Đắng với cổ phiếu dầu khí

Từng “làm mưa làm gió” trên TTCK trong quý II nhờ kết quả kinh doanh ấn tượng, thế nhưng nhóm CP dầu khí đang trở thành “tội đồ” của NĐT và thị trường trong những ngày gần đây. Dù kết quả kinh doanh quý III và dự ước cả năm 2014 đầy ấn tượng nhưng việc giá dầu thế giới lao dốc đã ảnh hưởng tâm lý cùng với đó là việc xả hàng của các tổ chức và NĐTNN.

Rúng động vì giá dầu

Phiên giao dịch ngày 9-12 được xem là phiên “thảm họa” của TTCK chỉ sau sự kiện biển Đông cách đây 7 tháng, khi NĐT tháo hàng trên diện rộng mà nguyên nhân bắt nguồn từ câu chuyện giá dầu. Nếu phiên ngày 8-12, đà giảm chỉ mang tính cục bộ khi tập trung vào dòng dầu khí, thì phiên 9-12 đà giảm đã lan rộng khắp thị trường.

Hầu hết các CP quan trọng đều giảm mạnh, thậm chí giảm gần sàn như SSI, HCM, HVG, KBC. Đà bán mạnh và rộng khắp này đã khiến những nỗ lực phục hồi trở nên yếu ớt và không thể ngăn được lực cung càng bán ra mạnh hơn về cuối phiên. Chốt phiên, VN Index “bốc hơi” hơn 16 điểm (tương đương 2,86%) xuống 555,31 điểm. Tương tự, HNX Index giảm 3,81% xuống 83,85 điểm.

Một yếu tố nữa đươc lý giải cho phiên lao dốc 9-12 là động thái bán giải chấp của các CTCK liên quan đến nhóm CP dầu khí. 3 mã đầu khí có vốn hóa lớn nhất hiện nay là GAS, PVD và PVS giảm mạnh trong những phiên gần đây, khiến áp lực giải chấp từ những mã này tăng mạnh.

Điều đáng nói là hiện tượng giải chấp nhóm CP này diễn ra đồng loạt khiến lực cầu vào nhóm này không thể đối ứng. Khi giải chấp ở nhóm CP này không thuận lợi, các CTCK quay sang bán những mã CP khác để bù lại và đây cũng chính là nguyên nhân khiến lực bán lan rộng trên cả thị trường.

Cháy tài khoản

Anh H., một NĐT tại TPHCM, cho biết nghe theo khuyến nghị của các CTCK tìm đến nhóm CP dầu khí vì đây là những doanh nghiệp căn bản lại có lợi nhuận tăng trưởng ổn định. Tuy nhiên, với chưa đầy 10.000 CP PVS (CTCP Dịch vụ kỹ thuật dầu khí) mua ở mức giá trung bình 4.0 đến thời điểm hiện nay chỉ còn 2.7, tính ra anh H. đã lỗ hơn 100 triệu.

Theo anh H., do sử dụng đòn bẩy nên phải liên tục nộp thêm tiền vào để đưa hợp đồng margin về tỷ lệ an toàn, nhưng đến hôm nay không có khả năng bù thêm tiền. Chính vì vậy, nhân viên môi giới CTCK nơi anh H. mở tài khoản đã gọi điện thoại (margin call) thông báo sẽ bán giải chấp toàn bộ số CP này.

Hiện tại, đa phần doanh nghiệp trong nhóm CP dầu khí đều nằm trong danh sách nhóm CP được margin với tỷ lệ 1:1, nên nhiều NĐT, nhất là NĐT lướt sóng thường có xu hướng sử dụng đòn bẩy tài chính khi đầu tư. Cũng vì lý do này tỷ lệ thua lỗ cũng tăng gấp đôi. Anh T., một NĐT đang nắm giữ CP PVD (CTCP Dịch vụ khoan và Hóa chất dầu khí), cho biết quyết định bắt đáy PVD trong phiên ngày 5-12 với giá 76.000 đồng/CP, sau khi thấy CP này giảm quá mạnh từ 93.000 đồng/CP.

