Tận dụng thời cơ, tạo thế vững chắc

36 năm kể từ khi đất nước hoàn toàn thống nhất, nền kinh tế nước ta trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, doanh nghiệp đi qua nhiều phen sóng gió. Thời đã đến, thế cũng được nhận ra. Nhưng để nắm bắt được thời, tạo ra thế là bản lĩnh của từng doanh nghiệp.

Đơn cử như trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu vừa qua gây tổn thất to lớn, tác động sâu sắc tới mọi mặt của đời sống, đồng thời bộc lộ rõ những khiếm khuyết của hệ thống kinh tế - tài chính toàn cầu cũng như của từng nền kinh tế. Nước ta cũng bước vào năm 2011 với chặng đường nhiều thách thức lớn khác với trước. Do vậy bản lĩnh doanh nghiệp phải vượt qua thời khắc khó khăn này không chỉ dựa trên những thuận lợi được thừa hưởng như lao động dồi dào, mà cần phải xây dựng những thế mạnh và năng lực riêng; xây dựng mô hình kinh tế nhằm đảm bảo sự phát triển nhanh, cân bằng và bền vững.

TS. Trần Du Lịch, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ:

Trong khó khăn sẽ thanh lọc thị trường

Tận dụng thời cơ, tạo thế vững chắc ảnh 1
Sau 36 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Việt Nam đã thay da đổi thịt, đạt được những thành tựu quan trọng về kinh tế - xã hội. Đặc biệt kinh tế đất nước ngày càng phát triển nhanh và chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa; hạ tầng kỹ thuật được cải thiện; an ninh quốc phòng được giữ vững, hệ thống chính trị được củng cố; đời sống vật chất tinh thần của nhân dân ổn định và nhiều mặt cải thiện. Bước vào năm 2011, nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn thách thức do yếu tố khách quan bên ngoài cũng như nội tại, nhưng Chính phủ đã có những điều chỉnh chính sách phù hợp với điều kiện thị trường, dù những điều chỉnh ấy chắc chắn sẽ có tác động không nhỏ đến hoạt động của doanh nghiệp. Nhưng tác động ấy sẽ giúp doanh nghiệp phát triển trong dài hạn, tạo niềm tin cho thị trường. Tuy nhiên, theo tôi những chính sách trên cần phải thực thi đồng bộ, triệt để, tạo tiền đề cho phát triển bền vững.

Hiện hay có thể các doanh nghiệp đã cảm nhận rõ những khó khăn, áp lực mới. Tuy nhiên trong khó khăn sẽ lập lại trật tự mới. Có thể tài sản của doanh nghiệp vơi đi nhưng nó đem lại bài học cần thiết. Để tự cứu mình, trong giai đoạn này doanh nghiệp cần tập trung nâng cao năng lực để nắm bắt các cơ hội. Doanh nghiệp phải chuẩn bị cho mình những quyết sách để quyết tâm cải cách mạnh mẽ. Thực tế nhiều quỹ đầu tư trong và ngoài nước vẫn nhắm vào đầu tư các doanh nghiệp có kỹ năng quản lý, lãnh đạo tốt, tăng trưởng bền vững, nhanh chóng tạo giá trị cho cổ đông.

Nhìn toàn cục nền kinh tế đất nước sau 36 năm đã giải quyết được nhiều vấn đề: theo nguyên tắc thị trường, hội nhập sâu, tạo lòng tin, minh bạch hơn, chống rủi ro đầu cơ. Vì vậy, đây cũng là thời điểm thanh lọc thị trường. Nếu các doanh nghiệp vượt qua được khó khăn trong giai đoạn này sẽ có bước phát triển mới, hiệu quả cao hơn, bền vững hơn.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế TPHCM:

Vượt qua khó khăn sẽ có đủ thế và lực

Tận dụng thời cơ, tạo thế vững chắc ảnh 2
Sau 25 năm thực hiện đường lối đổi mới, chúng ta đã có những bước đột phá, tháo gỡ vướng mắc, trở lực của cơ chế quản lý cũ, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, cải thiện đời sống nhân dân. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam đã năng động với tư duy đổi mới, sáng tạo cách làm mới. Không ít doanh nghiệp đã thành công trên thương trường trong và ngoài nước, mặc dù những năm gần đây nền kinh tế nước ta diễn biến phức tạp do hậu quả từ cuộc khủng hoảng và suy thoái kinh tế toàn cầu. Đặc biệt năm 2011 thách thức, khó khăn cho doanh nghiệp ngày càng lớn khi nền kinh tế đối mặt với lạm phát cao. Chính phủ Việt Nam đã nhanh nhạy ứng phó trước diễn biến bất thường của nền kinh tế thể hiện qua Nghị quyết 11 đặt mục tiêu lên hàng đầu là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội. Trong bối cảnh đó, tất yếu các doanh nghiệp sẽ gánh chịu nặng nề tác dụng phụ của các liều thuốc chống lạm phát như: thắt chặt tiền tệ, điều chỉnh đầu tư công… Đây là thách thức lớn nhất cho các doanh nghiệp, bởi tất cả những yếu tố sản xuất đều khó như chi phí cao, vốn ít, lãi suất tăng…

