Nhiêu khê thuế, bảo hiểm

Giảm số giờ kê khai, nộp thuế và bảo hiểm của DN Việt Nam còn 171 giờ/năm, ngang bằng các nước ASEAN 6 là mục tiêu mà ngành thuế và bảo hiểm phải thực hiện trong năm 2015 theo tinh thần của Nghị quyết 19/NQ-CP. Tuy nhiên, trong cuộc hội thảo về chỉ số nộp thuế và đề xuất cải cách cho Việt Nam mới đây, các chuyên gia trong và ngoài nước cho rằng đang có khoảng cách giữa mục tiêu chính sách và thời gian thực tế.

 Vẫn khó giảm thời gian

Báo cáo Môi trường kinh doanh 2015 được nhóm chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WB) thực hiện tại 189 nền kinh tế cho thấy, chỉ số nộp thuế tại Việt Nam vẫn ở mức độ thuận lợi thấp, trung bình DN phải bỏ ra 872 giờ/năm để thực hiện các thủ tục về thuế và bảo hiểm. Về chỉ số thời gian nộp thuế, Việt Nam đứng ở vị trí 149 trong số 189 nền kinh tế, xếp sau nhiều nước trong khu vực.

Đại diện nhóm chuyên gia WB, bà Joanna Nasr, cho biết thuế TNDN, các loại bảo hiểm bắt buộc và thuế GTGT là những hoạt động chính làm tăng gánh nặng tuân thủ. Đơn cử, với thuế TNDN phải thu thập hồ sơ chứng từ cần thiết để chuẩn bị tờ khai thuế TNDN bao gồm báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh, cân đối thử tờ khai của năm trước.

Rà soát, kiểm tra các khoản thu, chi trong trường hợp có những khác biệt lớn trong sổ sách kế toán thuế, tra cứu các quy định để xác định cách xử lý thuế phù hợp, chuẩn bị các chứng từ kèm theo để chứng minh, chuẩn bị phụ lục…

Riêng với thuế GTGT, DN phải tập hợp tất cả các hóa đơn đã xuất và nhận được trong tháng, kiểm tra xem liệu các hóa đơn có đủ điều kiện để khấu trừ GTGT đầu vào, kiểm tra liệu các hóa đơn đã được đưa vào tờ khai thuế GTGT tháng trước, kiểm tra thuế suất trên hóa đơn GTGT đầu ra có đúng hay không, rà soát dữ liệu thanh toán để xem liệu tất cả các hóa đơn GTGT có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong tháng và những tháng trước đó đã được thanh toán qua ngân hàng trong thời hạn thanh toán hay chưa…

 Một số nguyên nhân dẫn đến số giờ nộp thuế tại Việt Nam cao cũng được các chuyên gia đưa ra, đó là DN đang mất nhiều thời gian để chuẩn bị tài liệu, sổ sách, hồ sơ chứng từ để phục vụ cho mục tiêu tính thuế do còn nhiều quy định trong chính sách thuế khác biệt với quy định về kế toán.

Tờ khai thuế GTGT còn nhiều mẫu biểu, bảng kê, phụ lục kèm theo, còn nhiều chỉ tiêu trong hồ sơ khai thuế bị trùng lặp. Bên cạnh đó, việc kê khai điều chỉnh, đối chiếu hóa đơn mua/bán hàng hóa, dịch vụ với các chứng từ thanh toán, tờ khai hải quan... đã làm tăng khối lượng công việc và hao tốn thời gian của DN.

Mặt khác, việc quy định DN phải tạm nộp thuế TNDN hàng quý và quyết toán hàng năm khiến DN mất thời gian tính toán và tăng số lần nộp thuế của DN. Dù việc khai thuế điện tử đã được triển khai từ nhiều năm nay nhưng chưa có quy định về mức độ phổ biến khai thuế điện tử của DN.

Có thể chỉ dừng lại trên giấy

 Nghị quyết 19/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu trong năm 2015 cả thuế và bảo hiểm phải giảm được 701 giờ kê khai, nộp thuế và bảo hiểm cho DN. Trong đó ngành thuế phải giảm được 415,5 giờ còn 121,5 giờ, bảo hiểm xã hội phải giảm được 285,5 giờ, còn 49,5 giờ.

