Ma trận thực phẩm sạch

Trước thông tin về thực phẩm bẩn bủa vây hàng ngày, không ít người tiêu dùng đã chuyển qua mua thực phẩm sạch. Song những thực phẩm mang mác sạch đó thực hư ra sao người mua cũng khó biết được. Phần lớn người tiêu dùng vẫn mua bằng niềm tin.

Cần là có

Từ ngày cô con gái nhỏ bước vào giai đoạn ăn dặm, chị Thu Hương gần như chia tay hẳn các loại rau, củ quả, cá, thịt ngoài chợ mà chuyển qua mua các thực phẩm theo đánh giá của chị là sạch, vì mua từ nguồn của người quen bán trên mạng xã hội facebook. Hầu hết các sản phẩm chị mua đều có nguồn gốc từ quê do đồng nghiệp, bạn bè của chị mang từ quê của họ lên kinh doanh thêm và gần như không thiếu mặt hàng nào. Khi hỏi chị có bao giờ tìm hiểu rõ nguồn gốc của những thực phẩm này xem có thực sự sạch hay không, chị khẳng định ngay: “Người quen không nhẽ lại lừa nhau”.

Thực ra việc chuyển từ mua sắm ngoài chợ sang mua sắm những sản phẩm có nguồn gốc từ quê mang lên với tên gọi thực phẩm sạch không phải câu chuyện hiếm. Khá nhiều người tiêu dùng, nhất là dân văn phòng - những người thường sử dụng mạng xã hội facebook, đang đi chợ online hàng ngày với niềm tin mua được thực phẩm sạch. Trên mạng xã hội này, người thì bán cá tôm, người thì bán rau củ, người thì bán trái cây…

Chị Nguyễn Thị Mỹ, chủ một gian hàng online chuyên bán thủy hải sản, cho biết quê chị ở Phan Thiết, hàng tháng mẹ chị hay đóng cá, tôm, mực vào cho nhà chị ăn dần. Ban đầu vài đồng nghiệp biết nhờ chị mua giúp, dần dần chị quyết định kinh doanh thêm mặt hàng này. Nguồn hàng được lấy từ quê và mẹ chị là đầu mối ngoài đó. Nếu trước đây 1 tuần mẹ chị gửi 1 lần thì nay có khi ngày nào hàng cũng được gửi vào.

Chị cũng kiếm thêm một khoản kha khá từ công việc này. Cách đến với công việc kinh doanh tay trái của chị Mỹ hiện nay khá phổ biến. Không chỉ mua sản phẩm ở quê để bán, nhiều người còn bán những sản phẩm tự tay làm hoặc tự tay người thân, quen làm như tinh bột nghệ, chanh đào ngâm mật ong đường phèn, mứt, dầu dừa, nước màu, kim chi…

Thực ra, để kiểm chứng những sản phẩm được bán online như thế có thực sự sạch như mong muốn hay không đôi khi chính người bán cũng khó làm được. Bởi đơn giản nếu mua với số lượng ít còn có thể kiểm chứng rõ nguồn gốc, nhưng khi số lượng đơn hàng ngày một nhiều hơn làm sao để kiểm cho hết. Chẳng hạn chuyện mật ong rừng, việc mua mật ong rừng “nguyên chất” chưa bao giờ dễ như bây giờ.

Người bán luôn luôn khẳng định mật ong của mình là do chỗ quen vào tận trong rừng lấy, nhưng thực hư ra sao có khi chính họ cũng không biết. Người bán có thể không lừa người mua, nhưng đầu mối cung cấp hàng cho người bán ở những vùng quê xa xôi kia có bán hàng sạch thật hay không không phải người bán nào cũng đi tận nơi kiểm chứng cho được.

Thận trọng thực phẩm hữu cơ

Ngoài những thực phẩm có nguồn gốc từ quê được bán khá phổ biến trên các trang mạng xã hội hiện nay, có một lượng không nhỏ người tiêu dùng đang tìm đến các siêu thị hay các cửa hàng bán các sản phẩm theo tiêu chuẩn GAP như VietGAP hay các sản phẩm hữu cơ.

Hiện nay thực phẩm hữu cơ đang là nhóm thực phẩm được người tiêu dùng rất ưa chuộng, nguyên nhân bởi thực phẩm hữu cơ không sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ hóa học và không chứa chất kích thích tăng trưởng, tăng trọng. Trong khi thực phẩm đạt các tiêu chuẩn như VietGAP được sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ hóa học… nhưng có kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh ở mức cho phép.

Cũng vì lẽ đó các cửa hàng thực phẩm hữu cơ hiện nay mọc lên khá nhiều. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay chỉ có vài DN với một vài thương hiệu như  Hoasua Foods, Organik, Organica… được chứng nhận quốc tế. Bởi hiện nay Việt Nam chưa có văn bản pháp lý nào quy định về canh tác hữu cơ.

Muốn có được những chứng nhận này các DN phải gửi qua nước ngoài và hành trình theo đuổi các chứng nhận quốc tế này rất tốn kém. Theo kinh nghiệm, để biết sản phẩm có thực sự đạt chứng nhận hữu cơ chưa, người mua có thể vào trang web đã cấp giấy chứng nhận hữu cơ, nhập mã số của đơn vị được cấp sẽ biết được thông tin chính xác.

Ma trận thực phẩm sạch ảnh 1

Gian hàng rau sạch tại một siêu thị.

Câu chuyện vàng thau lẫn lộn trong kinh doanh thực phẩm hữu cơ đã được nói đến khá nhiều. Và chuyện lừa dối người tiêu dùng của thương hiệu Mr Sạch thuộc Công ty TNHH Dịch vụ - Thương mại Quốc tế Victory Asian khi đơn vị này hô biến rau thông thường hành rau hữu cơ vẫn còn là một cảnh báo với người tiêu dùng khi chọn mua những thực phẩm có gắn mác hữu cơ.

Nếu thực phẩm hữu cơ Việt Nam chưa chứng nhận thì thực phẩm theo tiêu chuẩn GAP như VietGAP đã được chứng nhận tại Việt Nam. Tuy nhiên, cả nước hiện có tới 20 tổ chức được Bộ Nông nghiệp-Phát triển nông thôn chỉ định chứng nhận VietGAP, nhãn VietGAP cũng đang được dán tràn lan trong các cửa hàng bán thực phẩm sạch. Và người tiêu dùng cũng nằm trong ma trận này.

Chưa bao giờ người tiêu dùng lại khao khát được sử dụng thực phẩm sạch như hiện nay, nhưng hành trình để mua và sử dụng thực phẩm sạch của người dân vẫn còn quá gian nan, phần vì giá thực phẩm sạch quá cao, nhưng phần quan trọng hơn là chất lượng của những thực phẩm đó không phải chỗ nào cũng đảm bảo.

Lâm Hà

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, trao quyết định chủ trương đầu tư cho ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc T&T Group.

T&T Group đồng hành phát triển TP Long Xuyên

(ĐTTCO)-Với 2 dự án đăng ký đầu tư lên tới 8.656 tỷ đồng, T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển quyết tâm đồng hành cùng An Giang mở rộng TP Long Xuyên, để địa phương này xứng đáng với kỳ vọng là “1 trong 4 con rồng” dẫn dắt nền kinh tế ĐBSCL.