Tuy nhiên, khó khăn ấy chỉ mang tính ngắn hạn, do vậy trong điều kiện này các doanh nghiệp phải đánh giá nghiêm túc năng lực của mình. Cần có tính toán kỹ chi phí, quản lý chặt chẽ, khoa học, có tầm nhìn rộng hơn để có thể điều chỉnh kế hoạch đầu tư và kinh doanh phù hợp với điều kiện thị trường. Đây cũng là thời điểm để các doanh nghiệp chuyển hướng cơ cấu đầu tư, cấu trúc lại hoạt động và kiên trì chờ thời cơ khi thị trường có dấu hiệu phục hồi, cũng như các giải pháp kinh tế của Chính phủ phát huy hiệu quả, các doanh nghiệp sẽ có đủ thế và lực để tăng tốc.

Ông Đoàn Đình Hoàng,Chuyên gia thương hiệu:

Cắm mốc thương hiệu nội địa mới ra toàn cầu

Tận dụng thời cơ, tạo thế vững chắc ảnh 3
Thương hiệu là lĩnh vực quản trị công ty gắn liền với nền kinh tế thị trường. Từ năm 1986 nước ta mới bắt đầu chuyển sang nền kinh tế thị trường. Nhưng phải đến năm 1988 mới xuất hiện kinh tế dân doanh và đầu tư nước ngoài. Giai đoạn đầu của chuyển đổi sang kinh tế đa thành phần, doanh nghiệp chỉ tập trung giải quyết bài toán sản xuất để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đang thiếu thốn nghiêm trọng, vấn đề tiếp thị (marketing), thương hiệu chưa được nói đến nhiều. Thương hiệu thực sự được nói đến nhiều từ năm 2000 trở đi khi áp lực cạnh tranh mạnh mẽ và giới truyền thông vào cuộc tuyên truyền cho thương hiệu. Tuy nhiên, chỉ mới một số doanh nghiệp thuộc thế hệ đầu của giai đoạn mở cửa như PNJ, Kinh Đô, Đồng Tâm, Biti's, Thiên Long, Hòa Phát, Vincom... thực sự có những hoạt động đầu tư cho thương hiệu một cách căn cơ. Vì thế doanh nghiệp nước ta nói chung còn nhiều hạn chế cả về tiền bạc, kinh nghiệm, nhân lực để xây dựng thương hiệu mang tầm quốc gia, chứ chưa nói đến tầm quốc tế và khu vực. Hiện nay, dù đã có nhiều doanh nghiệp, kể cả ở quy mô nhỏ và địa phương đã quan tâm sâu sắc và có ý thức đầu tư cho thương hiệu. Tuy nhiên chúng ta vẫn còn rất ít doanh nghiệp có doanh số hàng năm đạt con số hàng tỷ USD. Phạm vi bán hàng cũng chủ yếu trong nước và nếu có bán ra thị trường quốc tế cũng chỉ vài doanh nghiệp có gắn thương hiệu của nhà sản xuất Việt Nam.

Nhìn ra thế giới, một thương hiệu muốn đại diện cho quốc gia như Toyota của Nhật Bản (nhà sản xuất ô tô số 1 thế giới), IBM của Hoa Kỳ (đại diện cho công nghệ điện toán), HSBC của Hồng Công (ngân hàng toàn cầu), CP của Thái Lan (nhà cung cấp thực phẩm)... đòi hỏi phải có những yếu tố nhận diện ở quy mô đủ lớn tại phân khúc thị trường mục tiêu, nếu không ở phạm vi toàn cầu hoặc chí ít cũng là tầm khu vực chứ không chỉ ở tầm quốc gia. Ngoài ra, phải mang nét độc đáo, đặc trưng khác biệt không thể tìm thấy ở thương hiệu khác. Thí dụ của Toyota là chất lượng, của IBM là những phát minh tiên phong trong công nghệ…

