Lợi ích không dành cho doanh nghiệp đối phó

Bắt đầu từ năm nay, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) triển khai một chương trình về quản trị công ty (QTCT), quy mô hơn thông qua các tuần lễ QTCT, dự kiến tổ chức mỗi quý/lần. Theo ông Nguyễn Vũ Quang Trung, Phó Tổng giám đốc HNX, mục đích nhằm thay đổi nhận thức về QTCT với doanh nghiệp, nhà đầu tư, đồng thời hướng tới sự thay đổi về chất trong QTCT của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán (TTCK).

Phóng viên: - Ông nhận xét ra sao về việc QTCT của doanh nghiệp niêm yết nói riêng, doanh nghiệp nói chung của Việt Nam hiện nay?

Lợi ích không dành cho doanh nghiệp đối phó ảnh 1 
Ông NGUYỄN VŨ QUANG TRUNG: -
Ngay bản thân tôi có những lúc cũng nhầm lẫn QTCT và quản trị doanh nghiệp. QTCT và quản trị doanh nghiệp có gì khác nhau không  phải nhà quản lý nào cũng nắm được. Quản trị doanh nghiệp bất kỳ ai là chủ doanh nghiệp cũng phải trải qua vì không quản trị doanh nghiệp không "chạy".

Điểm này có thể liên quan tới QTCT nhưng chỉ là vùng chồng lấn. QTCT là quan hệ lợi ích giữa các bên tham gia vào doanh nghiệp từ HĐQT đến tổng giám đốc, nhân viên và quan trọng hơn là bản thân doanh nghiệp đến các đối tượng liên quan. QTCT hiện đại thống kê có tới 10 loại đối tượng liên quan.

QTCT ở châu Âu có hàng trăm năm nhưng châu Á chỉ những năm 90 trở lại đây mới phát triển. Có những cuốn sách còn đưa ra lập luận liệu với mô hình kinh tế châu Á là doanh nghiệp gia đình, doanh nghiệp nhà nước chiếm ưu thế thì QTCT có giá trị không hay chỉ là câu chuyện hình thức?

Điều đó cho thấy, câu chuyện QTCT từ nhận thức, hành động còn có những tồn tại, hạn chế. Hiện nay, trong vấn đề QTCT, không chỉ doanh nghiệp trên HNX, doanh nghiệp niêm yết mà cả nền tảng kinh tế Việt Nam, yếu nhất là trách nhiệm. Khi cơ quan quản lý yêu cầu thực hiện.

Thí dụ, như yêu cầu phải có báo cáo thường niên, doanh nghiệp cũng có nhưng báo cáo có đầy đủ thông tin hay không, là vấn đề cần bàn. Trong QTCT ở Việt Nam, hiện chỉ khoảng 8% dừng lại ở tuân thủ, 20% là tự nguyện, trong khi các nước tỷ lệ này khoảng 50-50%. Thậm chí các nước châu Âu không cần quy định nhưng họ vẫn công khai.

- Vậy, tâm lý lãnh đạo doanh nghiệp trước vấn đề này ra sao, thưa ông?

- Bản thân tâm lý lãnh đạo doanh nghiệp sợ bị thâu tóm công ty. Song quan trọng nhất là tư duy quản lý của doanh nghiệp Việt Nam là muốn kiểm soát, thậm chí quản lý từng người. Nhưng chưa hiểu rõ là khi QTCT tốt thì tôi giao cho anh việc đấy rồi, anh phải có trách nhiệm và tôi phải tin anh chứ không phải tôi đứng ra giám sát anh nữa.

Người đứng ra giám sát phải là cổ đông. Nếu cổ đông chưa làm được việc đấy thì cơ quan quản lý quản trị doanh nghiệp phải làm việc đó và họ cảnh báo.

Các nhà đầu tư nước ngoài chưa chắc đánh giá cao doanh nghiệp lợi nhuận cao vì điều đó đi liền với rủi ro cao. Họ thích doanh nghiệp lợi nhuận tương đối, nhưng đi liền với QTCT tốt và sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu thắc mắc từ phía nhà đầu tư một cách trung thực. Đấy là kinh nghiệm của phần lớn các nước châu Á.

