Khó khăn vẫn ở phía trước

Hôm qua 14-3, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã công bố báo cáo thường niên DN 2011 với chủ đề “Liên kết kinh doanh”. Đáng chú ý, theo nhận định của nhóm nghiên cứu, mối liên kết của DN Việt Nam còn yếu và DN còn nhiều bi quan về kinh tế vĩ mô.

Liên kết yếu

Với chủ đề “Liên kết kinh doanh”, báo cáo đã chọn ra 5 ngành tiêu biểu thể hiện được các mối liên kết trong kinh doanh là: sản xuất chế biến thực phẩm; sản xuất da và các sản phẩm có liên quan; sản xuất xe có động cơ; dịch vụ vận tải và kho bãi; du lịch.

Tính đến 31-12-2011, tổng số DN đăng ký hoạt động theo Luật DN là 622.977 DN. Trong năm 2011, số lượng DN đăng ký mới là 77.548 DN, với số vốn đăng ký đạt trên 513.000 tỷ đồng (giảm lần lượt 13% và 5,7% so với năm 2010). Tính cả năm 2011, số DN giải thể là 7.611 DN.

- Theo báo cáo, 32% DN được khảo sát cho rằng có thể mở rộng quy mô kinh doanh trong năm 2012, 52% DN quyết định giữ nguyên mô hình kinh doanh, 15% DN có thể giảm quy mô kinh doanh và chỉ có 1% DN đóng cửa.

Theo báo cáo, ngoại trừ ngành sản xuất chế biến thực phẩm có mối liên kết tương đối chặt chẽ, các ngành khác đều tồn tại nhiều hạn chế trong liên kết.

Chẳng hạn, về mối liên kết giữa DN FDI với DN Việt Nam trong ngành công nghiệp ô tô, báo cáo cho biết dù là ngành được tập trung nhiều nguồn lực trong giai đoạn 2001-2010 nhưng tỷ lệ nội địa hóa quá thấp để phát triển công nghiệp ô tô.

Nguyên nhân do các nhà cung cấp Việt Nam chưa năng động và nhạy bén trong việc tiếp cận khách hàng, chưa tự tin và chưa có khái niệm “xây dựng quan hệ” trong kinh doanh.

Trên thực tế luôn tồn tại khoảng cách quá lớn giữa yêu cầu về chất lượng sản phẩm, giá bán cũng như thời hạn giao hàng của các DN nước ngoài so với khả năng đáp ứng của các DN Việt Nam, sự hợp tác còn rất hạn chế, việc chuyển giao công nghệ hầu như không có.

Còn với ngành dịch vụ vận tải và kho bãi các DN trong ngành chưa mạnh dạn và chủ động gia nhập thị trường khu vực, có nguy cơ tiếp tục bị lệ thuộc và thua trên sân nhà. Nguyên nhân là do thiếu trình độ chuyên môn và kỹ năng trong nhiều việc, từ quản trị kinh doanh toàn cầu, xây dựng chính sách phát triển kinh tế, khung thể chế đến quy hoạch hạ tầng, đào tạo nhân lực.

Tương tự, việc liên kết kinh doanh trong chuỗi giá trị của ngành du lịch vẫn thiếu các mô hình liên kết tốt, hiệu quả có sự định hướng của Nhà nước, tạo giá trị và sức cạnh tranh cao hơn của sản phẩm. Chính vì vậy, dù sản phẩm du lịch hiện nay đang phát triển một cách ồ ạt nhưng phần lớn trùng lắp và nghèo nàn về nội dung.

Trước thực trạng trên, theo nhóm nghiên cứu của VCCI, bên cạnh việc Chính phủ cần có những giải pháp quyết liệt để giúp ổn định kinh tế vĩ mô, tạo thuận lợi cho DN, bản thân DN cũng cần thiết lập và xây dựng các mối liên kết kinh doanh để nâng sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Bi quan về kinh tế vĩ mô

Để đánh giá động thái của DN trong cảm nhận về môi trường kinh doanh 2012, nhóm nghiên cứu của VCCI đã tiến hành điều tra, xây dựng các chỉ số động thái.

Theo đánh giá của DN, quý IV-2011 cảm nhận của DN là xấu đi. Xu hướng này chủ yếu do sự ổn định của môi trường pháp lý và điều hành kinh tế vĩ mô không được các DN đánh giá cao và “đang có xu hướng xấu đi một cách nghiêm trọng”.

Khó khăn vẫn ở phía trước ảnh 1

Ngành ô tô Việt Nam chưa có khái niệm "xây dựng quan hệ"
trong kinh doanh. Ảnh: CAO THĂNG

Kết quả khảo sát về các yếu tố liên quan đến chính sách và điều hành vĩ mô cũng cho thấy nỗ lực của Chính phủ trong nâng cao chất lượng chính sách và hiệu lực điều hành đã được DN ghi nhận. Tuy nhiên, nỗ lực của Chính phủ trong ổn định vĩ mô chưa đem lại tác động cần thiết.

DN vẫn còn trong xu thế lo ngại về vấn đề này. Theo bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký VCCI, trưởng nhóm nghiên cứu, trở ngại này có lẽ không nằm ở chất lượng chính sách và điều hành cụ thể mà nằm ở sự sai lệch trong chiến lược phát triển kinh tế (dẫn đến thâm hụt ngân sách, đầu tư không hiệu quả, lạm phát và lãi suất cao).

Tuy vậy, báo cáo cũng cho rằng đã có sự cải thiện đáng kể quy định pháp lý, chính sách, thủ tục hành chính liên quan đến DN và sự cải thiện trong thái độ và ý thức trách nhiệm của cán bộ công quyền trong việc thực hiện các quy định. Bên cạnh đó là rào cản gia nhập thị trường đã giảm đi và sự đối xử giữa DN trong và ngoài nước cũng được cho là bình đẳng hơn.

Đánh giá về chính sách của Chính phủ, DN cho rằng ưu tiên đầu tiên Chính phủ cần thực hiện là kiểm soát tham nhũng. Vị trí ưu tiên thứ hai là tiếp tục tạo sân chơi bình đẳng cho mọi DN, không phân biệt thành phần sở hữu, kiểm soát chất lượng sản phẩm, chống hàng giả, tăng tính minh bạch và giảm lãi suất vay ngân hàng.

Ngoài ra, các vị trí ưu tiên khác là tính minh bạch và nhất quán của hệ thống pháp lý cũng như ổn định kinh tế vĩ mô và cải thiện thủ tục để tiếp cận đất đai dễ dàng hơn.

HÀ MY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất