Tin tưởng chính quyền Trump, Philippines mạnh miệng trước Trung Quốc về Biển Đông

SCMP
(ĐTTCO) - Lần đầu tiên dưới chính quyền Duterte, Manila cho biết đã sẵn sàng viện dẫn Hiệp ước Phòng thủ tương hỗ với Mỹ khi đối mặt với sự hung hăng của Trung Quốc.

Một chiếc F / A-18E Super Hornet cất cánh từ sàn đáp của tàu sân bay hải quân Mỹ trên Biển Đông. Ảnh: EPA

Một chiếc F / A-18E Super Hornet cất cánh từ sàn đáp của tàu sân bay hải quân Mỹ trên Biển Đông. Ảnh: EPA

Manila sẽ viện dẫn thỏa thuận quốc phòng với Hoa Kỳ nếu Trung Quốc tấn công các tàu hải quân của họ ở Biển Đông, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jnr cho biết hôm thứ Tư 26/8.

Sẽ gọi Washington

Bình luận của ông đánh dấu lần đầu tiên chính quyền của TT Rodrigo Duterte công khai tuyên bố sẽ nhờ Washington giúp đỡ, trong bối cảnh những căng thẳng giữa Manila và Bắc Kinh đang diễn ra ở vùng biển tranh chấp.

Locsin, người xuất hiện trong chương trình trò chuyện buổi sáng của kênh tin tức ANC, cho biết Manila sẽ tiếp tục các cuộc tuần tra trên không ở Biển Đông, bất chấp lời kêu gọi của Bắc Kinh ngăn chặn hành động mà họ mô tả là "các hành động khiêu khích bất hợp pháp".

“Họ có thể gọi đó là những hành động khiêu khích bất hợp pháp, bạn không thể thay đổi ý kiến của họ. Họ đã thua trong phán quyết của trọng tài”, ông nói, đề cập đến quyết định năm 2016 của một tòa án quốc tế đã ra phán quyết chống lại hầu hết các yêu sách mở rộng của Bắc Kinh đối với Biển Đông.

“Nhưng nếu điều gì đó xảy ra không nằm ngoài khả năng xâm phạm mà thực tế là một cuộc tấn công nhằm vào tàu hải quân Philippines… tôi sẽ gọi cho Washington DC”, ông nói thêm.

Bị người thuyết trình Karen Davila nhấn mạnh về những tình huống có thể khiến Manila kêu gọi Mỹ, ông từ chối đi vào chi tiết cụ thể, nói rằng: "Tôi sẽ không thảo luận về điều đó vì bản chất của lý thuyết răn đe là sự không chắc chắn."

Đầu tháng này, Locsin đã nói chuyện với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, sau khi Washington bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc đối với tuyến đường thủy đang tranh chấp giàu tài nguyên mà 3 nghìn tỷ USD thương mại và cho biết Mỹ sẽ hỗ trợ các quốc gia tin rằng Bắc Kinh đã vi phạm các tuyên bố chủ quyền của họ.

Bắc Kinh thường dựa vào bản đồ đường chín đoạn (đường lưỡi bò) của mình để tuyên bố các quyền lịch sử trên biển, vốn đã bị Philippines, Malaysia, Việt Nam, Đài Loan và Brunei thách thức.

Dấu hiệu thay đổi

Ông Pompeo đã nói chuyện với một loạt các ngoại trưởng từ khối 10 thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Asean) bao gồm Locsin, với một lưu ý của Bộ Ngoại giao về cuộc gọi nói rằng cả hai ông “đã thảo luận về sự thay đổi gần đây trong chính sách của Hoa Kỳ về các yêu sách hàng hải ở Biển Đông, sự hỗ trợ của Hoa Kỳ đối với các quốc gia ven biển Đông Nam Á… và các cơ hội để hợp tác hàng hải Hoa Kỳ-Philippines hơn nữa”.

Trong cuộc phỏng vấn với ANC, Locsin không muốn nói chi tiết về cuộc thảo luận, nhưng nói: "Tôi đã nói chuyện với Ngoại trưởng Mỹ và đây là những điều chưa chín muồi để tiết lộ."

Khi được yêu cầu bình luận về nhận xét của Locsin, Aaron Jed Rabena, một nhà nghiên cứu tại tổ chức tư vấn chính sách đối ngoại Con đường tiến bộ Châu Á Thái Bình Dương, cho biết Bắc Kinh “có thể coi đây là dấu hiệu của sự liên kết chiến lược tiếp tục giữa Manila và Washington”.

Rabena nói rằng khi ông Pompeo đến thăm Philippines vào tháng 3 năm 2019, ông Pompeo đã nói rằng “nếu Trung Quốc tiến hành một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ thành viên nào của lực lượng vũ trang hoặc tàu hoặc máy bay của Philippines ở Biển Đông, Hiệp ước Phòng vệ tương hỗ sẽ được kích hoạt”.

Nhà phân tích cho biết Philippines “quyết đoán hơn trong việc bảo vệ các quyền và lợi ích chủ quyền của đất nước bởi vì chính phủ cảm thấy rằng họ cần phải đáp trả các hành động của phía Trung Quốc”.

Kể từ năm 1951, Mỹ và Philippines đã có Hiệp ước Phòng thủ tương hỗ cam kết hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp bị tấn công.

Chính quyền Obama đã ‘cúi đầu trước Trung Quốc’

Dưới thời tổng thống tiền nhiệm của Mỹ, Barack Obama, Mỹ đã lùi bước khỏi một cam kết cụ thể về việc áp dụng hiệp ước đối với các tranh chấp lãnh thổ trên biển của Philippines với Trung Quốc.

Locsin cho biết “chính quyền Obama - chính quyền của đảng Dân chủ - có xu hướng xoa dịu” và họ đã “cúi đầu trước Trung Quốc, đó là lý do tại sao chúng tôi đánh mất các rạn san hô”.

Locsin said the Obama administration had ‘bowed down to China’.
Ông Locsin nói chính quyền Obama đã ‘cúi đầu trước Trung Quốc’.
Ông đang đề cập đến bãi cạn Scarborough mà Trung Quốc đã chiếm đóng từ năm 2012 sau khi bất hòa với Manila. Bãi cạn, cách Luzon của Philippines 240 km về phía tây và cách tỉnh Hải Nam của Trung Quốc 650 km, là một trong những ngư trường phong phú nhất của khu vực.

Ngược lại, Locsin nói, “chính quyền Cộng hòa luôn tỏ ra rất kiên quyết về cam kết của Mỹ đối với tự do và độc lập của các quốc gia”.

Tin tưởng TT Trump

Ông nói rằng chính quyền Trump đã “xoay trục sang châu Á để khẳng định những điều cơ bản, tự do hàng hải, độc lập và chủ quyền của các quốc gia, đảm bảo chống lại sự xâm lược để bảo tồn tự do của một quốc gia”.

Trong vài tháng qua, ngôn ngữ của Manila trong tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh ngày càng trở nên cứng rắn và quyết đoán.

Một quan chức cấp cao của chính phủ, đề nghị giấu tên, cho biết: “Đây là một phần của việc điều chỉnh lại chính sách đối ngoại, nhằm làm cho chính sách này trở nên độc lập và khẳng định hơn đối với chủ quyền quốc gia và các quyền chủ quyền của chúng ta; lực đẩy tổng thể vẫn như cũ, nhằm duy trì quan hệ hữu nghị và hợp tác với Trung Quốc nhưng đồng thời đẩy lùi bất cứ khi nào có sự cố liên quan đến các vấn đề chủ quyền của Philippines ”.

Quan chức này cho biết đây là một trường hợp gửi một thông điệp rõ ràng và vẽ một đường ranh giới trong vùng biển: "Hiệp ước Phòng thủ tương hỗ có thể được viện dẫn nếu một tàu Philippines bị tấn công hoặc nếu ... các địa điểm hàng hải mà chúng tôi kiểm soát bị vũ lực chiếm đóng." Ông nói thêm, điều này bao gồm cả việc tàu đổ bộ của Philippines cố tình tiếp đất và đồn trú bởi hàng chục người trên Bãi cạn Thomas.

Cuộc xung đột mới nhất xảy ra vào tuần trước khi Bộ Ngoại giao Philippines đệ đơn phản đối ngoại giao - lần thứ 57 - về điều mà họ cho là Trung Quốc “tịch thu bất hợp pháp” thiết bị đánh cá của Philippines gần Bãi cạn Scarborough.

Phản ứng trước sự phản đối của Manila, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Zhao Lijian tuần trước cho biết các cuộc tuần tra của Trung Quốc ở Biển Đông là "không đáng chê trách" và các cuộc tuần tra trên không của Philippines đã vi phạm chủ quyền của nước này. Ông bảo vệ các hoạt động của lực lượng tuần duyên Trung Quốc và kêu gọi Philippines “dừng ngay lập tức… các hành động khiêu khích bất hợp pháp”.

Mặc dù giọng điệu của Manila khác với những năm trước, nhưng họ vẫn tiếp tục thực hiện một hành động cân bằng để duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc, quốc gia đã hứa hẹn ưu tiên hàng đầu cho Philippines về vắc-xin Covid-19 ‘made in China’.

Vĩnh Cẩm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhân vật

Andrew Wilson - CEO điển trai làng game

(ĐTTCO) - Không chỉ có vẻ ngoài lịch lãm và phong thái “vạn người mê”, CEO Andrew Wilson với tài năng đã xuất sắc đưa công ty sản xuất trò chơi điện tử Electronics Arts (EA), với tựa game đình đám FIFA, trở thành doanh nghiệp lớn nhất trong thế giới trò chơi điện tử.