Phát triển vùng kinh tế động lực

(ĐTTCO) - Sự phát triển mạnh mẽ của TPHCM đã tác động rất lớn đến các địa phương trong cả nước. Đặc biệt TPHCM đã trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội cho các địa phương trong Vùng trọng điểm kinh tế phía Nam.

Vai trò đầu tàu

Mọi khó khăn sẽ được giải quyết, mọi thử thách đều có thể vượt qua khi ta nhận thức sâu sắc và quyết tâm hành động với niềm tin mãnh liệt. Trước mắt, tiếp tục vững chắc ở vị trí đầu tàu, dẫn dắt sự phát triển cho cả khu vực phía Nam, là động lực cho những mục tiêu chiến lược của cả nước; phấn đấu đến năm 2020, TPHCM phải trở thành một trong những trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ của khu vực Đông Nam Á.

Ông Đinh La Thăng, Bí thư Thành ủy TPHCM

Với vai trò hợp tác liên kết phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (gồm các tỉnh, thành TPHCM, Bình Phước, Tây Ninh, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An, Tiền Giang) và là động lực để phát triển kinh tế-xã hội của vùng, TPHCM là trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa, khoa học - kỹ thuật với mức đóng góp 1/5 GDP cả nước và 1/3 tổng thu ngân sách nhà nước.

TPHCM còn có vị trí địa lý quan trọng, có hệ thống mạng lưới cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật và xã hội đồng bộ; là nơi kết nối giao thông thuận lợi về đường bộ, đường thủy và hàng không với khu vực Đông Nam Á, liên thông vào mạng lưới chung về giao thông với châu Á và thế giới. 

Bên cạnh đó, với vị trí mang tính yết hầu của đồng bằng Nam bộ,  TPHCM là trung tâm của khu vực Nam bộ nối liền với ĐBSCL và miền Đông Nam bộ. Đồng thời, với vai trò là trung tâm thương mại-công nghiệp, TPHCM là cửa ngõ tiền tiêu, “chìa khóa” để mở cửa vùng ĐBSCL trù phú, là cầu nối giữa vùng Nam bộ với vùng Nam Trung bộ và Tây nguyên.

 Không chỉ là động lực cho các tỉnh vùng trọng điểm phía Nam phát triển, mà với vai trò là đầu tàu, là cửa ngõ chính kết nối Việt Nam với khu vực và thế giới, TPHCM đã có nhiều chương trình, dự án kết nối hỗ trợ các địa phương khác cùng phát triển. Cụ thể, Bình Phước, một tỉnh nhỏ, tách ra từ tỉnh Sông Bé, có tiềm năng và lợi thế về tài nguyên nhưng còn nhiều khó khăn về kinh tế.

Tuy nhiên, nhờ Chương trình ký kết hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa 2 địa phương nên đã được TPHCM chuyển giao, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, giống cây trồng vật nuôi để từ đó Bình Phước phát triển sản xuất các mặt hàng nông lâm sản, từ đó góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Bình Phước, đồng thời giải quyết công ăn việc làm cho người dân địa phương.

Hoặc sự liên kết giữa TPHCM và Long An đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp của tỉnh có thể tiêu thụ hàng hóa, giới thiệu sản phẩm tại TPHCM. Đặc biệt, từ các chương trình xúc tiến thương mại và đầu tư do TPHCM tổ chức, hàng hóa của tỉnh Long An từng bước tham gia các hệ thống siêu thị và tạo đà cho xuất khẩu của tỉnh.

Tại Long An, hiện nay có gần 100 doanh nghiệp TPHCM đang đầu tư với tổng số vốn trên 26.000 tỷ đồng, trong đó có 23 KCN với tổng diện tích 8.042ha, chiếm 73,3% tổng diện tích đất đã quy hoạch của 30 KCN cả tỉnh. Cùng với quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh, các doanh nghiệp TPHCM đã giúp Long An tăng trưởng mạnh mẽ trong nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản.

Phát triển vùng kinh tế động lực ảnh 1

Cần định hướng chiến lược chung

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Lê Thanh Liêm đánh giá TP có vị trí rất quan trọng đối với cả nước và Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là đầu tàu, hạt nhân để tạo động lực cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong toàn vùng.

Nhiều năm qua, TP luôn có tốc độ tăng GDP hàng năm gấp 1,72-1,75 lần so với cả nước. So với Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP chiếm trên 60% GDP, 60,5% tổng thu ngân sách nhà nước, 51% tổng vốn đầu tư phát triển… TPHCM tập trung gần 40% tổng số cán bộ khoa học của cả nước, tạo ra lợi thế so sánh cho vùng và có tác động lan tỏa, cung cấp nguồn nhân lực cho các vùng khác.

Dù vậy, trong quá trình liên kết phát triển Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam vẫn còn hạn chế như chưa xác định được cơ chế, giải pháp phù hợp chung giữa TPHCM với các địa phương trong vùng để phối hợp giải quyết những vấn đề chủ yếu. Thiếu định hướng chiến lược chung, từ đó thiếu sự gắn kết, phân công giữa TP và các tỉnh trong vùng để phát triển những ngành có lợi thế của từng địa phương, chất lượng tăng trưởng kinh tế chưa cao.

Ngay cơ chế phối hợp giữa Ban Chỉ đạo điều phối phát triển các vùng kinh tế trọng điểm và tổ điều phối của các bộ ngành, địa phương trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam cũng còn hạn chế. Thực tế, liên kết vùng để phát triển kinh tế là vấn đề nóng được đặt ra gần đây. Muốn phát triển kinh tế vùng cần phải đề cập đến cơ sở quyền lực của vùng và nguồn lực, cơ sở kinh tế nào để liên kết vùng phát triển. Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đóng góp hơn 50% GDP cả nước, nhưng nếu không có cấu trúc đặc thù, không có thể chế riêng khó có phát triển đột phá.

Để vai trò “TP động lực” phát huy hiệu quả hơn nữa, theo các chuyên gia cần phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ để kết nối TPHCM với các tỉnh, thành lân cận thông qua sự hỗ trợ phối hợp của cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Cụ thể xây dựng và hoàn thiện hệ thống vận tải công cộng, hệ thống cầu đường qua sông cho vận chuyển hàng hóa, hành khách và lưu thông sản phẩm trong khu vực; xây mới và cải tạo các tổng kho chung chuyển hàng hóa;  tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống truyền tải điện. Tiếp đến, TPHCM cần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở các ngành trọng tâm như công nghệ cao, phát triển các ngành công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, hàng hóa có xuất khẩu cao, từ đó tạo tác động lan tỏa, gắn kết và hỗ trợ các tỉnh lân cận cùng phát triển theo định hướng chung.

Đặc biệt, cần thúc đẩy hơn nữa chương trình hợp tác giữa TPHCM và các tỉnh lân cận bằng việc phối hợp trong vấn đề trao đổi thông tin, công tác quy hoạch kế hoạch từ đó tạo sự đồng bộ trong việc phát triển kinh tế - xã hội chung của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Nguyễn Hồng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất