Giả khách hàng xử lý huy động ngầm?

Giả khách hàng xử lý huy động ngầm? ảnh 1

Trên thị trường huy động vốn của các ngân hàng thương mại (NHTM) thời gian gần đây, đã tái diễn tình trạng huy động vượt rào lãi suất theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Nhiều ngân hàng đã đẩy lãi suất huy động lên 17-18%/năm dưới nhiều hình thức khác nhau, dù lãi suất ghi trên sổ sách đều là 14%/năm. Trước tình trạng này, tuần qua NHNN đã cử một đoàn thanh tra đóng giả khách hàng đi gửi tiết kiệm tại các NHTM nhằm bắt tận tay và xử lý nghiêm ngân hàng nào huy động vượt trần.Nhiều NHTM biết được thông tin này, đã thu hẹp hoạt động huy động ngầm, chỉ giao dịch với những khách hàng quen thân, trong đó ưu tiên khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cũ.

Sở dĩ NHNN phải tiến hành thanh tra theo hình thức trên bởi từ đầu tháng 3 đến nay, NHNN đã nhiều lần tiến hành thanh tra, kiểm tra nhưng vẫn chưa phát hiện trường hợp nào lách luật, vì thủ thuật của các NHTM ngày càng tinh vi hơn. Trước đây, lãi suất được ghi vào sổ tiết kiệm, nhưng hiện nay phần chênh lệch vượt rào được các NHTM hạch toán vào các chi phí khuyến mại, quảng cáo. Chẳng hạn phần chênh lệch lãi suất được các NHTM ký hợp đồng với khách hàng: “Do rút tiền trước hạn nên ngân hàng chịu phạt do vi phạm hợp đồng”. Mức phạt này bằng với mức lãi suất chênh lệch. Thanh tra NHNN biết các việc này nhưng không có chứng cứ thuyết phục để xử lý.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng giải pháp trên khó khả thi vì thực tế mạng lưới hoạt động của các NHTM trên cả nước lên đến ngàn điểm, trong khi lực lượng thanh tra của NHNN có giới hạn, không thể đi hết và xử lý triệt để tình trạng lách luật của các NHTM. Vì vậy, cần thực hiện giải pháp kinh tế. Theo đó NHNN điều hành mức lãi suất hợp lý để các NHTM có thể công khai minh bạch mức lãi suất huy động, tình trạng cạnh tranh huy động của các NHTM cũng lành mạnh hơn.

Thực tế việc lách luật là ngoài ý muốn, bởi ngay NHTM cũng rất khó quản lý các chi phí ngầm phát sinh từ việc huy động vốn "vượt rào". Hạch toán trên sổ sách 14%/năm nhưng lãi suất thực 17%/năm hoặc hơn, đòi hỏi các NHTM phải ẩn các khoản vênh bằng nhiều cách. Nhiều NHTM cho biết để giữ chân khách hàng họ phải chấp nhận vi phạm quy định của NHNN.

Có thể thấy áp lực huy động, cho vay cũng như lợi nhuận đang đè nặng lên các NHTM, nhất là các chi nhánh ngân hàng cổ phần. Nhiều NHTM còn ra áp lực với các phòng giao dịch nếu trong 2 quý không hoàn thành chỉ tiêu huy động vốn sẽ thay lãnh đạo đơn vị. Vì vậy, việc lách lãi suất ở các NHTM dù có giảm khi NHNN tiến hành thanh tra nhưng xem ra vẫn khó triệt tiêu được tình trạng này. Ngay như việc NHNN ban hành thông tư quy định lãi suất không kỳ hạn đối với khách hàng rút vốn trước hạn, đồng loạt NHTM nâng lãi suất không kỳ hạn lên. Nhiều ngân hàng còn biến tướng đưa ra nhiều sản phẩm tiền gửi thanh toán linh hoạt để lách. Tình trạng này đang dẫn đến đường cong lãi suất trên thị trường ngày càng méo mó, tiềm ẩn rủi ro về kỳ hạn huy động và cho vay ở các NHTM.

Chuyện các NHTM lách huy động vượt rào thực ra không mới. Vài năm trước khi áp dụng chính sách trần lãi suất và thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát, NHNN đã nhiều lần áp dụng các biện pháp mạnh tay nhưng vẫn khó triệt tiêu tình trạng trên. Vấn đề đặt ra là các giải pháp để ngăn chặn tình trạng này nên đi theo hướng khiến cho thị trường tiền tệ đi vào ổn định hơn là để các ngân hàng nhỏ nghĩ ra nhiều chiêu lách luật để chạy đua huy động vốn với các ngân hàng lớn. NHNN cần cung ứng vốn hợp lý cho các ngân hàng, ưu tiên các ngân hàng nhỏ đang có dấu hiệu căng thẳng thanh khoản. Đặc biệt NHNN cần có sự cải tổ về chính sách dựa trên nguyên tắc vừa thực tiễn, vừa thị trường. Nếu áp đặt thị trường bằng những mệnh lệnh hành chính một cách duy ý chí sẽ tạo ra những méo mó trong hệ thống tài chính - ngân hàng.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vietnam Airlines và trật tự ưu tiên các gói giải cứu kinh tế

Vietnam Airlines và trật tự ưu tiên các gói giải cứu kinh tế

(ĐTTCO)-Trong báo cáo tài chính hợp nhất nửa đầu năm 2020 của Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines), Công ty Kiểm toán Deloitte cho biết do nợ ngắn hạn vượt quá tài sản ngắn hạn, nên khả năng hoạt động liên tục của hãng phụ thuộc sự hỗ trợ về tài chính của Chính phủ, cũng như việc được gia hạn thanh toán các khoản vay phải trả từ các ngân hàng, tổ chức tín dụng, nhà cung cấp và diễn biến của dịch bệnh.