Phát huy mọi nguồn lực xây dựng đất nước phồn vinh

(ĐTTCO) - Đại hội lần thứ XII của Đảng họp vào đầu năm nay có ý nghĩa rất quan trọng: Đề ra các mục tiêu, định hướng phát triển trong 5 năm tới; phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

 Phát huy mọi nguồn lực xây dựng đất nước phồn vinh ảnh 1
Với tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật, bám sát thực tiễn của đất nước”, Đại hội XII đã nhìn nhận: Trong nhiệm kỳ qua, nền kinh tế nước ta đã vượt nhiều khó khăn, thách thức; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát. Tuy nhiên, một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội chưa đạt kế hoạch; nhiều chỉ tiêu, tiêu chí trong mục tiêu phấn đấu để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại không đạt được. Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chậm được hoàn thiện, chưa có cơ chế đột phá để thúc đẩy phát triển. Thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng còn chậm…

Thực tế cho thấy kinh tế nước ta từng bước thoát khỏi tình trạng suy giảm, lấy lại đà tăng trưởng nhưng vẫn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức; kinh tế vĩ mô ổn định chưa vững chắc; nợ công tăng nhanh, nợ xấu giảm dần nhưng vẫn ở mức cao; năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh nền kinh tế vẫn ở mức thấp. Bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước diễn biến rất phức tạp, thời cơ và thách thức đan xen, đòi hỏi quyết tâm và nỗ lực phấn đấu rất cao của cả hệ thống chính trị, của toàn dân mới có thể xoay chuyển tình thế, đưa đất nước phát triển theo hướng tích cực, lành mạnh.

Sau 41 năm đất nước hòa bình, thống nhất, một câu hỏi đau đáu vẫn đặt ra với mọi người: Vì sao nước ta vẫn chưa phát triển mạnh, viễn cảnh tụt hậu so với khu vực và thế giới ngày càng xa hơn. Trong bài phát biểu nhậm chức, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu vấn đề rất cụ thể: “Hiện nay, Việt Nam đứng thứ 14 trên thế giới về dân số nhưng quy mô nền kinh tế chỉ đứng thứ 48 và GDP đầu người xếp thứ 133. Chúng ta phải cố gắng rất nhiều để rút ngắn khoảng cách với thế giới. Phát triển tốc độ cao hơn còn là yêu cầu cấp bách để đối phó với nguy cơ “chưa giàu đã già”, khi giai đoạn dân số vàng sẽ chấm dứt trong khoảng 10 năm tới”.

Nguyên nhân trì kéo sự phát triển cũng đã được nhìn nhận: Chưa tạo môi trường tốt cho hoạt động đầu tư kinh doanh; thể chế pháp luật còn ràng buộc, tính minh bạch còn hạn chế; bộ máy công vụ cồng kềnh quá nhiều tầng nấc; đạo đức một bộ phận cán bộ, công chức yếu kém, tiêu cực… Chính phủ đang tỏ rõ quyết tâm tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi; cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính; kiên quyết tháo gỡ những điểm nghẽn trong nền kinh tế; động viên khởi nghiệp, thúc đẩy phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp dân tộc; khuyến khích đổi mới sáng tạo để doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, kinh doanh thành đạt tại thị trường trong nước và quốc tế trong bối cảnh hội nhập ngày càng mở rộng.

Chúng ta đang sống trong một thế giới phức tạp, bất an; khủng hoảng kinh tế, chính trị diễn ra ở nhiều nơi, nhiều nước. Điểm sáng của Việt Nam là tình hình chính trị-xã hội ổn định, tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức hợp lý, từ năm 2013 dần phục hồi, năm sau cao hơn năm trước. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia bên ngoài nhận định Việt Nam vẫn phát triển dưới mức tiềm năng. Cụ thể, đến nay làn sóng các doanh nghiệp phá sản, tạm ngưng hoạt động vẫn chưa được chặn đứng; quy mô các doanh nghiệp so với số dân là quá ít, đó là chưa kể trên 90% số doanh nghiệp là nhỏ và vừa. Sau gần 20 năm thực hiện cổ phần hóa, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước, tỷ lệ vốn nhà nước bán đi chỉ đạt 5% tổng vốn khu vực này.  Nguồn lực đất nước vẫn nằm phần lớn ở doanh nghiệp nhà nước, chưa được phân bổ hợp lý; doanh nghiệp tư nhân vẫn bị chèn ép, chưa tạo sức bật phát triển.

Trong khi doanh nghiệp Việt Nam co thủ, vẫn loay hoay đối phó như vụ hình sự hóa việc kinh doanh quán cà phê Xin Chào, khởi tố việc xây chòi vịt…, thì khu vực đầu tư nước ngoài tăng tốc phát triển mạnh. Ngoài việc đổ vào Việt Nam các dự án FDI tiền tỷ USD, một diễn biến gần đây khiến nhiều người lo ngại: Cuộc đua mua bán-sáp nhập (M&A) của các nhà đầu tư nước ngoài đang nóng lên từng ngày với chiến lược thôn tính doanh nghiệp nội địa để giành thị phần. Các ngành bán lẻ, bất động sản, sản xuất có thế mạnh được các nhà đầu tư săn đón, “giành giật” mua, vì họ cho rằng đó là cách nhanh nhất để khẳng định sự hiện diện và vị thế tại thị trường Việt Nam.

Thực tế trong 20 thương vụ M&A lớn trong năm 2015 và nửa đầu năm nay, các nhà đầu tư nước ngoài áp đảo với 16/20 thương vụ. Còn xét về tổng giá trị, trong 10 thương vụ lớn nhất năm 2015, nhà đầu tư nước ngoài đã chi 1,54/1,84 tỷ USD để mua lại các dự án, doanh nghiệp Việt Nam. Trong nửa đầu năm nay, nhà đầu tư nước ngoài hầu như thâu tóm hết với con số 3,69/3,78 tỷ USD! Để đón đầu cơ hội từ Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), với ưu thế về vốn, kỹ thuật, quản trị và công nghệ, khối ngoại đang thắng thế, đi trước khá ngoạn mục. Doanh nghiệp Việt Nam chấp nhận từ bỏ sân chơi?

Trước những hạn chế, yếu kém của nền kinh tế, và để tránh nguy cơ tụt hậu xa hơn, Nghị quyết của Đảng chủ trương đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế. Theo đó, xác định chuyển mạnh từ mô hình chủ yếu dựa vào xuất khẩu và vốn đầu tư sang phát triển đồng thời dựa cả vào vốn đầu tư, xuất khẩu lẫn thị trường trong nước. Phát huy vai trò quyết định của nội lực, đồng thời thu hút, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực bên ngoài; phát huy đầy đủ, đúng đắn vai trò của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI và khu vực sản xuất nông nghiệp. Tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện các cơ chế, chính sách; tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc nhằm khơi dậy mọi tiềm năng và nguồn lực của đất nước, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững.

Từ những thành công và hạn chế trong phát triển kinh tế-xã hội đất nước giai đoạn vừa qua, năm nay chào mừng Quốc khánh lần thứ 71 nước CHXHCN Việt Nam, cũng là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII, người dân và giới sản xuất kinh doanh kỳ vọng có sự thay đổi mạnh mẽ, từ việc xác định nhiệm vụ trọng tâm: “Trong nhiệm kỳ Đại hội XII, cần đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, phát huy mọi nguồn lực và động lực để phát triển đất nước nhanh, bền vững” (Trích Văn kiện Đại hội XII).

LÊ TIỀN TUYẾN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất