Sàn giao dịch hàng hóa

Chưa thu hút nhà đầu tư

Sau thời gian ra đời rầm rộ, nhiều lần đổi mới, nâng cấp phương thức giao dịch và đa dạng hóa mặt hàng, các sàn giao dịch hàng hóa (GDHH)  vẫn chưa thu hút nhà đầu tư (NĐT). 

Thiếu thông tin chi tiết

Theo nhận định của các chuyên gia, sở dĩ như vậy vì sàn GDHH Việt Nam có tính thanh khoản thấp và khung pháp lý chưa đáp ứng được yêu cầu. Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột (BCEC) đã thay đổi phương thức từ giao ngay sang giao dịch kỳ hạn, và có nhiều thuận lợi hơn cho NĐT trong nước so với giao dịch trên sàn London hay Singapore, như hợp đồng giao dịch bằng tiếng Việt, sử dụng đơn vị giao dịch là VNĐ nhằm giúp NĐT tránh được những rủi ro về mặt pháp lý và sự biến động của tỷ giá. Tuy vậy, ở sàn giao dịch cà phê kỳ hạn của BCEC chỉ có vài chục lệnh giao dịch mỗi phiên, các giao dịch này chủ yếu do NĐT lướt sóng để thử nghiệm với số vốn bỏ ra khá khiêm tốn, không có đầu tư quy mô lớn.

Đó là tình trạng chung ở các sàn GDHH trong nước hiện nay, giá trị giao dịch trên sàn rất thấp. Vấn đề mấu chốt khiến NĐT ngại tiếp cận sàn GDHH trong nước là do chưa hiểu biết đầy đủ tính pháp lý của hình thức giao dịch này, chẳng hạn nhiều NĐT vẫn cho rằng hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng giao ngay giống nhau, nên không giao dịch vì ngại giải quyết hàng hóa thật. NĐT cũng còn băn khoăn về tính thanh khoản của các loại hợp đồng giao dịch. Ông Nguyễn Hoàng Minh, NĐT quan tâm về sàn GDHH, cho biết: “Với sự ra đời rầm rộ của các sàn GDHH, các NĐT lớn cũng có chú ý nhưng chỉ dừng lại ở mức quan sát để xem người khác giao dịch ra sao, lợi thế nào, thiệt và vì các hoạt động này đang bộc lộ một hạn chế là tính thanh khoản thấp và các hợp đồng giao dịch vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Dù linh hoạt về thời hạn và số tiền giao dịch so với hợp đồng giao ngay, nhưng hợp đồng kỳ hạn lại bộc lộ sự hạn chế về tính thanh khoản vì các bên tham gia hợp đồng không thể bán hợp đồng khi thấy có lời và cũng không thể hủy bỏ hợp đồng khi thấy lỗ vốn”. Nhiều NĐT tham gia giao dịch trên sàn GDHH cho biết khi muốn mua chưa chắc mua được và khi muốn bán cũng chưa chắc bán được.

  Thiếu khung pháp lý

Chưa thu hút nhà đầu tư ảnh 1

Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột - Nguồn internet

Những quy định đầu tiên về quản lý nhà nước đối với Sở GDHH đã được thể hiện trong Luật Thương mại năm 2005. Từ nền móng này, đã có các văn bản khác quy định chi tiết về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở GDHH. Tuy nhiên, đến năm 2010 hoạt động của Sở GDHH mới chính thức được công nhận trên thực tế, gắn với sự ra đời của Sở GDHH Triệu Phong. Theo ông Lê Văn Thanh Long, Giám đốc phát triển khách hàng của công ty chứng khoán SMES (cổ đông sáng lập Sở GDHH Triệu Phong), để phát triển các sàn GDHH cần phải có các nhà tạo lập thị trường để giúp thanh khoản thông suốt. Trong đó, điều cần nhất là được Chính phủ cho phép kết nối sàn trong nước với sàn quốc tế để có thể chuyển lệnh giao dịch ra sàn quốc tế nếu khối lượng giao dịch quá lớn. Khi đó, các NĐT sẽ mạnh dạn tham gia giao dịch, các sàn vận hành thông suốt, sôi động, tăng tính thanh khoản góp phần mang lại nhiều lợi ích trong hoạt động kinh doanh đặc biệt tạo ra một bước tiến mới để bảo hộ giá sản phẩm từ khâu sản xuất.

Ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương), nhận định: “Nước ta có thế mạnh về các mặt hàng nông sản, nhưng khi xuất khẩu luôn bị thiệt thòi bởi giá cả hàng hóa phụ thuộc vào các sàn quốc tế. vì vậy sự ra đời của Sở GDHH để tham gia định giá trên thị trường là rất cần thiết. Tuy nhiên tại Việt Nam mới chỉ có Sở GDHH Việt Nam (VNX) được chính thức cấp giấy phép và gần đây Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột (BCEC) được cho thí điểm, vì còn quá mới mẻ nên vẫn chưa phát huy được tác dụng. Bộ khung pháp lý cho hoạt động này còn quá sơ sài, các hợp đồng giao dịch chưa phân quyền và trách nhiệm cụ thể giữa các thành viên môi giới, DN; ngoài ra, các điều kiện thành viên, thanh toán, thuế thu nhập cá nhân chưa có quy định cụ thể để kiểm soát chặt chẽ tiến trình giao dịch”. Ông Phan Vũ Hùng, Giám đốc CTCP GDHH Sài Gòn Thương Tín (Sacom - STE), cho biết tại Sàn Sacom - STE, sản phẩm đường có khối lượng giao dịch khá khiêm tốn bởi hiện nay việc điều chỉnh giá đường vẫn còn nằm trong tay các công ty sản xuất đường.

Ở góc độ quản lý nhà nước, các sàn vẫn còn bị quản lý chồng chéo, chưa có một cơ quan độc lập quản lý thống nhất các hoạt động giữa NĐT, DN và ngân hàng. Theo ông Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thương mại, nhiều NĐT tham gia sở GDHH vẫn còn lợi dụng để đầu cơ hàng hóa, đẩy giá cao để hưởng phần chênh lệch chứ không thực sự có nhu cầu giao dịch, gây rối loạn thị trường, ảnh hưởng đến tâm lý chung, nhưng vẫn chưa có biện pháp chế tài cụ thể. Đồng thời, hàng hóa của Việt Nam khi lên sàn vẫn chưa có được một tiêu chuẩn nhất định để giao dịch. Sản phẩm chưa đạt tiêu chuẩn quốc tế sẽ luôn phải chịu thiệt thòi về giá cả khi xuất khẩu, vì vậy, các NĐT không dám “phiêu lưu”. Muốn các sàn GDHH phát triển sôi động, rất cần có một khung pháp lý đầy đủ và một cơ quan chủ quản độc lập để quản lý một cách hợp lý và hiệu quả.

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, trao quyết định chủ trương đầu tư cho ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc T&T Group.

T&T Group đồng hành phát triển TP Long Xuyên

(ĐTTCO)-Với 2 dự án đăng ký đầu tư lên tới 8.656 tỷ đồng, T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển quyết tâm đồng hành cùng An Giang mở rộng TP Long Xuyên, để địa phương này xứng đáng với kỳ vọng là “1 trong 4 con rồng” dẫn dắt nền kinh tế ĐBSCL.