- Mặt pháp lý đối với QTCT ở Việt Nam?

- Các quy định về QTCT đã có nhưng nằm rải rác ở nhiều văn bản pháp luật nên không thể khiến doanh nghiệp tuân thủ. Đã từng có lãnh đạo UBCKNN nhận xét, chỉ 5% là quy định, còn 95% là khuyến nghị. Vậy trong 5% này cũng phải tính đến câu chuyện tuân thủ, nếu doanh nghiệp vi phạm phạt, cưỡng chế thi hành.

Cái quan trọng là hình thức cưỡng chế thi hành của thị trường, tức khi thực hiện không tốt, giá đi xuống, huy động vốn nhà đầu tư không mua, cổ đông bỏ doanh nghiệp... khi đó nếu không thực hiện được dự án đầu tư, doanh nghiệp sẽ mất hàng tỷ đồng.

- Doanh nghiệp Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào vốn ngân hàng nên vấn đề QTCT tốt để thu hút nhà đầu tư trên TTCK không quan tâm nhiều?

- Tôi cho đó chỉ là một lý do. Giả sử tôi là ngân hàng, đương nhiên tôi cũng muốn cho doanh nghiệp QTCT tốt vay. Quan trọng nhất vẫn là phải làm sao để doanh nghiệp thấy rằng QTCT thực sự cần thiết.

Để làm được điều đó phải cho doanh nghiệp thấy QTCT tốt sẽ phát triển bền vững, cổ đông tin tưởng bỏ tiền vào đầu tư nhiều hơn, hay bản thân chủ doanh nghiệp quản lý cũng sẽ nhẹ nhàng hơn. Bởi cuối cùng khi phát hành cổ phiếu hay tiến hành giao dịch trên thị trường giá cổ phiếu sẽ có lợi hơn.

Hiện nay có đến 60-70% công ty kêu giá thị trường thấp hơn giá trị sổ sách, nhưng họ không biết vì sao. Tôi cũng đã từng giải thích rằng, có thể là do doanh nghiệp làm ăn tốt nhưng không thể hiện ra bên ngoài là QTCT tốt, công bố thông tin tốt, minh bạch... nên giống như "áo gấm đi đêm", ít người biết.

- HNX kỳ vọng gì vào tuần lễ QTCT sắp tới?

- Tuần lễ QTCT đầu tiên diễn ra trong quý I và được tổ chức trong tuần từ ngày 19 đến 23-1 tại Hà Nội và TPHCM. Trong tuần lễ đầu tiên này, các nội dung sẽ bao gồm: giới thiệu về tuần lễ QTCT và chương trình thường niên Thẻ điểm Công bố thông tin và Minh bạch 2015 của HNX; hội thảo tổ chức hiệu quả đại hội đồng cổ đông và lập báo cáo thường niên, báo cáo phát triển bền vững...

Năm nay mới chỉ tập trung vào nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp, bởi vì để doanh nghiệp hiểu được QTCT trong vòng một vài buổi đào tạo không dễ. Khi hiểu, có thể doanh nghiệp sẽ phải tính đến câu chuyện phải thuê những người có kiến thức về QTCT làm.

Tiếp đến là hiểu bản chất tại sao Nhà nước quy định doanh nghiệp phải công bố thông tin. Không phải cơ quan quản lý rỗi rãi, thích bắt doanh nghiệp công bố thông tin.

- Xin cảm ơn ông.

Hà My (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Những cổ phiếu một thời…: JVC - Từ huy hoàng đến bĩ cực

Những cổ phiếu một thời…: JVC - Từ huy hoàng đến bĩ cực

(ĐTTCO) - Thời kỳ huy hoàng, CTCP Thiết bị y tế Việt Nhật (JVC) là doanh nghiệp đứng đầu về lĩnh vực cung cấp thiết bị chuẩn đoán hình ảnh y tế. Tuy nhiên, sự cố liên quan đến Chủ tịch HĐQT đã đẩy JVC lao dốc không phanh, từ hoạt động sản xuất kinh doanh cho đến giá CP.