Ngân sách đầu tư phát triển 2013: Chi vượt, sai vẫn phổ biến

Ngày mai 10-7, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) sẽ công bố báo cáo kiểm toán năm 2014 và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán năm 2013. Được biết, tình trạng không chấp hành kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động chi đầu tư vẫn tiếp tục tái diễn.

Vượt dự toán hàng chục ngàn tỷ đồng

Năm 2013, do thu ngân sách còn gặp nhiều khó khăn nên dự toán chi đầu tư phát triển (ĐTPT) chỉ 175.000 tỷ đồng (gần 18% chi ngân sách), giảm 2,8% (5.000 tỷ đồng) so với dự toán năm 2012. Về cơ bản, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai phân bổ và giao kế hoạch cơ bản đúng nghị quyết của Quốc hội và quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Nhưng theo KTNN, qua rà soát việc giao chi tiết kế hoạch ĐTPT cho thấy còn một số hạn chế, như bố trí ngân sách trung ương cho một số dự án còn sai sót (vượt cơ cấu nguồn vốn trong tổng mức đầu tư, vượt tỷ lệ hỗ trợ, dự án không thuộc đối tượng đầu tư...); bố trí vốn cho một số dự án cấp bách theo ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, nhưng Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) chưa chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính làm việc với các bộ, ngành, địa phương để đề xuất và báo cáo Thủ tướng Chính phủ; bố trí vốn cho một số dự án thông tin chưa đầy đủ và còn sai lệch...

Dù dự toán 175.000 tỷ đồng nhưng con số quyết toán cuối năm 2013 lên đến 271.680 tỷ đồng (chiếm 25% chi ngân sách), vượt 55% (96.680 tỷ đồng) dự toán. Nguyên nhân chủ yếu do các khoản chi đầu tư của ngân sách không có trong dự toán đầu năm (như thanh toán khối lượng hoàn thành các dự án được phép kéo dài 575 tỷ đồng; thanh toán khối lượng hoàn thành các khoản tạm ứng cho các dự án năm trước đưa vào quyết toán năm nay 4.455 tỷ đồng...). Còn theo báo cáo giám sát đầu tư của Bộ KH-ĐT với các dự án sử dụng 30% vốn nhà nước trở lên, nhiều địa phương có đến hàng ngàn dự án khởi công mới; tình trạng chậm tiến độ vẫn còn phổ biến, trong năm có 3.391 dự án chậm tiến độ, chiếm 9,59% dự án thực hiện trong kỳ (năm 2012 là 11,77%; 2011 là 11,55%)..

Bên cạnh đó, tình trạng dự án tăng quy mô, tăng tổng mức đầu tư so với phê duyệt lần đầu vẫn diễn ra tại nhiều nơi. Thí dụ, dự án đường nối khu du lịch thắng cảnh Hương Sơn (Hà Nội) đến khu du lịch Tam Chúc - Khả Phong (Hà Nam) tăng hơn 122 tỷ đồng, bằng 3,8 lần tổng mức đầu tư được phê duyệt lần đầu; tỉnh Lào Cai có 30 dự án tăng trên 203 tỷ đồng so với được phê duyệt lần đầu; dự án cao tốc Hà Nội - Hải Phòng tăng 20.920 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư được phê duyệt lần đầu; dự án Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 1 tăng 10.515 tỷ đồng; dự án xây dựng đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai tăng 10.148 tỷ đồng; dự án Cầu Nhật Tân và đường 2 đầu cầu tăng 6.096 tỷ đồng; dự án tuyến đường bộ mới Phủ Lý - Mỹ Lộc tăng 1.183 tỷ đồng; dự án đầu tư mở rộng Quốc lộ 1 đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ tăng 775 tỷ đồng... Số tiền những dự án như vậy lên tới hàng chục ngàn tỷ đồng.

Thậm chí, nhiều nơi còn phê duyệt dự án đầu tư khi chưa xác định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, không thuộc danh mục kế hoạch đầu tư giai đoạn 2013-2015. Chẳng hạn, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn nam cầu Bến Thủy - tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh (BOT); dự án thủy lợi, thủy điện Quảng Trị; các dự án do Ban quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh làm chủ đầu tư; dự án đường giao thông từ Quốc lộ 47 đến đường Hồ Chí Minh, huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa); 12 dự án của Trà Vinh...

Chi 1.273 tỷ đồng ngoài danh mục

Kết quả kiểm toán các chuyên đề phát hành, quản lý và sử dụng vốn trái phiếu chính phủ (TPCP) năm 2013 cũng cho thấy không ít bất cập. Năm 2013, Chính phủ đã phân bổ 60.000 tỷ đồng cho: 441 công trình giao thông 32.165 tỷ đồng, chiếm 53%; 214 công trình thủy lợi 15.435 tỷ đồng, chiếm gần 26%... Kết quả kiểm toán cho thấy bên cạnh việc chấp hành nghiêm túc nhưng vẫn còn nhiều hạn chế.

Đó là có những dự án phải điều chỉnh 100% kế hoạch (3 dự án tại Tuyên Quang, 2 dự án ở Đắk Nông); đăng ký nhu cầu vốn cho dự án đã đình hoãn, giãn tiến độ, dự án đã bố trí đủ vốn, dự án không có nhu cầu, vượt kế hoạch vốn, không có trong danh mục dự án được sử dụng vốn TPCP giai đoạn 2012-2015.

Ngân sách đầu tư phát triển 2013: Chi vượt, sai vẫn phổ biến ảnh 1

Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, tình trạng phân bổ, giao kế hoạch vốn vượt nhu cầu, vượt tổng mức vốn TPCP giai đoạn 2012-2015; giao kế hoạch vốn cho một số dự án không thuộc danh mục dự án được sử dụng vốn TPCP...

Thậm chí, việc rà soát danh mục dự án để bổ sung kế hoạch vốn TPCP giai đoạn 2014-2016 còn sai lệch và chưa đúng nguyên tắc Chính phủ đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dẫn đến 4 dự án không thuộc danh mục được sử dụng vốn TPCP đã giải ngân 1.273 tỷ đồng  và một số dự án tăng quy mô được xác định sử dụng vốn TPCP 1.437 tỷ đồng.

Ngoài ra, còn có 4/55 địa phương được kiểm toán thanh toán cho các dự án không có trong danh mục dự án được sử dụng vốn TPCP theo quy định gần 152 tỷ đồng; 8/55 địa phương thanh toán cho phần vượt quy mô 907 tỷ đồng...

Quang Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nghi thức khởi công xây dựng Khu đô thị mới Sao Mai Tây Cái Dầu

1.200 tỷ đồng khởi công dự án Khu đô thị mới Sao Mai Tây Cái Dầu

(ĐTTCO) - Ngày 12-7, dự án “cỗ xe tam mã” Sao Mai Tây Cái Dầu đã được Tập đoàn Sao Mai phối hợp với huyện Châu Phú (tỉnh An Giang) khởi công xây dựng, với sự tham dự của bà Võ Thị Ánh Xuân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang; lãnh đạo tỉnh An Giang qua các thời kỳ,  lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh, lãnh đạo huyện Châu Phú, các huyện thị lân cận; cùng đông đảo người dân đến tham dự.