Theo tôi, trong bối cảnh hiện tại chúng ta nên tập trung xây dựng thương hiệu cho thị trường nội địa. Mục tiêu số một của thương hiệu hiện nay là tạo được mối quan hệ bền chặt giữa thương hiệu và người tiêu dùng trong nước. Các thương hiệu Việt phải gắn kết, chia sẻ giá trị với người tiêu dùng trong nước; có lợi thế cơ bản của Việt Nam so với thế giới như cá tra ĐBSCL, cà phê Buôn Ma Thuột, tiêu Phú Quốc... Làm tốt việc này sẽ tạo lợi thế không nhỏ để các thương hiệu vươn ra tầm khu vực và quốc tế. Cái doanh nghiệp quan tâm không phải tồn tại mỗi ngày mà là làm thế nào để đến một ngày nào đó, thương hiệu Việt sánh vai cùng thương hiệu hàng đầu thế giới như Sony, Microsoft, Coca cola…

Th.S LÊ ĐẠT CHÍ, Trưởng bộ môn Đầu tư Tài chính Trường Đại học kinh tế TPHCM:

Cơ hội luôn đến nếu biết nắm lấy

Tận dụng thời cơ, tạo thế vững chắc ảnh 4
36 năm thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam có những bước phát triển về lượng lẫn về chất. Thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) cũng trải qua quá trình hơn 10 năm hình thành và phát triển, thể hiện chức năng kênh huy động vốn cho các doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đã tận dụng sự ra đời của TTCK để huy động vốn nhằm mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư đổi mới từ quản lý đến công nghệ… Chặng đường 10 năm có thể không như kỳ vọng của các nhà đầu tư, nhưng lại thành công cho chính các doanh nghiệp niêm yết khi lượng vốn huy động được khá cao, 46.800 tỷ đồng, mức cao nhất là năm 2007 với lượng vốn huy động qua TTCK đạt 63.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, cũng có doanh nghiệp chưa biết cách thích ứng với những yêu cầu của thị trường, tạo ra những lực kìm hãm sự phát triển. Sự kiện Công ty Bông Bạch Tuyết, Công ty Dược viễn Đông và gần đây là sự rút lui của Công ty cổ phần Công nghệ viễn thông Sài Gòn là một minh chứng. Cũng có doanh nghiệp chưa quen với môi trường minh bạch trên TTCK nên việc chăm sóc các nhà đầu tư là các cổ đông của mình đã đưa đến những cuộc đại hội cổ đông bất thành, như Công ty cổ phần chứng khoán Kim Long, Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Sacom… Tóm lại, thời của TTCK đã đến, nhưng doanh nghiệp chưa hoặc không có kinh nghiệm để tạo ra thế.

10 năm phát triển TTCK, nhà đầu tư cũng trải qua nhiều thăng trầm. Lãi lỗ đan xen nhau cùng với những bài học trong đầu tư được rút ra. Có thể nói, 10 năm chỉ là một chặng đường khởi đầu cho quá trình phát triển chứ không phải chấm dứt. Trong chặng đường ấy, nhiều cơ hội chỉ đến với nhà đầu tư biết kiềm chế lòng tham và nỗi sợ hãi. Chẳng hạn khi TTCK giảm về 235 điểm, mức giá cổ phiếu giảm thấp chưa từng thấy trước đó, các chỉ số PE, PB ở mức thấp và thậm chí thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Điều này đã tạo ra cơ hội cho những nhà đầu tư thông minh đám chấp nhận đương đầu với rủi ro. Hiện nay, liệu khi giá cổ phiếu cũng quay về tình trạng trong quá khứ, có bao nhiêu nhà đầu tư thông minh biết nắm bắt cơ hội này?

Năm 2008, kinh tế Việt Nam cũng trong tình trạng lạm phát cao, căng thẳng tỷ giá… thậm chí là lãi suất còn cao hơn hiện nay, nhưng thời điểm đó đã tạo ra mức đáy của thị trường. Còn nay, khi lạm phát cao đều được nhà đầu tư biết đến và không còn bất ngờ, thị trường không hoảng loạn trước lạm phát cao trong tháng 4… Có thể một phép so sánh sẽ không đầy đủ nhưng cũng cung cấp cho chúng ta một sự hình dung TTCK luôn có những cơ hội. Câu chuyện ở đây chính là trình độ hiểu biết của nhà đầu tư. Nếu có những kiến thức nhất định sẽ tránh đi những thương vụ đầu tư thua lỗ, nắm bắt cơ hội trên TTCK.

Nhóm phóng viên (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất