Giá trần có là “cây đũa thần”?

Kể từ ngày 1-6, 25 sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi sẽ được áp giá trần. Liệu biện pháp áp giá trần có trở thành “cây đũa thần” giúp ổn định thị trường sữa.

Ngóng hiệu quả

Chị Nguyễn Thu Hoài (quận 12, TPHCM), hiện đang có con nhỏ gần 2 tuổi, cho biết gần 2 năm nay chị đã quá quen với việc giá sữa tăng và cũng không kỳ vọng nhiều hiệu quả quản lý giá vì gần như cứ sau các cuộc thanh, kiểm tra mọi chuyện đâu lại vào đấy, giá cứ tăng và người tiêu dùng vẫn phải mua. Tuy nhiên, lần này trước thông tin Bộ Tài chính sẽ áp trần giá sữa với 25 sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi chị tỏ ra kỳ vọng, dù vẫn còn băn khoăn.

“Để lách luật, các hãng sữa hoàn toàn có thể thay tên đổi họ cho sản phẩm, kích thích các bà mẹ bằng những dưỡng chất X, Y, Z nào đó tốt hơn cho trẻ nhỏ và lại tăng giá. Liệu cơ quan quản lý có bất lực hay không?” - chị Hoài nói.

Áp trần sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1-6 nhưng giá bán buôn thực hiện chậm nhất  ngày 10-6, còn giá bán lẻ chậm nhất ngày 20-6. Mong rằng với sự vào cuộc tích cực của các cơ quan chức năng, sự phối hợp của cả người tiêu dùng, giá sữa sẽ đi vào đúng quỹ đạo của nó.

Nhìn vào mức giá trần mới Bộ Tài chính đưa ra, mức giá bán buôn tối đa của 25 sản phẩm sữa bị áp giá trần sẽ giảm khoảng 10-20%, thậm chí nhiều hơn, so với mức giá bán buôn hiện hành. Giá bán lẻ cũng không được vượt quá 15% so với giá bán buôn. Như vậy giá sữa sẽ giảm từ vài chục ngàn đến cả trăm ngàn/hộp.

Đặc biệt, không chỉ các DN sản xuất, phân phối đăng ký giá bán mà cả các cửa hàng, đại lý bán lẻ cũng phải đăng ký với cơ quan quản lý giá ở địa phương. Câu chuyện áp giá trần không phải lần đầu được nhắc đến mà ngay từ năm 2009, Bộ Tài chính cũng tính đến phương án này, song do còn nhiều vấn đề nên chưa thể thực hiện.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn lo ngại tính hiệu quả của biện pháp được cho là khá mạnh tay này, chẳng hạn nếu DN “đẻ thêm” một vài sản phẩm khác na ná 25 dòng bị áp giá rồi bán giá cao hơn sẽ quản như thế nào. Ngoài ra, đại lý bán lẻ cũng phải đăng ký với cơ quan quản lý giá địa phương nhưng trên thực tế liệu có thể quản lý hết các đại lý bán lẻ?

Ngày 27-5 Bộ Tài chính đã có cuộc họp báo thông tin về việc bình ổn giá sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi. Theo quy định mới, các mặt hàng bị áp giá trần nếu thay đổi trọng lượng phải tính lại giá theo trọng lượng mới, không được tự ý tính giá kiểu mới.

Trường hợp các DN ra các nhãn hàng mới, đóng gói mới phải được sự chấp nhận của các cơ quan có thẩm quyền và được tính giá mới theo giá bán buôn tối đa. Và giá thành bán lẻ cũng sẽ được siết chặt… Có thể thấy, cơ quan quản lý cũng đã tính đến những trường hợp các hãng sữa lách luật tăng giá bán.

Gian nan quản lý

Theo thống kê của Bộ Tài chính hiện cả nước có khoảng 10 triệu trẻ em dưới 6 tuổi, đây chính là mảnh đất màu mỡ để các hãng sữa nhảy vào chiếm lĩnh thị phần. Trên thị trường hiện nay có khoảng 500 sản phẩm sữa từ sản xuất trong nước đến nhập khẩu.

Đánh vào tâm lý sữa là một phần tất yếu cho sự phát triển của trẻ nhỏ nên giá các sản phẩm sữa có mặt tại thị trường Việt Nam đua nhau tăng giá bán. Điều này khiến người tiêu dùng bức xúc, truyền thông vào cuộc và các cơ quan chức năng cũng bắt đầu những cuộc thanh kiểm tra. Nói về luật, chúng ta cũng có Luật Giá nhằm kiểm soát sự tăng giá của các công ty.

Tuy nhiên, cho đến nay các luật này vẫn chưa phát huy hết tính hiệu quả và vẫn còn những kẽ hở. Theo Điều 15.h của Luật Giá số 11/2012/QH13 ngày 20-6-2012, sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi thuộc danh mục hàng hóa bình ổn giá và thuộc diện phải đăng ký giá với cơ quan nhà nước, song do quy định về cách gọi của Bộ Y tế nên nhiều DN không kê khai, đăng ký giá.

Để cải thiện tình hình, Bộ Y tế phải ra thông tư ban hành danh mục sữa và các sản phẩm từ sữa để “trả lại tên” cho các sản phẩm sữa để việc quản lý được thực hiện theo đúng quy định. Thông tư có hiệu lực từ 20-11-2013. Song ngay cả khi được chỉnh sửa bằng thông tư trên, thực tế đến nay giá sữa vẫn luôn trong xu hướng tăng. Rồi sau mỗi cuộc thanh, kiểm tra giá sữa cũng không có dấu hiệu giảm nhiệt, người tiêu dùng vẫn tiếp tục phải gồng mình chịu trận.

Giá trần có là “cây đũa thần”? ảnh 1

Giá sữa liên tục tăng trong những năm qua đã gây nhiều bức xúc.

Trong khi đó, các DN sản xuất, kinh doanh cũng có những ý kiến phản hồi. Công ty Mead Johnson Nutrition Việt Nam (MJN Việt Nam) cho rằng việc áp đặt mức giá tối đa trong khâu bán buôn đối với các sản phẩm này sẽ tạo ra gánh nặng đáng kể cho các nhà bán buôn trong nước, hàng trăm ngàn người bán lẻ và các siêu thị.

“Các đơn vị kinh doanh này hiện đang giữ trong kho một số lượng lớn sản phẩm sữa của chúng tôi, mà họ đã thanh toán ở mức giá thị trường tại thời điểm mua hàng, giờ đây họ sẽ buộc phải bán ở mức giá lỗ. Chúng tôi quan ngại tác động nghiêm trọng của quyết định này tới tất cả các bên liên quan sẽ dẫn đến việc người tiêu dùng sẽ bị hạn chế khả năng lựa chọn các sản phẩm có chất lượng cao” - Tổng giám đốc MJN nói. 

Đức Mạnh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Truyền hình Đức: Vingroup góp phần khiến thế giới thay đổi cách nhìn về Việt Nam

Truyền hình Đức: Vingroup góp phần khiến thế giới thay đổi cách nhìn về Việt Nam

(ĐTTCO) - Đại dịch Covid-19 có thể là thảm hoạ với nhiều doanh nghiệp trên phạm vi toàn cầu nhưng cũng là cơ hội tuyệt với những doanh nghiệp có sự linh hoạt và chiến lược kinh doanh đúng đắn. Đài Truyền hình DW (Đức) nhấn mạnh, VinFast, thương hiệu ô tô Việt thuộc Tập đoàn Vingroup là điển hình tiêu biểu của việc nhanh chóng phục hồi và có tiến bước nhanh sau khi Việt Nam thành công bước đầu khống chế dịch Covid-19.