Luật doanh nghiệp (sửa đổi): Còn nhiều gút mắc

Hôm qua 28-5, Quốc hội thảo luận ở tổ về dự án Luật Doanh nghiệp (sửa đổi). Vấn đề được nhiều đại biểu (ĐB) quan tâm khi thảo luận luật này là việc có nên thông thoáng, dễ dãi hơn trong thành lập doanh nghiệp (DN) cũng như chương riêng quy định về DN nhà nước (DNNN).

Thông thoáng trong tầm kiểm soát

Luật doanh nghiệp (sửa đổi): Còn nhiều gút mắc ảnh 1
Theo dự thảo, hồ sơ đăng ký của DN cá thể là giấy đề nghị đăng ký DN, bản sao giấy chứng minh nhân dân, hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác của chủ DN cá thể. Trong nội dung giấy chứng nhận đăng ký DN, điểm đáng chú ý là không ghi ngành nghề kinh doanh (trừ ngành nghề có điều kiện).

Theo nhiều ĐB, những quy định này thể hiện sự thông thoáng trong việc thành lập DN, cũng như quyền của người dân trong việc kinh doanh những gì luật pháp không cấm. ĐB Trần Du Lịch (TPHCM) đề nghị Chính phủ phải quy định rõ danh mục kinh doanh bị cấm và danh mục ngành kinh doanh có điều kiện.

Và trước thực trạng nhiều bộ, ngành đưa vào danh mục nhiều ngành có điều kiện, cần đưa ra danh mục này để Quốc hội quyết. Phân tích thêm, ĐB Lịch cho biết khi lấy ý kiến về Luật DN (sửa đổi), đại diện Sở Kế hoạch - Đầu tư TPHCM cho rằng việc không ghi ngành nghề kinh doanh trong giấy phép không ảnh hưởng đến hoạt động quản lý, kinh doanh.

Đồng tình với quan điểm DN làm những gì pháp luật không cấm nên không cần ghi ngành nghề, nhưng ĐB Nguyễn Ngọc Hòa (TPHCM), lưu ý việc quản lý nhà nước trong thống kê ngành, lĩnh vực. ĐB Huỳnh Ngọc Ánh (TPHCM) cũng ủng hộ quan điểm quyền tự do kinh doanh, sửa đổi thông thoáng, dễ dàng trong lập DN, nhưng cho rằng sự thông thoáng luôn mâu thuẫn quản lý, không cẩn thận dẫn đến lộn xộn.

Chẳng hạn nhiều vụ kiện, nộp đơn ra tòa không thể xử lý được vì không tìm thấy DN bị kiện. Tuy nhiên, các ĐB Đỗ Văn Đương, Võ Thị Dung, Trần Thanh Hải và Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) lại tỏ ra lo ngại về sự thông thoáng, dễ dãi này, bởi thực tế nhiều DN không làm ăn chân chính, chụp giật, vi phạm pháp luật.

Để vừa tạo sự thông thoáng trong lập DN vừa ngăn ngừa được DN vi phạm, đa số ĐB đều đồng tình với việc tăng cường công tác hậu kiểm của các cơ quan cấp giấy phép, thuế, môi trường. Theo ĐB Đoàn Nguyễn Thùy Trang (TPHCM), cần có biện pháp hậu kiểm tốt như lập cơ sở dữ liệu, cập nhật thông tin, kể cả thông tin thành lập, vi phạm của DN. Có vậy mới giúp DN làm ăn chân chính hiểu rõ về đối tác làm ăn, tránh bị lừa.

Từ thực tế công an TP Hà Nội phát hiện nhiều DN ma thành lập chỉ để mua bán hóa đơn trục lợi, buôn lậu, ĐB Nguyễn Đức Chung, Giám đốc Công an TP Hà Nội, nhấn mạnh việc cần quy định rõ hậu kiểm và trách nhiệm đối với hậu kiểm của các cơ quan mới tránh được tình trạng này.

Tính bình đẳng của DNNN?

Luật doanh nghiệp (sửa đổi): Còn nhiều gút mắc ảnh 2Chúng ta cần làm rõ quan điểm cấp giấy đăng ký kinh doanh cũng giống như làm khai sinh cho con, trong tương lai nếu nó trộm, cướp là chuyện khác. Còn nếu vì con gây ra hay DN vi phạm mà truy tố người cấp giấy khai sinh, giấy đăng ký DN thì không ai dám cấp. Luật doanh nghiệp (sửa đổi): Còn nhiều gút mắc ảnh 3

ĐB Trần Du Lịch

Một quan điểm gây nhiều tranh luận là việc nên hay không có chương riêng về DNNN trong Luật DN (sửa đổi). ĐB Trần Du Lịch cho rằng điều này không cần thiết vì đi ngược quan điểm tạo môi trường kinh doanh sòng phẳng, bình đẳng. Bởi DN 100% vốn nhà nước cũng phải tuân thủ quy định như mọi tổ chức khác. Đây cũng là quan điểm của đa số thành viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội.

Theo đó, việc bổ sung chương, mục riêng quy định về DNNN có thể dẫn đến sai lệch kết cấu, bản chất và chức năng vốn có của Luật DN (sửa đổi) là luật chung về thành lập, tổ chức và hoạt động DN, không phân biệt tính chất sở hữu và thành phần kinh tế. Tán đồng điều này, nhiều ĐB cho rằng DNNN hoạt động theo hình thức công ty TNHH, CTCP… và dự luật cũng đã quy định về hoạt động của các loại hình này tại các điều khoản để đảm bảo công bằng với các thành phần kinh tế khác.

Trong bối cảnh Chính phủ đang chủ trương đẩy mạnh cổ phần hóa, giảm vốn nhà nước, thúc đẩy tái cơ cấu DNNN hoạt động không hiệu quả, việc tạo chương riêng là không bình đẳng với các loại hình DN khác.

Ở một góc nhìn khác, ĐB Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) phân tích Hiến pháp 2013 quy định kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo, trong đó “phần cứng” là DNNN, do vậy không thể né tránh vấn đề này và cần có quy định trong luật để xử lý. DNNN vẫn sẽ tồn tại 10-20 năm mà không có quy định là vô lý. Vấn đề là quy định nội dung đó sao cho không tạo sự phân biệt đối xử với các thành phần kinh tế khác.

Các ĐB Đinh Xuân Thảo, Nguyễn Quốc Bình (Hà Nội) cũng tán thành cần có quy định riêng về DNNN. Theo ĐB Bình, DNNN trong thực tế vẫn tồn tại ở nhiều nước và ở Việt Nam vẫn phải tồn tại vì một số lĩnh vực Nhà nước vẫn phải giữ quyền chi phối cũng như đầu tư vào một số lĩnh vực DN tư nhân không làm được. Do vậy, việc có chương riêng để điều chỉnh là cần thiết.

Hà My

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất