Gỡ khó xuất khẩu nông sản

Các DN nông sản cho rằng xuất khẩu trong năm 2015 sẽ đối mặt với nhiều khó khăn thách thức và kiến nghị các chính sách hỗ trợ của Nhà nước cần nhanh chóng được triển khai trong thực tế.

Khó chồng khó

Theo ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), ngành điều đã hết dư địa để tăng sản lượng xuất khẩu bằng nguyên liệu trong nước và những năm gần đây phải nhập khẩu điều thô từ châu Phi, Campuchia, Indonesia… để chế biến xuất khẩu. Bên cạnh đó, hiện nay khó khăn của DN điều là ở khâu thanh toán quốc tế do ngân hàng nội không có chi nhánh ở châu Phi, khi mở L/C phải thông qua ngân hàng nước ngoài khiến chi phí đội lên rất cao.

Điều là ngành có nhiều tiềm năng chế biến sâu, hầu hết máy móc đều nội địa hóa 100%, do đó Vinacas kiến nghị Chính phủ có chính sách và kinh phí khuyến công, xúc tiến thương mại để xây dựng thương hiệu tập thể cho điều Việt Nam.

Bà Trần Thị Thúy Hoa, Chánh văn phòng Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA), cho biết năm 2015 dự báo xuất khẩu cao su tiếp tục gặp khó, sản lượng không tăng, giá xuất khẩu thấp vì cung vượt cầu. Theo bà Hoa, hiện nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và các nước đã được ký kết nhưng thông tin chi tiết về cam kết cắt giảm thuế DN chưa nắm rõ.

VRA đang kiến nghị các bộ, ngành liên quan xây dựng một trang thông tin về FTA cho từng ngành hàng.  Bên cạnh đó, do mặt hàng cao su sơ chế phải chịu thuế giá trị gia tăng nên DN xuất khẩu mất nhiều thời gian để được hoàn thuế và phải chịu lãi vay ngân hàng rất lớn để nộp thuế. 

“Cao su Việt Nam chưa có tiêu chuẩn về chất lượng dẫn đến việc các nhà nhập khẩu nước ngoài  thường trả giá thấp hơn 200-300USD/tấn so với cao su Thái Lan, Malaysia. Indonesia… Để khắc phục nhược điểm này VRA kiến nghị cần xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cao su Việt Nam ngay trong năm 2015” - bà Trần Thị Thúy Hoa cho biết.

Theo ông Phan Minh Thông, Tổng giám đốc Công ty Cà phê Phúc Sinh, vụ mùa cà phê 2013-2014 đã có một kết quả khá tốt với mức giá ổn định, doanh thu ngành cà phê khá cao. Tuy nhiên, khi hội nhập việc kinh doanh cà phê đang gặp nhiều thách thức, đòi hỏi DN cà phê muốn phát triển, không bị DN nước ngoài thôn tính phải thay đổi hình thức kinh doanh.

Cụ thể, các công ty xuất khẩu cà phê nhân cần tham gia nhiều hơn các triển lãm, hội chợ trên thế giới để xem cà phê thế giới được bán như thế nào, được uống ra sao. Hiện nay, có rất nhiều DN kinh doanh cà phê nhưng không phân biệt được cà phê tốt, cà phê chưa tốt, vì vậy rất khó để bán được giá cao.

Chưa được hỗ trợ

Ông Thượng Đình Nho, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Mía đường 2, cho biết giá đường năm 2014 vào khoảng 11.300 đồng/kg, thấp hơn 4.000 đồng/kg so với năm 2013, dự báo không tăng trong năm 2015 nên nhiều DN đường đang giảm sản lượng, dừng thu mua mía. Trong khi đó, việc xuất khẩu đường sang Trung Quốc qua đường tiểu ngạch vẫn bị trở ngại do việc điều hành chưa hợp lý.

Nguyên nhân do Bộ Công Thương chỉ cấp phép xuất khẩu trong vòng 6 tháng, khi đến thời điểm gần hết hạn trong giấy phép, đối tác ép giá, ngừng mua. Ông Nho kiến nghị năm 2015 cho phép xuất khẩu đường tại nhiều cửa khẩu khác ở biên giới phía Bắc và để DN tự cân đối chủng loại, sản lượng.

Cũng theo ông Nho, hình thức nhập khẩu đường theo cam kết WTO hàng năm đang bị lợi dụng vì giá đường trong nước cao hơn đường Thái Lan, Brazil… nên  DN được cấp phép nhập khẩu thu lợi rất cao. Giải pháp cho bất cập này là Bộ Công Thương cần tổ chức đấu giá công khai để các DN tham gia.

“Hiện nay, Thông tư 89/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn hỗ trợ lãi suất vay vốn và cấp bù chênh lệch lãi suất do thực hiện chính sách hỗ trợ, nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp, quy định DN mua máy móc thiết bị được cho vay 2 năm không tính lãi, giảm 50% trong năm thứ 3, nhưng đến nay vẫn chưa ngân hàng nào triển khai.

Quyết định 24/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế mua điện sinh khối do nhà máy đường sản xuất bằng phế phẩm bã mía cũng chưa được các công ty điện lực thực hiện. Như vậy chính sách hỗ trợ có nhưng chưa đến được DN” - ông Nho phản ánh.

Gỡ khó xuất khẩu nông sản ảnh 1

Nhà nước cần tăng cường các chính sách hỗ trợ xuất khẩu nông sản.

Ông Lê Tuấn, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Vĩnh Long, cho rằng 50% sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam năm 2014 vào Trung Quốc và trong năm 2015 đây vẫn tiếp tục là thị trường chính. Xuất khẩu gạo sang thị trường này chủ yếu theo đường tiểu ngạch tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong khi đó, thị trường châu Phi gần như mất hẳn trong 2 năm nay do bị gạo Thái cạnh tranh dữ dội. Đồng thời, gạo Việt Nam xuất khẩu vào châu Phi phải thông qua các tập đoàn đa quốc gia do không có ngân hàng để mở L/C, rủi ro gian lận thương mại cao. Ngân hàng Nhà nước cần xúc tiến mở chi nhánh ở một số quốc gia châu Phi để tạo điều kiện cho DN Việt Nam tiếp cận thị trường này.

“FTA Việt Nam - Hàn Quốc đã được ký kết. Hàng năm nước này cấp hạn ngạch nhập khẩu gạo nhưng Việt Nam chưa được cấp nên phải chịu thuế lên đến 513%.  Do đó Chính phủ cần nhanh chóng đưa điều khoản này vào FTA để tạo thuận lợi cho DN gạo mở rộng thị trường” - ông Lê Tuấn kiến nghị. 

Quang Duy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khi các đại gia ... bán cà phê

Khi các đại gia ... bán cà phê

(ĐTTCO) - Chuỗi cà phê bình dân thời gian gần đây đang trở nên sôi động khi có sự tham gia của nhiều thương hiệu mới, trong đó đáng chú ý là chuỗi Ông Bầu (của 3 đại gia Đoàn Nguyên Đức, Võ Quốc Thắng, Trần Thanh Hải). Vì sao các đại gia lại quan tâm đến thị trường này? Liệu đây có phải cuộc dạo chơi của những đại gia muốn làm thương hiệu?