Những bài học cốt lõi

Tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế đang khiến nhiều DN lâm vào hoàn cảnh khó khăn, sản xuất kinh doanh đình đốn, cầm chừng, thậm chí phá sản. Vậy đâu là những giải pháp để giúp DN có thể cầm cự, tồn tại và phát triển trong bối cảnh đầy khắc nghiệt hiện nay? ĐTTC ghi nhận chia sẻ của một số doanh nhân.

Ông Đặng Đức Thành,Chủ tịch HĐQT Công ty Tri thức DN Quốc tế:

Chiến lược thị trường, vốn và nhân lực

Tình trạng khó khăn của DN hiện nay ngoài nguyên nhân khách quan, còn xuất phát từ chính DN. Nhiều quyết định sai lầm khiến DN phải nhận thất bại. Điểm yếu của một số DN là dù đã xây dựng chiến lược kinh doanh, nhưng kế hoạch sơ sài, không căn cứ trên cơ sở nghiên cứu thị trường.

Vì thế cần định kỳ nghiên cứu, khi thị trường thay đổi phải có giải pháp ứng phó kịp thời và chuyển hướng kinh doanh phù hợp. Thí dụ, khi thị trường bất động sản đóng băng, mất cân đối cung - cầu, một số DN nhanh chân tung ra sản phẩm thuộc phân khúc bình dân, giá rẻ, phù hợp với túi tiền người dân. Đó là thành công nhờ sự nghiên cứu kỹ lưỡng về thị trường.

Rất nhiều DN sử dụng vốn vay ngân hàng vượt quá sức chịu đựng. Vốn một đồng làm tới mười đồng. Trong khi vốn vay phải gánh chịu lãi suất cao, làm gì cũng thiếu trước hụt sau, dẫn tới bị động trong kế hoạch sử dụng vốn và trả nợ. Sai lầm nữa là DN thường dùng vốn vay ngắn hạn đầu tư dài hạn, đầu tư chạy theo lợi nhuận, phong trào.

Thông thường một dự án bất động sản mất 3-5 năm mới có thể thu hồi vốn nhưng lại vay những khoản vay ngắn hạn từ 6 tháng đến 1 năm để đầu tư. Đến khi đáo hạn, chưa có nguồn thu, mất khả năng chi trả, đã đẩy DN từ chỗ kinh doanh hợp pháp sang bất hợp pháp.

Vì vậy, ngoài vốn vay ngân hàng, DN cần mở rộng nguồn vốn bằng nhiều cách như huy động từ các quỹ đầu tư dài hạn, phát hành cổ phần, trái phiếu DN. Thực tế nữa, DN không có kế hoạch xây dựng và phát triển nguồn nhân lực, nên cứ thiếu là tuyển, không tạo ra được người giỏi và giữ chân họ.

Việc bố trí người nhà, thân quen, năng lực yếu vào các vị trí chủ chốt cũng làm gia tăng sự ức chế đối với những người có năng lực. Do đó, khi thực hiện tái cấu trúc nguồn nhân lực, cần mạnh tay thay đổi người không phù hợp, đặc biệt mạnh dạn giảm người thay vì giảm lương.

Ông Trần Quốc Mạnh, Chủ tịch HĐQT SADACO:

Lớn lên trong khó khăn

Trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục khó khăn, khả năng hấp thụ vốn, sản xuất của DN ngành gỗ trong năm 2013 yếu hẳn, đã dẫn tới nhiều áp lực trong thực hiện đơn hàng với đối tác. Trước sự khắc nghiệt của thị trường trong và ngoài nước ngày càng tăng, chi phí đầu vào cho sản xuất đội lên, SADACO vẫn bán sản phẩm với giá rất thấp để cạnh tranh, hấp dẫn khách hàng.

Tuy nhiên, trải qua những khó khăn, thách thức như vậy, DN mới lớn lên được. Không ít doanh nhân đã bắt đầu chú ý vấn đề quản trị, quản lý tài chính, tính toán kỹ khâu đầu vào căn cơ hơn trước. Trong đầu tư, không thể vung tay quá trán nữa, đồng thời lên phương án kinh doanh chặt chẽ, tận dụng cơ hội nhanh, làm nhanh. 

Những bài học cốt lõi ảnh 1

Sản xuất gỗ tại Công ty Sadaco.

Hơn bao giờ hết, tôi cho rằng hiện nay giữa các DN nên dựa vào nhau, hỗ trợ, tận dụng thế mạnh của nhau để nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất và tìm đầu ra cho sản phẩm. Quan trọng hơn, DN và ngân hàng cần có mối liên kết chặt chẽ. Theo đó, DN cho ra phương án kinh doanh tốt, khả thi, phía ngân hàng hiểu rõ, tin tưởng và giải ngân vốn kịp thời cho dự án đầu tư, xây dựng nhà xưởng, trang bị máy móc thiết bị, thực hiện đơn hàng.

Với DN xuất khẩu, một vấn đề khá đau đầu là tiếp cận thị trường hiện nay rất khó, đặc biệt thị trường mới, dù thời cơ và cơ hội nhiều hơn nhưng rủi ro rất cao. Vì vậy, với vai trò của mình, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ bằng cách đứng ra tổ chức những buổi gặp gỡ trực tiếp giữa DN nước ngoài với DN trong nước. Từ những buổi gặp gỡ này, các bên sẽ hiểu rõ nhau hơn về văn hóa kinh doanh, nhu cầu thị trường và các quy định pháp lý của nước sở tại.

Ông Đặng Quốc Tiến, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Quân Đội:

Gắn kết DN - ngân hàng

Phần lớn DN hiện nay có quy mô hoạt động nhỏ và vừa, 90% vốn có được từ vay ngân hàng. Nhưng khi vay được vốn, chiến lược kinh doanh của DN lại không rõ ràng, đầu tư dàn trải, đa ngành. Do đó, khi lãi suất ngân hàng thay đổi liên tục, DN không kịp thay đổi chiến lược, dẫn tới khó khăn, phá sản.

Làm kinh doanh, DN phải biết mình mạnh cái gì, đang đứng ở đâu để định vị sản phẩm chủ lực. Bởi thực tế nhiều DN vay vốn kinh doanh ngành nghề chính là cà phê nhưng lại chuyển sang kinh doanh lúa gạo, sắt thép, bất động sản.

Kinh nghiệm cho thấy để tồn tại và phát triển trong bối cảnh hiện nay, DN cần thực hiện tái cấu trúc mạnh mẽ từ quy mô dự án, lĩnh vực đầu tư, vốn, con người, đặc biệt là chiến lược kinh doanh. Thay vì đầu tư dàn trải, DN nên tập trung xây dựng và phát triển ngành kinh doanh cốt lõi, thế mạnh của mình để nâng cao sức cạnh tranh.

Một vấn đề cần lưu ý nữa là DN cần xây dựng mối quan hệ mật thiết với 1-2 ngân hàng, tổ chức tín dụng. Sự gắn kết không chỉ giải quyết được vấn đề tài chính lúc khó khăn mà ngân hàng còn giúp DN hạn chế rủi ro, tìm đầu ra một cách hiệu quả.

Minh Tuấn (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hỗ trợ doanh nghiệp bằng chính sách tài khóa

Hỗ trợ doanh nghiệp bằng chính sách tài khóa

(ĐTTCO)-Các chỉ số kinh tế tháng 8 được công bố bởi Tổng cục Thống kê, cho thấy nền kinh tế dù có sự hồi phục nhưng yếu hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm trước. Trong hoàn cảnh hiện nay, chính sách tiền tệ đã không còn nhiều tác dụng và chính sách tài khóa có thể là công cụ chủ yếu để vực dậy nền kinh tế.