển hình nhất của sự phối hợp không hiệu quả giữa 2 chính sách này là kiểm soát lạm phát. Trong bối cảnh lạm phát có năm lên mức 2 con số, trở thành điểm nóng của nền kinh tế, thì điện, xăng, dầu tiếp tục tăng giá.

Những tháng đầu năm 2012 lạm phát được kiềm chế ở mức thấp, có thời điểm còn xuống mức âm, nhưng đến tháng 9 CPI tăng tới 2,2% do phí dịch vụ y tế và học phí đột ngột được điều chỉnh tăng, đã khiến nỗi lo lạm phát quay lại trở nên hiển hiện. Cung cách điều hành chính sách kiểu giật cục và thiếu nhịp nhàng như vậy đã triệt tiêu hiệu ứng tích cực đạt được trước đó.

Năm 2013, yêu cầu phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa càng trở nên quan trọng khi nền kinh tế được dự báo tiếp tục gặp nhiều khó khăn, lạm phát vẫn có nguy cơ bùng phát trở lại. Để việc phối hợp chính sách có hiệu quả, tư duy về vấn đề này cần đổi mới thực sự. Bản chất của chính sách tiền tệ là kiểm soát cung tiền hoặc lãi suất nhằm duy trì mức lạm phát mục tiêu và góp phần tăng trưởng kinh tế.

Còn chính sách tài khóa thực hiện chi tiêu công và phải đảm bảo các khoản chi tiêu đó đem lại hiệu quả bằng cơ chế phân bổ vốn hợp lý. Đó là nhân tố quyết định đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững, tạo nền tảng cho chính sách tiền tệ phát huy hiệu lực. Thiếu điều kiện nền tảng này, các điều tiết mở rộng hay thu hẹp chính sách tài khóa sẽ không đem lại kết quả.

Vấn đề bao trùm trong phối hợp chính sách thời gian qua là chi tiêu ngân sách đã vượt quá khả năng khai thác nguồn thu, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, trong khi chỉ số ICOR liên tục tăng theo thời gian. Điều này gây áp lực lên hệ thống ngân hàng, làm sai lệch bản chất hoạt động của hệ thống và giảm hiệu lực của chính sách tiền tệ.

Đặc biệt khi hệ thống ngân hàng đang trong tình trạng dễ tổn thương, liên kết hệ thống trong tình trạng rủi ro cao, hoạt động trong bối cảnh thị trường vốn trung, dài hạn chưa phát triển… đã ảnh hưởng sâu sắc tới hiệu lực chính sách tiền tệ cũng như khả năng phối hợp chính sách.

Từ thực tế trên, trong năm 2013 chính sách tài khóa cần thực hiện quyết liệt hơn, đặc biệt trong vấn đề giảm chi tiêu công. Tránh tình trạng chính sách tài khóa duy trì theo hướng ”bảo thủ” trong khi chính sách tiền tệ liên tục đảo chiều ở mức độ cao theo những biến động của nền kinh tế.

NHNN và Bộ Tài chính cần có sự phối hợp trong việc xác định mục tiêu vĩ mô ưu tiên trong từng thời kỳ và phải tuân thủ điều phối chung cho mục tiêu đó. Chính phủ cũng cần xem xét việc chuyển đổi khung mục tiêu chính sách theo hướng thực hiện chính sách mục tiêu lạm phát linh hoạt nhằm hướng 2 chính sách vào mục tiêu chung.

NHNN và Bộ Tài chính sẽ cùng tham gia xác định khung mục tiêu chính sách cho giai đoạn trung hạn, tạo thế chủ động và linh hoạt trong quá trình phối hợp để đạt mục tiêu. Mặt khác, cần thiết lập cơ chế cho việc cung cấp thông tin, minh bạch kỳ vọng chính sách và trách nhiệm giải trình của các cơ quan thực hiện chính sách.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất