Khả thi lãi suất 5%/năm?

(ĐTTCO) - Mặt bằng lãi suất bình quân cho vay hiện nay khoảng 7-8%/năm, tức mỗi năm cần giảm 1% lãi suất để đạt mục tiêu đến năm 2020 kéo lãi suất cho vay bình quân về 5%/năm. Nếu điều kiện kinh tế vĩ mô hội tụ đủ lãi suất ắt sẽ giảm xuống. Tuy nhiên, mục tiêu đặt ra trên nền tảng phải giải quyết các tòn tại những năm qua vẫn chưa giải quyết tốt. Vì thế, đây là mục tiêu cực kỳ khó cho NHNN.

Dự thảo Đề án kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016-2020 do Bộ Kế hoạch - Đầu tư chủ trì vừa được công khai lấy ý kiến rộng rãi. Dự thảo đưa ra các mục tiêu đẩy mạnh tái cấu trúc ngành NH, trong đó có mục tiêu kéo lãi suất cho vay xuống mức trung bình của các nước đang phát triển khoảng 5%/năm. Trước đó, trong cuộc họp báo chiều 11-8, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết cơ quan điều hành sẽ cố gắng giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức lãi suất mục tiêu này ngay lập tức bị chất vấn về tính khả thi.

Theo các doanh nghiệp, mặt bằng lãi suất cho vay hiện nay vẫn còn cao so với khả năng chi trả của họ. Kết quả khảo sát của Công ty Chứng khoán TPHCM (HSC) về lãi suất huy động và cho vay trong tháng 6 vừa qua có thể giúp hình dung tương đối về mặt bằng lãi suất hiện tại. Cụ thể, lãi suất huy động bình quân tiền đồng trong tháng 6 giữ nguyên ở mức 6,07%/năm của tháng 5. Theo đó, lãi suất huy động trong tháng 6 tăng 0,18% so với đầu năm và tăng 0,38% so với đáy 5,69%/năm thiết lập vào tháng 5-2015. Trong tháng 6, hầu hết NH giữ nguyên lãi suất huy động cho dù một số NH có điều chỉnh đôi chút.

Cũng theo kết quả khảo sát trên, lãi suất cho vay bình quân tại thời điểm cuối tháng 6 giảm thêm 0,02%, xuống còn 9,25% từ 9,27%/năm của tháng 5. Xu hướng giảm của lãi suất cho vay gần đây được duy trì nhưng tốc độ giảm đã chậm lại. Hầu hết NH giữ nguyên lãi suất cho vay trong tháng 6, chỉ Techcombank bất ngờ giảm 0,5% lãi suất cho vay cả ngắn, trung và dài hạn. Tại các nước trong khu vực, lãi suất cho vay ở mức 4-5%/năm, đặc biệt tại Thái Lan chỉ 3%/năm. Ở Camphuchia và Indonesia, lãi suất cũng tương đồng với Việt Nam, nhưng xét về tổng thể mặt bằng chung, lãi suất tại Việt Nam vẫn còn cao. Khoảng cách giữa lãi suất bình quân mục tiêu 5% với mặt bằng chung của lãi suất hiện tại chênh lệch lớn. Tính từ đầu năm đến nay, mặt bằng lãi suất tương đối ổn định, chỉ giảm nhẹ khoảng 0,5%. Vì vậy, để đạt mục tiêu lãi suất bình quân kéo về 5%/năm đến năm 2020 cần phải có lộ trình và những điều kiện cụ thể.

Khả thi lãi suất 5%/năm? ảnh 1
Theo đó, nền kinh tế phải giải quyết được 4 điều kiện đặt ra. Thứ nhất, kiểm soát lạm phát ở mức 4% và lãi suất huy động tối đa không vượt quá 4%/năm. Với chi phí hoạt động NH ở mức 2-2,5%, nếu cộng lãi suất huy động giá vốn NH bỏ ra là 6,5%. Nếu lộ trình lãi suất cho vay giảm về 7%/năm, lãi thu được 0,5% là mức thấp nhất, nếu thấp hơn nữa các NH sẽ không làm được. Thứ hai, nợ xấu phải được xử lý triệt để, vì nợ xấu lớn sẽ làm đội chi phí kinh doanh do phải trích lập dự phòng, gây ảnh hưởng đến lợi nhuận. Nhưng việc xử lý nợ xấu trong thời gian qua vẫn bị vướng khiến việc đưa lãi suất cho vay xuống rất khó thực hiện.

 Thứ ba, cơ quan điều hành phải phát triển mạnh thị trường bất động sản và chứng khoán, vì đây là 2 kênh truyền dẫn vốn trong nền kinh tế bên cạnh NH. Hiện tại trên 80% người dân hay doanh nghiệp cần vốn đều tìm đến NH càng làm cho cầu vốn của nền kinh tế đối với NH tăng lên. Điều này tạo áp lực lớn lên dòng vốn và NH phải tìm cách đẩy lãi suất huy động. Thứ tư, Chính phủ phải xem lại kế hoạch phát hành trái phiếu chính phủ trong các năm tới, vì đây cũng là một kênh hút vốn của các NH và có tính cạnh tranh với thị trường lãi suất. Hơn nữa, khi các nhà băng còn phải bỏ vốn mua trái phiếu chính phủ sẽ dẫn đến thiếu vốn, phải đẩy lãi suất huy động, khiến lãi suất cho vay khó giảm xuống.

Mục tiêu Bộ KH-ĐT đưa ra chỉ thực hiện được nếu nền kinh tế Việt Nam gần như không có lạm phát, nhu cầu đầu tư ít và nền kinh tế vĩ mô cực kỳ ổn định. Trong khi đó chỉ riêng vấn đề nợ xấu vẫn chưa giải quyết được nên rất khó nói đến khả năng giảm lãi suất.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Giá điện thiếu minh bạch

Giá điện thiếu minh bạch

(ĐTTCO)-Những ngày qua, nhiều người dân phản ánh tình trạng hóa đơn thanh toán tiền điện của gia đình tăng cao từ vài chục đến vài trăm ngàn đồng trên mỗi hộ. Điều này gây nên bức xúc trong dư luận khi nhiều người nhận định đây là mức tăng không hợp lý.