Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế

Việc hội nhập kinh tế quốc tế nói chung và hình thành Cộng đồng Kinh tế chung ASEAN (AEC), ký kết, thực hiện các hiệp định thương mại tự do (FTA) nói riêng sẽ mang lại những cơ hội lớn về phát triển kinh tế, thương mại, đầu tư cho Việt Nam. Song hội nhập cũng đặt ra không ít thách thức.

Cơ hội nhiều

Việc thực hiện cam kết xây dựng Cộng đồng kinh tế chung ASEAN và ký kết các FTA với các đối tác khác nhau sẽ thúc đẩy xuất khẩu tháo gỡ các rào cản thương mại đối với những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh như nông lâm thủy sản, giày dép, dệt may…

Điều này góp phần đẩy mạnh sản xuất các mặt hàng có tiềm năng xuất khẩu lớn, tạo cơ hội cho DN trong nước tham gia các chuỗi sản xuất, cung ứng và chuỗi giá trị trong khu vực. Đây chính là một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2015.

Ở góc độ vĩ mô, Chính phủ đã có sự chuẩn bị tốt cho việc gia nhập AEC. Vì thế, DN phải không ngừng nâng cao năng lực quản trị và cạnh tranh, chuẩn bị sẵn sàng về nội lực để cùng đi vào thị trường 600 triệu dân của AEC, đặc biệt khi hàng hóa từ các nước vào Việt Nam với thuế suất bằng 0. Đây là yêu cầu hết sức cấp bách.

Ông Lê Vĩnh Sơn,
Chủ tịch Hiệp hội DN trẻ Hà Nội

Ngoài ra, việc thực hiện cam kết trong khuôn khổ AEC và các FTA cũng góp phần tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam bao gồm cả ngành công thương. Bởi lẽ các cam kết mở cửa, tạo thuận lợi và bảo hộ cho đầu tư sẽ có tác dụng trực tiếp đến đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Bên cạnh đó, triển vọng thương mại và vai trò cửa ngõ của Việt Nam trong nhiều khu vực thương mại tự do khác nhau, đặc biệt trong AEC sẽ gián tiếp thu hút DN nước ngoài gia tăng đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, tiêu dùng tại Việt Nam, vừa phục vụ thị trường 90 triệu dân của Việt Nam, vừa hướng ra các thị trường khu vực 600 triệu dân và gần 3.000 tỷ USD GDP hàng năm của ASEAN, đồng thời xuất khẩu sang các thịt trường Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc…

Một số FTA thế hệ mới có sự tích lũy các kinh nghiệm, tập quán và thông lệ thực hành tối ưu trên thế giới về hoạt động kinh doanh, đầu tư, sẽ hướng đến việc tạo ra các khuôn khổ mới cho Việt Nam, phù hợp với bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.

Đây chính là khía cạnh chủ động của Việt Nam trong hội nhập. Các khuôn khổ này buộc Việt Nam phải cải thiện môi trường kinh doanh, môi trường đầu tư, đồng thời khuyến khích, thúc đẩy việc kinh doanh đầu tư của mọi thành phần kinh tế. Đơn cử, các quy định về tăng cường minh bạch hóa, tạo thuận lợi, nâng cao tiêu chuẩn đối với lao động và môi trường để DN và nền kinh tế nước ta phát triển bền vững.

Điều này phù hợp với trọng tâm điều hành Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt thực hiện trong năm 2015. Đó là việc cải cách mạnh thủ tục hành chính, cải thiện tốt hơn môi trường kinh doanh để tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người dân và DN phát triển.

Thách thức nhiều

Hội nhập cũng đặt ra những thách thức cho nền kinh tế Việt Nam nói chung. Trước hết là vấn đề cạnh tranh. Hội nhập tạo ra sức ép về mở cửa thị trường, cạnh tranh đối với DN Việt Nam, nếu không có sự chuẩn bị tốt, nhiều ngành sản xuất và dịch vụ có thể sẽ gặp khó khăn. Bởi tự do hóa thương mại quá đột ngột có thể dẫn tới phá sản và tình trạng thất nghiệp ở các DN có năng lực cạnh tranh yếu.

Tuy nhiên, do nhập khẩu từ Hoa Kỳ trong hiệp định TPP, EU trong hiệp định EVFTA, là các đối tác chưa có FTA với Việt Nam, hay một số nước/khu vực khác không lớn, nên với lộ trình giảm thuế hợp lý kết hợp với hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, Việt Nam có thể xử lý được các hệ quả phát sinh do tham gia các FTA này.

Cùng với đó, để tận dụng các ưu đãi trong các FTA, DN Việt Nam phải đáp ứng những yêu cầu, tiêu chuẩn cao về chất lượng hàng hóa, chịu sức ép phải tuân thủ các điều khoản, quy định về vệ sinh, môi trường, lao động và quy trình công nghệ. Đây vừa là cơ hội để tự nâng cao năng lực, vừa là thách thức đối với DN nước ta vì đa số là DNNVV, thiếu công nghệ, vốn, kinh nghiệm sản xuất.

Các FTA đặt ra thách thức về điều chỉnh hệ thống pháp luật, chính sách. Để thực thi đầy đủ các cam kết, Việt Nam sẽ phải điều chỉnh, sửa đổi nhiều quy định pháp luật về thương mại, đầu tư, đấu thầu, sở hữu trí tuệ… Tuy nhiên, như kinh nghiệm gia nhập WTO đã chỉ ra, với sự chuẩn bị nghiêm túc và nỗ lực cao độ, Việt Nam có thể thực hiện thành công khối lượng công việc này.

Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế ảnh 1

Việt Nam đã tự chế tạo thiết bị và kết cấu thép
cho các công trình công nghiệp lớn. Ảnh: VIẾT BÌNH

Bước vào thực hiện kế hoạch năm 2015, cùng với việc chuẩn bị hình thành AEC và ký kết các FTA với EU, Hàn Quốc, Liên minh Hải quan…., một mặt sẽ mở ra những cơ hội phát triển mới nhưng mặt khác cũng đặt ra nhiều thách thức.

Để hỗ trợ DN, Bộ Công Thương sẽ thực hiện một số nội dung như tăng cường công tác dự báo, bám sát tình hình thị trường, nâng cao hiệu quả công tác thông tin; kịp thời thông báo, tuyên truyền nâng cao nhận thức của nhà sản xuất, xuất khẩu về các loại rào cản của các thị trường; tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật chính sách trong nước phù hợp với những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước trong vấn đề phát triển thương mại, phù hợp với luật pháp quốc tế và những khung khổ hợp tác đa phương và khu vực; tăng cường phối hợp với các cơ quan đồng cấp trong đảm bảo việc triển khai cam kết được thỏa thuận tại các FTA cũng như các cơ chế hợp tác song phương khác, nhằm tạo môi trường thương mại thuận lợi, giảm thiểu rào cản thương mại…

Ông Nguyễn Phú Hòa, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất