Ứng phó tác động giá xăng dầu giảm

Giá dầu trên thị trường thế giới tiếp tục đà lao dốc xuống mức thấp nhất trong vòng hơn 5 năm qua, sau khi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) quyết định giữ nguyên sản lượng khai thác của nhóm nước này, bất chấp tình trạng dư thừa nguồn cung toàn cầu.

Nhận diện những tác động

Đóng cửa phiên giao dịch cuối tuần qua, giá dầu thô của Hoa Kỳ chỉ còn ở mức 68,11USD/thùng, trong khi giá dầu Brent cũng chỉ ở mức 71,58USD/thùng. Với mức giảm 8% này, giá của 2 loại dầu thô chủ lực của thị trường thế giới cuối tuần qua đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 8-2009.

Như vậy, kể từ tháng 6 đến nay, giá loại nguyên liệu sống còn đối với mọi nền kinh tế đã giảm xấp xỉ 34% và riêng trong tháng 11 giảm 13%. Nhiều chuyên gia đã lên tiếng cảnh báo giá dầu Brent có thể giảm xuống mức 60USD/thùng nếu OPEC tiếp tục không cắt giảm sản lượng khai thác 30,66 triệu thùng/ngày như hiện nay.

Giá xăng dầu giảm, trước tiên lĩnh vực vận tải được hưởng lợi rõ nhất, tiếp đến hàng loạt lĩnh vực khác như sản xuất phân bón, nhựa, khai thác tài nguyên, luyện kim, đánh bắt thủy sản… cũng được lợi khi xăng dầu hiện chiếm từ 20-30% chi phí đầu vào.

Ngoài ra, giá xăng dầu giảm cũng sẽ giúp các hộ gia đình bớt được một khoản chi tiêu không nhỏ cho việc đi lại hàng ngày, qua đó sẽ kích thích tiêu dùng nhờ có khoản tiền dôi ra. Tuy nhiên, bên cạnh những đánh giá tích cực về việc giá xăng dầu giảm có lợi cho nhiều ngành sản xuất kinh doanh và nền kinh tế nước nhà, cũng có không ít ý kiến lo ngại về nguy cơ giảm thu ngân sách, một số DN trong lĩnh vực dầu khí bị ảnh hưởng.

Theo đó, giá dầu thô tác động trực tiếp tới giá cả của một số các loại hàng hóa như cao su thiên nhiên (do ảnh hưởng của cao su nhân tạo có gốc dầu mỏ), xăng (được sản xuất từ dầu thô, condensate), khí thiên nhiên (sản phẩm được khai thác cùng dầu mỏ), khí hóa lỏng và phân bón urea (được sản xuất từ khí thiên nhiên và dầu mỏ).

Biểu hiện rõ nhất là thị trường chứng khoán Việt Nam đã giảm điểm mạnh sau quyết định của OPEC; đồng thời giá xăng dầu bán lẻ trong nước cho đến nay cũng đã giảm trên 20% và dự báo sẽ còn giảm tiếp. Ngoài ra,

Đặc biệt, trong bối cảnh dầu thô đóng góp tới gần 1/4 số thu ngân sách hàng năm và việc xuất khẩu mang về một lượng ngoại tệ không nhỏ đảm bảo cân đối cán cân thương mại, việc giá dầu giảm khiến nhiều người lo ngại sẽ ảnh hưởng đến ngân sách, đến cân đối vĩ mô và tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, hàng năm chúng ta cũng phải nhập về một lượng không nhỏ xăng dầu thành phẩm và chỉ riêng mặt hàng xăng hiện chịu thuế suất nhập khẩu 20%, số thuế thu được cũng không nhỏ. Vì vậy, việc giảm giá xăng dầu một lần nữa lại làm giảm thu cho ngân sách ở khâu nhập khẩu. Điều này có tác động đáng kể tới kế hoạch chi ngân sách, đặc biệt là chi cho đầu tư phát triển, chi thường xuyên và chi hỗ trợ cho những đối tượng chính sách.

Kịch bản ứng phó

Xăng dầu là mặt hàng nguyên nhiên liệu chiến lược, có vai trò hết sức quan trọng đối với nền kinh tế. Nó tác động đến rất nhiều ngành nghề sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Đặc biệt với Việt Nam, chúng ta phải nhập khẩu trên 70% xăng dầu cho nhu cầu tiêu thụ trong nước, vì thế giá xăng dầu nội địa phụ thuộc rất lớn vào thị trường xăng dầu thế giới.

Bên cạnh đó, việc hội nhập ngày càng sâu rộng vào kinh tế thế giới khiến sự hòa đồng giữa thị trường trong nước và thế giới  là điều tất yếu. Xăng dầu lại là mặt hàng hết sức nhạy cảm, yếu tố chính trị có tác động rất lớn đến sự tăng giảm.

Theo phân tích của GS.TS Lê Vũ Nam, Trường Đại học Kinh tế - Luật TPHCM, kể từ ngày 1-11 năm nay, giá gas bán lẻ đồng loạt giảm 40.000  đồng/bình 12kg và việc giá xăng dầu giảm mạnh liên tiếp thời gian qua cũng là tác nhân quan trọng kéo theo hàng loạt các mặt hàng và dịch vụ giảm giá, ảnh hưởng trực tiếp đến việc CPI trong tháng 11 giảm 0,27%.

Như vậy, có thể thấy nguyên nhân cơ bản của việc CPI tháng 11 giảm là có sự đóng góp quan trọng của yếu tố giá gas và xăng dầu do ảnh hưởng của thị trường thế giới. Có nghĩa CPI giảm lần này chưa thật sự phản ánh một cách rõ ràng dấu hiệu của sức mua trong nền kinh tế sụt giảm vì hiện nay lượng tiền trong nền kinh tế không thiếu.

Ứng phó tác động giá xăng dầu giảm ảnh 1
Giá xăng dầu giảm sẽ tác động mạnh đến kinh tế nước ta.

Trước tình hình trên, theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, Việt Nam đang xây dựng 2 kịch bản ứng phó với diễn biến phức tạp của giá dầu thô thế giới, để làm sao khai thác dầu đạt hiệu quả cao nhất. Kịch bản 1: Tăng cường khâu dự trữ dầu thô. Hiện nay Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện dự trữ, để khi nào giá xuống thấp tạm trữ lại, chưa xuất hết, khi nào giá cao hơn lại xuất.

Đó là cách vừa đảm bảo an ninh năng lượng, vừa ứng phó với biến động bất lợi của giá dầu. Kịch bản 2: Tăng cường công tác nghiên cứu dự báo để điều chỉnh kế hoạch khai thác. Theo đó, không tiến hành khai thác đều trong năm mà căn cứ diễn biến và dự báo, lúc có lợi sẽ tăng khai thác, khi nào giá bất lợi giảm sản lượng. Đó là cách một số nước đang làm, nhưng để làm được điều này phải dự báo tương đối chính xác diễn biến cung cầu và giá dầu thế giới.

Nguyễn Hồng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Rộng đường xuất khẩu trái cây tươi

Rộng đường xuất khẩu trái cây tươi

(ĐTTCO) - Khi nhiều ngành hàng xuất khẩu vẫn gặp khó vì dịch Covid-19, Công ty Vina T&T lại tất bật với khá nhiều đơn hàng, thậm chí sản phẩm dừa tươi không đủ để xuất khẩu. Để hiểu hơn về việc xuất khẩu trái cây tươi sang các thị trường khó tính, ĐTTC đã trao đổi với ông NGUYỄN ĐÌNH TÙNG (ảnh), Tổng giám đốc Vina T&T, người được mệnh danh “ông vua xuất khẩu trái cây tươi qua Mỹ”.