Cửa hàng tiện lợi chưa tiện dụng

Cửa hàng tiện lợi (CHTL) là một hình thức kinh doanh tiềm năng khi có thể khai thác được nhu cầu tiêu dùng cao ở các khu dân cư, nhưng hầu hết chuỗi CHTL đều chưa hướng đúng đối tượng cụ thể, chưa chú trọng đến việc đa dạng sản phẩm, nâng cao chất lượng để đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng.

Phát triển chậm

Chuỗi CHTL bùng nổ tại Việt Nam từ cuối năm 2006 khi hàng loạt tên tuổi như Shop&Go, G7 Mart, Vmart, Best&Buy, Speedy, Day & Night... liên tục mở cửa hàng mới tại các khu vực trung tâm, khu đô thị mới của TPHCM và nhiều tỉnh, thành lân cận.

Nhìn thấy sự phát triển của các thương hiệu nước ngoài trong lĩnh vực này, các công ty khác cũng nhanh chóng tham gia với các thương hiệu như Co.op Food, SatraFoods, Minimart, Vissan, Seaspimex, New Chợ… CHTL vừa mang tính tiện nghi sạch sẽ của siêu thị, vừa có tính tiện lợi của cửa hàng tạp hóa truyền thống được đặt ở những khu đông dân cư nhằm hướng đến những người tiêu dùng bận rộn và cạnh tranh với bán lẻ truyền thống như chợ, cửa hàng tạp hóa.

Tuy nhiên, dù đã có mặt nhiều năm nhưng chuỗi CHTL ở Việt Nam vẫn chưa phát triển mạnh so với các nước. Cụ thể, cho đến nay Việt Nam chỉ mới có khoảng 1.000 CHTL và siêu thị nhỏ, trong khi Nhật Bản có đến 25.000 cửa hàng, Indonesia có 14.000 cửa hàng và Thái Lan có khoảng 8.000 cửa hàng.

Các CHTL ở Việt Nam lại hạn chế sản phẩm, phục vụ kém nên không thu hút được số đông người tiêu dùng.

Cửa hàng tiện lợi chưa tiện dụng ảnh 1 

CHTL chưa phát triển mạnh do xa rời nhu cầu người tiêu dùng.

Theo các chuyên gia kinh tế, sở dĩ hình thức kinh doanh này không phát triển mạnh như các nước khác vì các doanh nghiệp (DN) nhượng quyền lại mô hình bán lẻ này đều áp dụng cứng nhắc mô hình sản phẩm của nước ngoài.

Các DN trong nước chỉ mới tập trung một vài mặt hàng như một cửa hàng tự giới thiệu sản phẩm. Trong khi đó, theo ông Phạm Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Left Brain Connectors, hoạt động của các CHTL chỉ thành công nếu tạo được độ bao phủ rộng và có những yếu tố khác biệt về sản phẩm.

Trên thế giới, Nhật Bản được xem là một quốc gia đã hình thành cả một nền công nghiệp CHTL và hình thức kinh doanh này được xem là một hệ thống cơ sở hạ tầng cần thiết trong xã hội Nhật Bản. Để có được sự phát triển như vậy, các nhà điều hành chuỗi luôn tập trung cao vào việc phân phối từng sản phẩm, liên tục cập nhật thông tin để dự đoán nhu cầu mua sắm của khách hàng cụ thể, những thời điểm cụ thể.

Thí dụ, vào thời điểm thời tiết mát mẻ, họ tăng lượng thực phẩm dùng nóng như trà, bánh hấp; nếu vào mùa mưa, các sản phẩm ô dù sẽ được tăng lên; các cửa hàng nằm gần các trường học sẽ bán nhiều nước uống và các loại bánh kẹo… Trong khi đó, ở Việt Nam, các CHTL phân phối hàng hóa tương tự nhau, không tạo ra sự khác biệt nên chưa thu hút được người tiêu dùng.

Xa rời nhu cầu

Việt Nam hiện đang có khoảng 30 chuỗi CHTL. Tuy nhiên, dù đã có mặt nhiều năm nhưng đa số các chuỗi vẫn còn đang gặp khó khăn trong việc định hình thị trường, thậm chí nhiều chuỗi thất bại phải thu hẹp hoạt động.

Trên thực tế, nhu cầu mua sắm tại các kênh bán lẻ hiện đại đang tăng cao vì nhiều thông tin thực phẩm, hàng hóa kém chất lượng tràn lan ở các chợ truyền thống khiến người tiêu dùng e ngại. Song, các chuỗi CHTL vẫn chưa thu hút được người tiêu dùng vì hệ thống cửa hàng thưa thớt, hàng hóa đơn điệu và giá thành cao hơn so với sản phẩm được bán ở siêu thị hoặc cửa hàng tạp hóa. Khi nhượng lại thương hiệu, đơn vị quản lý không chú ý đến tập quán tiêu dùng của người Việt mà phân phối hàng hóa giống như ở các nước khác.

Chẳng hạn, Circle K phân phối chủ yếu nước giải khát lạnh, bia, bánh kẹo, thức ăn nhẹ, thẻ điện thoại, đồ dùng chăm sóc cá nhân; hay Family Mart chuyên bán các loại thức ăn nhanh, thức uống pha sẵn, các loại bánh… Trong khi đó, người tiêu dùng Việt Nam chủ yếu đến các điểm bán lẻ để mua nguyên liệu, thức ăn về để chế biến nên ít có nhu cầu tiêu thụ sản phẩm ở những nơi này.

Trong khi các chuỗi cửa hàng ngoại khá chật vật trong việc chinh phục khách hàng trong nước thì các DN nội lại có nhiều ưu thế hơn vì có thể cung cấp thực phẩm thiết yếu cần thiết cho nhu cầu hàng ngày. Thay vì chen chân vào các khu trung tâm, các cửa hàng nội cũng đã tìm đến các khu đông dân cư với nhu cầu tiêu dùng cao.

Tuy nhiên, các DN trong nước lại chưa khai thác được thế mạnh này. Cho đến nay, dù CHTL phát triển khá rầm rộ về số lượng, nhưng người tiêu dùng vẫn chưa mặn mà với việc mua sắm tại các CHTL vì chất lượng sản phẩm chưa đảm bảo.

Khảo sát tại các cửa hàng chuyên bán thực phẩm, rau củ quả héo úa vẫn được bày bán, thực phẩm sống thay vì đông lạnh lại đông thành đá khiến người tiêu dùng e ngại. Sản phẩm khá đơn điệu nên khách hàng không có nhiều sự chọn lựa.

Thái độ phục vụ của nhân viên lại rất thờ ơ, không quan tâm đến phản hồi của khách hàng. Do không chú trọng đầu tư và huấn luyện nhân viên bán hàng, các CHTL này đã đẩy khách sang các kênh mua sắm khác.

Nhìn thấy sự ì ạch của các chuỗi CHTL, nhà cung cấp sản phẩm cũng không muốn tham gia vào kênh bán hàng này vì hàng hóa tiêu thụ quá chậm, dễ dẫn đến tình trạng bán hàng hết hạn sử dụng gây ảnh hưởng đến uy tín của sản phẩm.

Đỗ Linh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một lượng lớn ô tô nhập khẩu từ 2019 nay đã đổ vào thị trường Việt Nam.

Ô tô giá giảm mạnh do tồn kho lớn

(ĐTTCO)-Giá xe ô tô nhập khẩu cũng như lắp ráp trong nước từ đầu năm đến nay liên tục giảm mạnh do ảnh hưởng từ nhiều yếu tố. Tuy nhiên từ nay đến cuối năm, nhiều khả năng các hãng xe sẽ tăng giá trở lại vì đã giải quyết gần hết xe tồn kho.