Đón sóng FDI Nhật Bản

2011 và 2012 là 2 năm liên tiếp ghi kỷ lục về đầu tư của các DN Nhật Bản vào Việt Nam. Và tháng đầu năm 2013, Nhật Bản vẫn tiếp tục dẫn đầu các quốc gia có dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm 157,7 triệu USD, chiếm 56,1% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam. một làn sóng FDI mới từ các DN Nhật Bản đang đổ vào Việt Nam.

Làn sóng mới

Theo kết quả điều tra về tình hình hoạt động của DN Nhật Bản tại châu Á và châu Đại Dương được Cơ quan Xúc tiến thương mại đầu tư Nhật Bản (JETRO) công bố, năm 2013 Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhà đầu tư Nhật Bản.

Về dự đoán tỷ lệ kinh doanh năm 2013 của DN Nhật Bản tại Việt Nam, ông Hirokazu Yamaoka, Giám đốc JETRO tại Hà Nội, nói: “Tôi nghĩ rằng Chính phủ Việt Nam cần tự tin vào tín hiệu lạc quan này và nỗ lực vào việc thu hút đầu tư của các DN Nhật Bản”.  

Đón sóng FDI Nhật Bản ảnh 1

Sản xuất linh kiện máy tính tại Công ty Nidec Corporation (Nhật Bản) TPHCM.
Ảnh: T. TÂM

Trước đó, khi tới Hà Nội cuối năm 2012, ông Toshio Nakamura, Giám đốc điều hành Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (JCCI), nhận định: “Số DN Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam thời gian tới sẽ tăng gấp 2-3 lần so với hiện nay”.

Theo điều tra của JETRO, khi hỏi các DN Nhật Bản đầu tư ở nước ngoài về phương hướng triển khai công việc trong 1-2 năm tới, 57,8% tổng số DN được hỏi trả lời sẽ mở rộng, trong khi số DN Nhật Bản tại Việt Nam trả lời sẽ mở rộng chiếm tới 65,9%, cao hơn so với bình quân.

Tuy nhiên, đây là năm thứ 2 liên tiếp tỷ lệ này giảm. Mặt khác, tỷ lệ DN trả lời sẽ mở rộng tại Thái Lan và Trung Quốc giảm hơn 5 điểm.

Một xu hướng đáng chú ý là ngoài những công ty, tập đoàn lớn, các DNNVV của Nhật Bản cũng rất quan tâm tới thị trường Việt Nam. Hiện nay, DN thành viên của JCCI đã lên gần 1,3 triệu hội viên, trong đó có tới 99,7% là đơn vị nhỏ và vừa. Ông Nakamura cho biết các DNNVV của Nhật Bản thường đi theo phục vụ các DN lớn khi đầu tư ra nước ngoài.

Tuy nhiên, hiện xu hướng đó đã thay đổi, DNNVV tự tìm kiếm đối tác, kể cả sang Việt Nam hay Trung Quốc. Theo đánh giá từ phía Nhật Bản, so với đợt tìm kiếm cơ hội năm 2008, đến nay môi trường đầu tư ở Việt Nam vẫn chưa có sự khác biệt nhiều.

Tuy nhiên, độ hấp dẫn của thị trường Việt Nam với các DN Nhật Bản không hề thay đổi. Theo điều tra của JETRO, những ngành nghề có tỷ lệ câu trả lời từ phía DN Nhật Bản là sẽ mở rộng các hoạt động kinh doanh ở Việt Nam là thông tin, phần mềm; bán buôn, bán lẻ sản phẩm; hóa học, y tế. 

Cải thiện môi trường đầu tư

Tuy nhiên, để đón nhận làn sóng FDI mới hiệu quả, nhiều “nút thắt” về môi trường đầu tư cần được Việt Nam quan tâm cải thiện. Báo cáo của JETRO chỉ ra nhiều thách thức trong kinh doanh của DN Nhật Bản tại Việt Nam. Trong đó, khó khăn lớn nhất là vấn đề tăng tiền lương cho người lao động được 81,5% DN được hỏi nêu ra.

Tuy so với Trung Quốc và các nước ASEAN khác, mức lương tại Việt Nam vẫn thấp, nhưng theo ông Yamaoka, trong trường hợp mức tăng quá lớn và liên tục có thể gây ảnh hưởng tiêu cực tới thu hút đầu tư. Một vấn đề khác là độ khó trong việc nội địa hóa nguyên vật liệu, linh kiện (74,5% DN được hỏi quan tâm).

Báo cáo của JETRO cho biết tỷ lệ nội địa hóa nguyên liệu, linh kiện của Việt Nam 27,9%, thấp hơn so với bình quân chung 47,8%, thấp  hơn nhiều so với Trung Quốc là 60,8%, Thái Lan 52,9%, Indonesia 43,3%. Các nhà cung cấp nguyên liệu, linh kiện nội địa khoảng 40% là nhập khẩu từ Nhật Bản, 13% từ ASEAN, 11% từ Trung Quốc.

Ông Yamakao cho rằng điều quan trọng hiện nay là cần nghiên cứu về việc làm nổi bật khả năng thu hút các nhà cung cấp linh kiện, nguyên liệu tại Nhật Bản, ASEAN và Trung Quốc sang Việt Nam. Đó chính là thu hút đầu tư bằng cách “thắt chặt các mục tiêu”.

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) Đào Quang Thu, phát triển công nghiệp hỗ trợ để gia tăng khả năng cung cấp nguyên liệu, linh kiện cho nhà đầu tư nước ngoài là vấn đề được Chính phủ Việt Nam hết sức quan tâm.

Phía Việt Nam cũng mong muốn các DN Nhật Bản hướng đầu tư vào lĩnh vực này. Bên cạnh đó, xây dựng nguồn nhân lực tốt hơn cũng là một vấn đề đang được chú trọng để thu hút FDI.

Riêng với DN Nhật Bản, ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH-ĐT), cho biết Chính phủ đã giao Bộ KH-ĐT, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính phối hợp đưa ra các chính sách ưu đãi, hỗ trợ DNNVV của Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam mang tính đột phá và hấp dẫn hơn.

Chính phủ sẽ có các biện pháp hỗ trợ về thuế, đất đai, đào tạo nguồn nhân lực… Hiện Việt Nam đang sửa đổi Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật DN… nhằm hoàn thiện và đồng bộ hóa cơ sở pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài. 

Hàm Yên

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Truyền hình Đức: Vingroup góp phần khiến thế giới thay đổi cách nhìn về Việt Nam

Truyền hình Đức: Vingroup góp phần khiến thế giới thay đổi cách nhìn về Việt Nam

(ĐTTCO) - Đại dịch Covid-19 có thể là thảm hoạ với nhiều doanh nghiệp trên phạm vi toàn cầu nhưng cũng là cơ hội tuyệt với những doanh nghiệp có sự linh hoạt và chiến lược kinh doanh đúng đắn. Đài Truyền hình DW (Đức) nhấn mạnh, VinFast, thương hiệu ô tô Việt thuộc Tập đoàn Vingroup là điển hình tiêu biểu của việc nhanh chóng phục hồi và có tiến bước nhanh sau khi Việt Nam thành công bước đầu khống chế dịch Covid-19.