Chưa đến thời điểm nới lỏng chính sách

Chưa đến thời điểm nới lỏng chính sách ảnh 1

Mặc dù tốc độ tăng CPI tháng 2 cao hơn tháng 1 (1,37% so với 1%), nhưng tính chung chỉ số lạm phát 2 tháng đầu năm nay chỉ tăng 2,38%, là thấp so với tốc độ tăng của cùng kỳ trong nhiều năm trước. Trong bối cảnh lạm phát có dấu hiệu giảm, nhiều ý kiến cho rằng đã đến lúc cần nới lỏng chính sách để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp (DN).

Đứng trên khía cạnh vĩ mô, nới lỏng chính sách nghĩa là phải giảm lãi suất, bơm thêm tiền vào nền kinh tế. Song thực tế nhiều năm qua cho thấy vòng xoáy “lạm phát, thắt chặt, nới lỏng” đã mang lại nhiều lỗ hổng lớn về nền tảng vĩ mô của kinh tế đất nước. Vậy có nên lặp lại vòng xoáy này khi CPI vừa mới giảm?

Trước hết, cần nhìn nhận rằng dù đang theo chiều hướng tốt nhưng diễn biến CPI trong thời gian tới vẫn rất khó lường. Nhiều chuyên gia nhận định chỉ cần buông lơi điều hành, lạm phát có thể lại tăng cao.

Theo phân tích, CPI 2 tháng đầu năm tăng không cao như thông lệ là do tiêu dùng giảm, xây dựng cơ bản chưa “mở”, sản xuất cũng chưa vào đà vận hành như nếp cũ, yếu tố nhập khẩu lạm phát chưa rõ ràng. Nhưng thời gian tới, có nhiều yếu tố khác như điều chỉnh lương tối thiểu (từ tháng 5-2012), giá điện đang chờ tăng ở thời điểm thích hợp… sẽ có tác động lớn tới lạm phát.

Bên cạnh đó, giá dầu thô có xu hướng tăng và diễn biến phức tạp cũng là điều cần được tính đến trong điều hành vĩ mô. Thực tế từ 1-3, do tác động của giá dầu thô, giá gas trong nước đã tăng mạnh. Nếu không có nhiều thay đổi, giá xăng dầu bán lẻ trong nước có thể sẽ tiếp tục được điều chỉnh theo hướng tăng lên.

Như vậy, vào thời điểm này, nới lỏng chính sách, hạ lãi suất, bơm thêm tiền để cứu DN chưa hẳn là giải pháp hợp lý. Khi hạ lãi suất, nhu cầu đầu tư tăng lên, chủ trương giảm tổng cầu đã đề ra tại Nghị quyết 11 có nguy cơ thất bại và mồi lửa lạm phát lại có thể bùng lên.

Không thể phủ nhận thực tế khi chính sách thắt chặt, nhiều DN gặp khó khăn. Hiện nguồn vốn hoạt động của DN từ vốn lưu động đến vốn đầu tư phần lớn phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, nhiều DN sử dụng vốn vay lên đến 90%. Nhưng với nhà điều hành chính sách, chỉ có thể chọn lựa một trong hai mục tiêu: hoặc bơm tiền cứu DN, hoặc kéo dài quá trình chết lâm sàng để theo đó thị trường đào thải theo quy luật vốn có.

“Thà một lần đau” để tạo nền tảng phát triển bền vững lâu dài. Hiện nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn đang bất ổn, lạm phát còn diễn biến phức tạp, nếu nới lỏng chính sách thì DN yếu kém chỉ hồi sinh tạm thời. Và khi gặp những cú sốc mới, tình trạng sẽ còn tồi tệ hơn.

Một chuyên gia kinh tế từng khuyến nghị, chỉ nên “thắt chặt” chứ không nên “bóp nghẹt”. Điều quan trọng là phải chọn lựa đúng các điểm rơi hiệu quả của đồng vốn. Nếu khiên cưỡng, cứu DN theo ý chí chủ quan sẽ vô cùng nguy hiểm.

Xin nêu một thí dụ: Agribank đang phải chịu áp lực rất lớn trong việc giải ngân nguồn vốn lớn (lên đến 5.000 tỷ đồng) để cứu một dự án chăn nuôi, sản xuất sữa bò ở miền Trung. Việc tài trợ vốn cho dự án này nghe ra rất phù hợp với chủ trương đầu tư cho nông nghiệp - nông thôn, nhưng thực tế khi khảo sát về tính hiệu quả, các chuyên gia ngân hàng phải lắc đầu ngán ngẩm.

Nếu ở thời điểm này, 5.000 tỷ đồng có thể cứu được dự án qua cơn khốn cùng, nhưng về lâu dài những điểm bất khả thi, tính hiệu quả thấp của dự án có thể khiến số vốn trên bị “bốc hơi”. Khi đó, trách nhiệm sẽ đổ lên đầu những người làm ngân hàng.

Hơn nữa, bơm một nguồn tiền lớn vào một dự án không hiệu quả sẽ trở thành mầm mống của lạm phát, của bất ổn vĩ mô mà nền kinh tế những năm qua không thiếu các bài học đau xót. Câu chuyện cứu DN xem ra không hề dễ dàng.

Mới đây nhiều tổ chức nước ngoài vẫn nhận định Việt Nam là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư. Dự báo thời gian tới nhiều DN nước ngoài sẽ chọn Việt Nam là điểm đến mới của mình. Khi đó, áp lực cạnh tranh sẽ càng gia tăng và vấn đề đặt ra là DN Việt Nam cần sớm có cách tự cứu mình, thì sự hỗ trợ giải cứu từ chính sách mới phát huy hiệu quả.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất