Đầu tư nhiều, hiệu quả thấp

Các tồn tại, bất cập trong hoạt động của nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước (TĐ, TCT), ngân hàng, bảo hiểm dường như không có nhiều thay đổi như đã từng xảy ra với các doanh nghiệp được kiểm toán trước đó. Đầu tư không hiệu quả, lãng phí, chậm chạp trong cổ phần hóa, thoái vốn tiếp tục được nhắc đến trong báo cáo kiểm toán công bố cuối tuần qua.

Hiệu quả thấp

Đầu tư nhiều, hiệu quả thấp ảnh 1 
Năm 2014, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã kiểm toán báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước năm 2013 của 249 doanh nghiệp thuộc 38 TĐ, TCT. Theo KTNN năm 2013, kinh tế thế giới phục hồi trở lại sau suy thoái nhưng triển vọng chưa vững chắc, còn nhiều bất ổn và biến động phức tạp, gây áp lực lớn cho sản xuất kinh doanh (hàng tồn kho ở mức cao; sức mua yếu; nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, dừng hoạt động hoặc giải thể…), nên hiệu quả hoạt động của một số doanh nghiệp giảm sút so với năm 2012.

Nhưng đó chỉ là bức tranh chung, còn đi về cụ thể, KTNN đã chỉ ra không ít TCT đầu tư tài sản sử dụng không hiệu quả gây lãng phí vốn, thua lỗ. Thí dụ, Công ty mẹ - TCTCP Đầu tư phát triển xây dựng (DIC) nhận cổ tức năm 2013 là 9,28 tỷ đồng, bằng 0,65% vốn góp và 19/32 đơn vị được góp vốn có lỗ lũy kế tương ứng 150 tỷ đồng vốn góp của công ty mẹ; Công ty mẹ - TCT Vật liệu Xây dựng số 1 cổ tức, lợi nhuận năm 2013 được chia 5,57 tỷ đồng, bằng 0,71% vốn đầu tư; Công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC) 21/68 doanh nghiệp được góp vốn thua lỗ, khó khăn về tài chính, một số doanh nghiệp đã ngừng hoạt động (DATC phải trích lập dự phòng 182 tỷ đồng).

Về hoạt động tái cơ cấu, dù hầu hết TĐ, TCT kiểm toán đã xây dựng đề án tái cơ cấu và đã được phê duyệt. Song theo KTNN, đề án của một số TCT có nội dung chưa phù hợp; chưa thực hiện đúng tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn hoặc giải thể doanh nghiệp. Chẳng hạn, DIC chưa hoàn thành thoái vốn tại 5 công ty; TCT Vật liệu Xây dựng số 1 chưa thoái vốn tại 14 công ty; TĐ Viễn thông quân đội (Viettel) chưa hoàn thành việc thoái vốn tại CTCP Công nghệ Viettel và CTCP Phát triển thương mại Vinaconex - Viettel; TCT Chè Việt Nam chưa cổ phần hóa công ty mẹ...

Bảo Minh, PJICO lỗ nặng vì đầu tư tài chính

Việc xây dựng, thẩm định và phê duyệt dự án không sát thực tế, đầu tư không đồng bộ, dự án triển khai chậm, phải điều chỉnh tổng mức đầu tư nhiều lần, sau đầu tư gặp khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm; một số doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm trong quản trị chi phí, rủi ro hối đoái, dòng tiền… dẫn đến việc sử dụng vốn vay chưa hiệu quả.

Báo cáo kiểm toán 2013 của KTNN

Năm 2013, theo nhìn nhận của KTNN, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã điều hành tương đối linh hoạt và hiệu quả các công cụ thực hiện chính sách tiền tệ, góp phần hoàn thành các mục tiêu kinh tế vĩ mô theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013. Tổng phương tiện thanh toán, huy động vốn, tăng trưởng tín dụng, thanh khoản của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) được cải thiện, đảm bảo khả năng thanh toán và chi trả của hệ thống; tỷ giá ngoại tệ ổn định; mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất cho vay giảm...

Tuy nhiên, mặc dù có những tín hiệu tốt nhưng hoạt động ngân hàng vẫn đối mặt với nhiều thách thức, như chất lượng tín dụng chưa thực sự được cải thiện, tỷ lệ nợ xấu có dấu hiệu giảm nhưng vẫn ở mức cao, nợ xấu chưa được báo cáo, phân loại và đánh giá đầy đủ.

Theo số liệu của NHNN chi nhánh TPHCM, tỷ lệ nợ xấu của NHTMCP Phương Nam (PNB) tại 30-6-2012 là 45,6%, tháng 11-2013 là 55,31% nhưng PNB chỉ báo cáo tỷ lệ nợ xấu tháng 12-2013 là 3,39%, do PNB không chuyển nợ xấu theo kiến nghị của Thanh tra NHNN; tỷ lệ nợ xấu của NHTMCP Phát triển nhà ĐBSCL (MHB) tại 31-12-2013 theo báo cáo là 2,66% nhưng theo kết quả kiểm toán là 3,68%.

Cũng theo KTNN, NHNN đã chậm triển khai tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu đặc biệt, chưa tổ chức hệ thống kiểm tra, soát xét dữ liệu về giao dịch trên thị trường liên ngân hàng do các tổ chức tín dụng cung cấp, đảm bảo số liệu tin cậy phục vụ điều hành chính sách tiền tệ; một số nội dung cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng thực hiện chưa phù hợp.

Về hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, theo KTNN, các doanh nghiệp bảo hiểm được kiểm toán đã quản lý và sử dụng tài sản, vốn nhà nước theo quy định; quản lý thu nhập, chi phí chặt chẽ. Song, còn hạn chế như: đối chiếu, xác nhận nợ và trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi chưa đầy đủ. Có 12/18 đơn vị thuộc TCTCP Bảo hiểm Petrolimex (PJICO) được kiểm toán chưa xử lý dứt điểm các khoản tạm ứng hoặc chiếm dụng phí bảo hiểm của cán bộ, nhân viên; trích lập các quỹ dự phòng nghiệp vụ chưa đảm bảo theo quy định; phản ánh thu nhập, chi phí chưa chính xác...

Cũng giống như một số doanh nghiệp khác, TCTCP Bảo Minh cũng vướng vào một số khoản đầu tư tài chính hiệu quả thấp hoặc không hiệu quả, đặc biệt một số khoản đầu tư có nguy cơ không thu hồi được vốn. Cụ thể, Bảo Minh đầu tư vào Công ty Tài chính cổ phần Sông Đà từ năm 2008, vốn góp tại 31-12-2013 là 80 tỷ đồng, cổ tức bình quân đạt 2,5%/năm; đầu tư vào CTCP Khách sạn Sài Gòn Kim Liên từ năm 1997, vốn góp tại 31-12-2013 hơn 7 tỷ đồng, cổ tức bình quân đạt 1,09%/năm; đầu tư 40 tỷ đồng vào quỹ BVF1, trong 7 năm chỉ thu về gần 42 tỷ đồng và trái phiếu Vinashin trị giá 2,22 tỷ đồng.

Còn khoản đầu tư chứng chỉ Quỹ đầu tư tăng trưởng Việt Nam (VF2) từ năm 2006 có tổng số lỗ hơn 7 tỷ đồng; đầu tư cổ phiếu CTCP Thép Nam Kim từ năm 2010 lỗ gần 9 tỷ đồng; ủy thác đầu tư 15 tỷ đồng qua Công ty TNHH Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán Đông Á sau 3 năm (2010-2013) lỗ 3,5 tỷ đồng. Với PJICO, doanh nghiệp này đầu tư 5 mã cổ phiếu 33 tỷ đồng nhưng chưa thu được cổ tức, cổ phiếu bị giảm giá trị 24-35,7%.

Hà My

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Giá điện thiếu minh bạch

Giá điện thiếu minh bạch

(ĐTTCO)-Những ngày qua, nhiều người dân phản ánh tình trạng hóa đơn thanh toán tiền điện của gia đình tăng cao từ vài chục đến vài trăm ngàn đồng trên mỗi hộ. Điều này gây nên bức xúc trong dư luận khi nhiều người nhận định đây là mức tăng không hợp lý.