Đòi hỏi vô lý, biệt lệ

Đòi hỏi vô lý, biệt lệ ảnh 1 
Trong bối cảnh nền kinh tế trong nước gặp nhiều khó khăn, việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) là cần thiết nhằm tăng sức cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Vì thế, việc Samsung chọn Việt Nam là cứ điểm đầu tư của mình và xây dựng chiến lược đầu tư bài bản, dài hạn tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động, cùng các bộ, ngành, địa phương xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu… là điều rất đáng quý.

Tuy nhiên, việc Samsung mới đây đòi hỏi 3 ưu đãi chưa từng có trong tiền lệ với một gói ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong khoảng 30 năm kể từ khi có lợi nhuận, miễn thuế cho một dự án ở TPHCM tương đương 15,5 triệu USD. Đặc biệt, Samsung đề nghị có 1 cảng chuyên dụng ở Nội Bài để thuận tiện cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa của doanh nghiệp này, đang khiến dư luận đặt câu hỏi có phải Samsung đang lợi dụng “quyền” của doanh nghiệp đầu tư lớn để mặc cả? Thực tế, Samsung ngay từ khi bắt đầu đầu tư vào Việt Nam đã có những mặc cả về giảm thuế và được chấp nhận một phần, bởi lúc đó nhiều đề xuất ưu đãi của Samsung là hợp lý. Nếu để ý còn thấy rằng Samsung cũng chưa có nhiều hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng linh kiện của doanh nghiệp này với lý do doanh nghiệp Việt Nam không đáp ứng được yêu cầu. Và, ngay cả việc chuyển giao công nghệ của Samsung cho doanh nghiệp Việt Nam cũng chưa nhiều và chưa được đánh giá cao.

Cụ thể, để thực hiện dự án Samsung Electronics CE Complex với tổng vốn đăng ký 1,4 tỷ USD, Samsung đang mặc cả việc miễn thuế nhập khẩu nguyên vật liệu xây dựng dự án; miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên vật liệu và linh kiện dùng cho sản xuất trong vòng 5 năm kể từ ngày bắt đầu đưa dự án vào sản xuất, hoặc cho tới khi tất cả dòng thuế của Việt Nam được cắt giảm còn 0% theo các cam kết trong ATIGA; cơ chế ưu đãi liên quan đến thủ tục hải quan/thông quan…

Còn với dự án SEVT2 tại Thái Nguyên với tổng vốn đăng ký 3 tỷ USD, Samsung đề nghị được hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 10% trong vòng 30 năm kể từ năm đầu tiên dự án có lợi nhuận; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong vòng 4 năm kể từ năm đầu tiên SEVT2 có lợi nhuận chịu thuế; giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong vòng 9 năm tiếp theo…

Nếu xét về loại hình doanh nghiệp, Samsung cũng chỉ là 1 nhà đầu tư như bao nhà đầu tư khác. Không thể lấy lý do mình đầu tư lớn, mang lại nhiều lợi ích, đóng góp cho kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam mà có những đòi hỏi có thể coi là vô lý như vậy. Bởi lẽ, nhìn vào các doanh nghiệp trong nước, thử hỏi đã có doanh nghiệp nào được ưu đãi như Samsung? Nếu không muốn nói các ưu đãi của doanh nghiệp trong nước còn thua xa doanh nghiệp FDI, trong đó có Samsung. Trong khi vấn đề hội nhập lại đẩy doanh nghiệp trong nước vào thế buộc phải cạnh tranh để phát triển. Trong trường hợp này, rõ ràng có sự không công bằng giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI.

Việt Nam đang tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA). Nhìn vào tương lai, Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội thu hút FDI, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn của Hoa Kỳ, Nhật Bản, châu Âu… được dự báo sẽ tràn vào Việt Nam trong giai đoạn tới. Việc đáp ứng hết đòi hỏi của Samsung chắc chắn sẽ không có lợi cho Việt Nam, bởi có thể nó sẽ là một tiền lệ để các nhà đầu tư lớn trong tương lai đòi hỏi, thậm chí là tỵ nạnh. Hơn nữa, theo các hiệp định đầu tư song phương (BIT) và các FTA đang đàm phán (như Hiệp định Đối tác Kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), những giải pháp như quy định về tỷ lệ xuất khẩu, hàm lượng nội địa… không còn nhiều giá trị. Trong một số trường hợp, các nhà đầu tư nước ngoài thậm chí được hưởng nhiều ưu đãi hơn so với các nhà đầu tư trong nước.

Đã đến lúc các bộ, ngành, địa phương cần quan tâm hơn tới việc hạn chế các đòi hỏi vô lý kiểu Samsung. Đề xuất ưu đãi nếu không được tính toán chặt chẽ sẽ gây ra những hệ lụy khôn lường đến nền kinh tế nói chung và sự cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp nói riêng. Đặc biệt cần tránh những tiền lệ không tốt, ảnh hưởng tới sự minh bạch và công bằng của môi trường đầu tư.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một phút lơ là  thổi bay thành quả chống dịch

Một phút lơ là thổi bay thành quả chống dịch

(ĐTTCO)-Số ca lây nhiễm Covid-19 đang tăng nhanh từng ngày và có những diễn biến hết sức phức tạp. Nhiều tỉnh và thành phố đã thực hiện giãn cách xã hội, TPHCM đang cân nhắc thực hiện Chỉ thị 19 của Thủ tướng Chính phủ. Tất cả những điều này khiến cho chúng ta có vẻ như đang tiến đến gần việc phải thực hiện giãn cách xã hội để chống dịch theo nội dung Chỉ thị 16 một lần nữa.