Thị trường dược Việt Nam thu hút nhà đầu tư ngoại

(ĐTTCO) - Ngày 25-12, CTCP Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) đã công bố Top 10 công ty dược Việt Nam uy tín năm 2017. 

Thị trường dược Việt Nam thu hút nhà đầu tư ngoại

Trong Top 10 Công ty sản xuất dược phẩm Việt Nam, Traphaco và Dược Hậu Giang là hai doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh và đạt điểm số truyền thông cao nhất. Các chuyên gia cũng nhận định đây là hai công ty đầu ngành, định vị được thương hiệu trên thị trường dược phẩm Việt Nam.
Mảnh đất trù phú
Theo Vietnam Report, thị trường dược phẩm Việt Nam đang trên đà tăng trưởng khá lạc quan, năm 2017 doanh thu của thị trường trong nước ước đạt 5,2 tỷ USD (theo số liệu của Business Monitor International - BMI), tăng khoảng 10% so với năm trước và được dự đoán sẽ tiếp tục tăng trưởng hai con số trong vòng 5 năm tới. 
Chi tiêu bình quân đầu người dành cho thuốc tại Việt Nam đã tăng dần từ 9,85 USD trong năm 2005 lên đến 22,25 USD trong năm 2010 và con số này tăng gần gấp đôi vào năm 2015 (37,97 USD). Mức tăng trưởng trung bình trong chi tiêu dành cho thuốc hàng năm đạt 14,6% trong giai đoạn 2010-2015 và duy trì ở mức tăng ít nhất 14%/năm cho tới năm 2025, chi tiêu dành cho thuốc theo đầu người tại Việt Nam được dự báo tăng gấp đôi lên 85 USD vào năm 2020 và 163 USD trong năm 2025. 

Theo kết quả khảo sát các doanh nghiệp dược Việt Nam về thực trạng hoạt động và đánh giá tiềm năng tăng trưởng toàn ngành dược, gần 75% doanh nghiệp dự đoán tăng trưởng ngành trên 10%, số doanh nghiệp còn lại chọn tăng trưởng dưới 10% và không có doanh nghiệp nào chọn “không thay đổi” hay “xấu hơn năm 2016” cho thấy các doanh nghiệp đang đặt nhiều kỳ vọng vào tiềm năng tăng trưởng kinh doanh trong năm 2017-2018.

Thị trường dược phẩm đang được đánh giá là một “mảnh đất trù phú” thu hút nhiều nhà đầu tư ngoại, các tập đoàn quốc gia trên thế giới, thậm chí cả những nhà đầu tư trong nước hoạt động ngoài ngành. Năm 2018, bối cảnh ngành dược được dự đoán sẽ thay đổi mạnh mẽ với sự tham gia của những ông lớn trên thị trường bán lẻ, phân phối như Thế giới Di động, FPT Retail, Digiworld, Nguyễn Kim. Bên cạnh đó, sự gia nhập ồ ạt của các tập đoàn dược phẩm nước ngoài vào khâu sản xuất tại Việt Nam như Sanofi, Taisho, Abbott… cũng đang tạo ra áp lực khá lớn với các doanh nghiệp dược trong nước. Mức độ cạnh tranh trong thị trường dược những năm tới được đánh giá sẽ diễn ra khốc liệt hơn trên hầu hết các phân khúc thị trường. 
Những thách thức của các doanh nghiệp dược Việt Nam
Đánh giá về những khó khăn và thách thức trong ngành dược hiện nay, hơn 90% doanh nghiệp tham gia khảo sát của Vietnam Report nhận định “Quy trình đấu thầu thuốc bệnh viện – kênh ETC” và vấn đề “Phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu chủ yếu nhập khẩu từ nước ngoài” đang là những rào cản lớn nhất. Có thể kể đến một số nguyên nhân của vấn đề này như sau: 
Thứ nhất, chính sách và thang điểm đấu thầu thuốc hiện nay vẫn bị nhiều doanh nghiệp đánh giá chưa phù hợp. Việc các công ty đạt thang điểm từ 70-100 điểm đều nằm trong diện được chấm thầu như nhau khiến các công ty dược có đầu tư công nghệ, kỹ thuật cao phải chịu thua thiệt khi giá thuốc đấu thầu cao hơn những công ty có kỹ thuật sản xuất đơn giản, dẫn đến việc các loại thuốc có chất lượng khó trúng thầu vào bệnh viện.
Thứ hai, thị trường dược Việt Nam vẫn còn bị đánh giá chưa ổn định do nguyên dược liệu sản xuất phụ thuộc quá lớn vào nguồn nhập khẩu từ nước ngoài. Nguồn nguyên liệu của thị trường dược Việt Nam hiện đang chủ yếu nhập từ Trung Quốc và Ấn Độ. 
Theo số liệu về hiện trạng ngành công nghiệp hóa dược của Bộ Công Thương, do công nghiệp hóa chất cơ bản, công nghiệp hóa dầu nước ta chưa phát triển, nguyên liệu phụ thuộc vào nhập khẩu lên tới hơn 90%. Việc phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu khiến ngành dược dễ chịu ảnh hưởng từ các yếu tố bên ngoài như biến động tỷ giá hay những cú sốc về nguồn hàng cung cấp; cộng thêm chi phí nhập khẩu khiến giá thành xuất khẩu thuốc của Việt Nam cao hơn khoảng 20-25% so với Trung Quốc, Ấn Độ.
Thứ ba, thiếu khả năng nghiên cứu do thiếu hụt nguồn lực tài chính và nhân lực chất lượng cao, các công ty dược trong nước hiện vẫn mới chỉ tập trung sản xuất các loại thuốc gốc (generic) có giá trị thấp, khả năng cạnh tranh kém dẫn đến tình trạng vừa cạnh tranh nội bộ ngành, vừa phải cạnh tranh với các thuốc generic nhập khẩu từ nhiều quốc gia trên thế giới. Phản hồi từ các dược sỹ/hiệu thuốc theo khảo sát của Vietnam Report cho thấy khách hàng vẫn ưa chuộng các loại thuốc ngoại nhập hơn so với các dòng thuốc nội có dược chất tương đương.
Nghiên cứu và phát triển chưa được doanh nghiệp đầu tư đúng mức
Xét trên tiêu chí truyền thông, kết quả mã hóa dữ liệu doanh nghiệp dược trên các đầu báo có ảnh hưởng trong khoảng thời gian từ tháng 11-2016 đến tháng 11-2017 chỉ ra rằng, Traphaco và Dược Hậu Giang vẫn là hai doanh nghiệp đứng đầu trong công tác làm truyền thông, với số nhóm chủ đề được đề cập đến đa dạng nhất và có tỷ lệ thông tin tích cực cao nhất. Trong số các top 5 nhóm chủ đề, “Kết quả tài chính, kinh doanh” là chủ đề được nhắc đến nhiều nhất (chiếm 24,4%) trong khi đó nhóm chủ đề “Nghiên cứu & phát triển (R&D)” là nhóm có tỉ lệ tương đối thấp (2,3%).

Khảo sát chính các doanh nghiệp trong ngành, 100% doanh nghiệp phản hồi đánh giá chất lượng thuốc, dụng cụ y tế, dịch vụ phân phối là yếu tố quyết định uy tín của một công ty hoạt động trong ngành dược. Bên cạnh đó, việc công ty tập trung vào mảng nghiên cứu cho ra đời sản phẩm thuốc, dược phẩm mới hoặc nâng cấp chất lượng dịch vụ và có môi trường làm việc chuyên nghiệp, chế độ đãi ngộ tốt, nhân lực có chuyên môn cao sẽ là các yếu tố có ảnh hưởng lớn khi đánh giá các doanh nghiệp trong ngành. 
Có thể nhận thấy vai trò của R&D được các doanh nghiệp rất quan tâm nhưng chưa được đấu tư đúng mức do thiếu các yếu tố: vốn, nhân lực, công nghệ; trong khi đây lại là những lợi thế của doanh nghiệp ngoại. Do vậy, việc hợp tác với các doanh nghiệp ngoại được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp nội cải thiện chất lượng và sản phẩm, từ đó nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh.
Trong năm 2018, 83% số doanh nghiệp tham gia khảo sát nhận định, nghiên cứu các sản phẩm thuốc mới sẽ là chiến lược ưu tiên đầu tiên. Rõ ràng, khi thị trường dược phẩm Việt Nam ngày càng có sự phân hóa sâu sắc, việc đẩy mạnh nghiên cứu, cho ra đời những loại thuốc có chất lượng, giá thành cạnh tranh với thuốc ngoại, mang giá trị của Việt Nam đang được các công ty dược lưu tâm hàng đầu. Kết hợp với nâng cao chất lượng dược phẩm, các doanh nghiệp trong ngành đồng thời đặt mục tiêu mở rộng, chiếm lĩnh thị phần. Có 67% doanh nghiệp phản hồi sẽ phát triển, mở rộng kênh OTC trong năm tới, củng cố sức mạnh thông qua hệ thống phân phối bán lẻ.

Hà My

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cần quản lý nhà nuôi yến tự phát

Cần quản lý nhà nuôi yến tự phát

(ĐTTCO) - Bỏ ra hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng để xây dựng nhà nuôi chim yến trong khu dân cư đang là phong trào thu hút người dân ở nhiều địa phương. Hiệu quả chưa biết như thế nào, trong khi tiếng ồn từ loa dẫn dụ yến đang phá vỡ không gian yên tĩnh ở các vùng quê.