Để thực hiện mục tiêu này, Tổng cục Thuế đã đưa ra nhiều nhóm giải pháp. Trong đó, nhóm giải pháp thứ nhất là sửa đổi, đơn giản hóa mẫu biểu tờ khai thuế GTGT và các phụ lục, bỏ quy định DN phải ghi thời hạn thanh toán đối với các hóa đơn mua hàng chậm trả theo hợp đồng; chỉ tính thuế GTGT với hàng hóa dịch vụ tiêu dùng không phục vụ sản xuất kinh doanh, bỏ hóa đơn xuất khẩu hàng hóa, bãi bỏ quy định người nộp thuế phải ghi cụ thể nội dung nộp tiền cho từng loại thuế...

Nhóm giải pháp này được kỳ vọng sẽ giảm 201,5 giờ nộp thuế cho DN. Nhóm giải pháp thứ hai là mở rộng đối tượng được áp dụng thuế GTGT theo quý lên mức 50 tỷ đồng/năm, bỏ quy định DN phải khai thuế TNDN tạm nộp hàng quý, sửa đổi các quy định về thuế TNCN, thuế TNDN... Nhóm giải pháp này dự kiến sẽ giảm 88,36 giờ nộp thuế DN mỗi năm. 

Nhóm giải pháp thứ ba về bỏ quy định các bảng kê hóa đơn hàng hóa dịch vụ kèm tờ khai thuế GTGT, bỏ mức khống chế 15% chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại... DN phát sinh doanh thu, chi phí, giá tính thuế bằng ngoại tệ được nộp thuế bằng VNĐ, dự kiến cắt giảm được 80 giờ nộp thuế/năm cho DN.

Nhiêu khê thuế, bảo hiểm ảnh 1

Bà Hoàng Thị Lan Anh, Phó trưởng Ban Cải cách và hiện đại hóa (Tổng cục Thuế), cũng cho biết, thời gian tới Tổng cục Thuế sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát để đề ra các giải pháp cắt giảm số giờ nộp thuế thông qua việc đơn giản hóa các quy định về hóa đơn, chứng từ; tiếp tục điều chỉnh sự khác biệt giữa kế toán và thuế như thời điểm ghi  nhận doanh thu, chi phí; bỏ hoặc sửa đổi các quy định về hồ sơ, thủ tục về hàng hóa tổn thất, lập định mức tiêu hao…

Dự kiến sẽ giảm tiếp được 45-50 giờ để đạt được mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, lại cho rằng nếu đưa ra các cải cách mà không có sự quyết tâm của lãnh đạo và bộ máy cơ quan thuế sẽ rất khó thực hiện. Việc cắt giảm giờ nộp thuế và bảo hiểm cho DN vẫn chỉ là lý thuyết, thực hiện được hay không phụ thuộc rất lớn vào việc thực thi sau cải cách.

Nếu chính sách đưa ra nhưng bên dưới không thực hiện, không triển khai tốt chưa chắc thành công, thậm chí có thể chỉ dừng lại trên giấy tờ.

“Việc đánh giá và đưa lên mạng các tiêu thức tuyên truyền thông tin về chính sách thuế mới có vẻ hơi lạc quan. Bởi vẫn còn rất nhiều người chưa biết hết nội dung cải cách của Tổng cục Thuế đang làm” - bà Cúc khẳng định.

Đăng Tuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khi các đại gia ... bán cà phê

Khi các đại gia ... bán cà phê

(ĐTTCO) - Chuỗi cà phê bình dân thời gian gần đây đang trở nên sôi động khi có sự tham gia của nhiều thương hiệu mới, trong đó đáng chú ý là chuỗi Ông Bầu (của 3 đại gia Đoàn Nguyên Đức, Võ Quốc Thắng, Trần Thanh Hải). Vì sao các đại gia lại quan tâm đến thị trường này? Liệu đây có phải cuộc dạo chơi của những đại gia muốn làm thương hiệu?