Ngưng thi hành thông tư xa rời thực tiễn

Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ (KH-CN) vừa ký Quyết định ngưng hiệu lực thi hành Thông tư 20/2014/TT-BKHCN ngày 15-7-2014 của Bộ KH-CN quy định việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1-9-2014.

Gây khó doanh nghiệp

Nguyên nhân của việc ngưng thi hành Thông tư 20 theo Bộ KH-CN do đến thời điểm hiện nay, các DN, tổ chức, cá nhân cũng như cơ quan nhà nước có thẩm quyền chưa chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để triển khai thực hiện việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng theo tinh thần của Thông tư 20. Nhiều DN cho biết vướng mắc nằm trong các điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng được quy định tại Khoản 1 Điều 6 của Thông tư 20.

Cụ thể, các máy móc thiết bị đã qua sử dụng không thuộc danh mục máy móc cấm phải có thời gian sử dụng không quá 5 năm, có chất lượng còn lại so với chất lượng ban đầu từ 80% trở lên mới được nhập khẩu về Việt Nam. Điều 2 của khoản này cũng quy định những điều kiện nhập khẩu với một số trường hợp đặc biệt như các loại máy có thời gian sử dụng không quá 3 năm, 7 năm, 10 năm và 15 năm.

 Ngưng thi hành thông tư xa rời thực tiễn ảnh 1

Máy móc thiết bị đã qua sử dụng nhập khẩu phải đáp ứng yêu cầu chất lượng, an toàn,
tiết kiệm năng lượng. 

GS.TS Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài (FDI), cho rằng không có căn cứ để Bộ KH-CN đưa ra quy định chất lượng máy móc phải đạt 80%. Các nhà kiểm định làm thế nào để biết được chất lượng một nhà máy điện chưa lắp ráp đạt 80% hay thấp hơn, kể cả chuyên gia nước ngoài cũng không dám khẳng định điều này. Một điểm nữa, tại sao trong Điều 2 lại chia ra 3 năm, 7 năm, 10 năm, 15 năm và điều này được chia theo căn cứ nào?

Trong tình hình nhiều DN đang đổi mới công nghệ theo chuẩn các nước tiên tiến, nên nhu cầu nhập khẩu máy móc thiết bị cũ rất lớn, nếu áp dụng Thông tư 20 sẽ biến Việt Nam thành thị trường béo bở cho máy móc mới nhưng kém chất lượng từ Trung Quốc sang, gây khó khăn cho DN. Cùng với đó là nguy cơ xảy ra tình trạng nhũng nhiễu của cán bộ kiểm định và đi đêm, móc ngoặc với DN.

Ông Lê Văn Định, đại diện Công ty TNHH Thương mại Minh Thành, cho biết các loại máy này hầu hết ở trong nước chưa sản xuất được nên phải nhập khẩu. Thực tế, máy móc, thiết bị xây dựng đã qua sử dụng nhập khẩu từ các nước có công nghệ tiên tiến khá phù hợp với quy trình và điều kiện hoạt động tại Việt Nam. Trong khi đó, nhiều thiết bị máy mới đã không phát huy hết công dụng trong quá trình khai thác vận hành, còn những dòng sản phẩm mới luôn có giá nhập khẩu rất cao khiến DN kinh doanh khó bán, người sử dụng không dễ tiếp cận vì mức đầu tư lớn. Vì thế, nhiều thiết bị mới mặc dù đã được DN nhập khẩu nhưng không thể hấp dẫn người sử dụng.

Một DN vận tải cho biết đã từng mua 1 tổ hợp xe máy bơm bê tông đời mới xuất xứ từ Trung Quốc có giá hơn 11 tỷ đồng. Khi đưa vào sử dụng đã không mang lại hiệu quả hơn so với những dòng máy cũ theo tiêu chuẩn châu Âu có giá thành rẻ hơn. Điều này cho thấy máy móc thiết bị cốt yếu phải đạt được hiệu suất sử dụng và đảm bảo độ an toàn cũng như các tiêu chuẩn chung đã quy định khi đăng kiểm và kiểm định. Bất cứ DN nào cũng không muốn đầu tư máy móc, thiết bị quá cũ nát để tốn chi phí sửa chữa và tiềm ẩn nguy cơ bồi thường khi xảy ra tai nạn lao động.

Nokia cũng kêu

Trong số DN FDI đang đau đầu vì Thông tư 20 có Nokia Việt Nam. Công ty này đã có văn bản gởi Bộ KH-CN nêu lý do việc dịch chuyển nhà máy từ Hungary, Trung Quốc và Mexico bị gián đoạn do vướng mắc trong việc thực hiện Thông tư 20. Nokia Việt Nam khẳng định công nghệ để sản xuất dòng điện thoại sử dụng hệ điều hành Windows là tiên tiến nhất trên thị trường hiện nay và không thể sản xuất được trong nước.

Nokia đảm bảo rằng dù khung dây chuyền sản xuất không phải hoàn toàn mới, nhưng đây là dây chuyền công nghệ cao và có tầm cỡ thế giới. Các dây chuyền sản xuất được chuyển giao từ Nokia Hungary, Trung Quốc và Mexico đến nhà máy Việt Nam là các máy móc, thiết bị hiện đại, không thuộc danh mục các máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng bị cấm nhập khẩu vào Việt Nam; cũng hoàn toàn không phải được đưa vào Việt Nam do đã hết thời hạn sử dụng tại các quốc gia khác.

Theo Hiệp hội DN Nhật Bản, Thông tư 20 có nhiều điểm chưa rõ ràng, hiệu lực thi hành gấp chỉ sau 1 tháng kể từ khi ban hành khiến không đủ thời gian chuẩn bị, gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều DN Nhật Bản. Nếu Thông tư này được áp dụng như đã quy định sẽ không chỉ gây trở ngại cho hoạt động đầu tư của DN Nhật Bản tại Việt Nam, còn gây cản trở cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

Khánh Duy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, trao quyết định chủ trương đầu tư cho ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc T&T Group.

T&T Group đồng hành phát triển TP Long Xuyên

(ĐTTCO)-Với 2 dự án đăng ký đầu tư lên tới 8.656 tỷ đồng, T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển quyết tâm đồng hành cùng An Giang mở rộng TP Long Xuyên, để địa phương này xứng đáng với kỳ vọng là “1 trong 4 con rồng” dẫn dắt nền kinh tế ĐBSCL.