Thế nhưng, đến phiên ngày 9-12, trong khi số CP này chưa về đến tài khoản mã PVD đã giảm xuống chỉ còn 65.000 đồng/CP (tương đương mức giảm gần 15%). Do sử dụng margin nên mức tỷ lệ thua lỗ của anh T. lên đến 30%, nhưng điều đáng nói khi số CP này chưa có trong tài khoản nhưng CTCK đã margin call. Theo tính toán của anh T., nếu tính luôn số CP PVD được anh mua với mức giá trên 9.0, tài khoản của anh đã “bốc hơi” hơn 60% giá trị trong đợt giảm giá của nhóm CP dầu khí kể từ nửa cuối tháng 11 đến nay.

Thận trọng bắt đáy

Theo thống kê, với mức giảm 18% trong tháng 11, dầu khí trở thành nhóm ngành bi quan nhất trong tháng. Đà giảm này tiếp tục kéo dài sang những phiên giao dịch của tháng 12 với mức giảm lên đến 10%, nguyên nhân chính bắt nguồn từ suy giảm của giá dầu thế giới. 

Thực tế, giá dầu và diễn biến của nhóm ngành dầu khí hiện vẫn là mối quan ngại thường trực của NĐT trong giai đoạn hiện nay. Trong khi đó, việc sụt giảm này cũng khiến giới đầu tư hết sức bất ngờ bởi kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp dầu khí đang niêm yết cực kỳ ấn tượng.

Thống kê kết quả kinh doanh quý III-2014 của các doanh nghiệp trong ngành cho thấy, chỉ có 2/10 doanh nghiệp có lợi nhuận sau thuế giảm so với cùng kỳ. Đặc biệt, các chỉ số hoạt động kinh doanh như: ROE, ROA, ROS đều thể hiện dầu khí vẫn là ngành kinh doanh hiệu quả nhất trong 9 tháng năm 2014. Ngay cả kết quả kinh doanh quý IV-2014 cũng được dự báo không chịu tác động nhiều bởi việc giảm giá dầu.

Thậm chí, có ý kiến cho rằng trong ngắn hạn, các doanh nghiệp thuộc nhóm ngành dịch vụ được hưởng lợi từ giá dầu, bởi trước sự suy giảm giá dầu, nhu cầu khai thác được các chủ mỏ đẩy mạnh hơn nhằm bù đắp cho việc giảm giá này.

Đơn cử trường hợp của PVD, doanh nghiệp này hiện ký hợp đồng cho thuê giàn khoan đến năm 2016, đặc biệt PVD đã được ký kết cố định đến năm 2016 với Cửu Long JOC, Lam Sơn JOC và Vietsvpetro, giúp doanh nghiệp duy trì ổn định dòng tiền để trả cổ tức cho cổ đông.

Đắng với cổ phiếu dầu khí ảnh 1

Phiên giao dịch ngày 9-12 đã làm nhiều NĐT rúng động vì giá dầu. Ảnh: LONG THANH

Theo các chuyên gia, tác động nếu có khi giá giảm sâu chỉ trong dài hạn khi hoạt động kinh doanh với giá dầu thấp hơn điểm hòa vốn, buộc doanh nghiệp phải đóng mỏ. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến khối ngoại vốn có chiến lược đầu tư dài hạn quyết định bán ròng CP dầu khí.

Như vậy, hiện tượng lao dốc của nhóm CP dầu khí bắt nguồn từ yếu tố tâm lý cộng với hoạt động giải chấp của các CTCK. Thực tế, theo nhận định của các chuyên gia, tác động từ giá dầu chỉ có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp ít nhất là đến quý II-2015. Tuy vậy, NĐT cũng hết sức cẩn thận khi bắt đáy CP dầu khí trước khi giá dầu tìm thấy sự ổn định ở mặt bằng giá mới.

Trong bảng khảo sát vừa được một CTCK thực hiện dựa trên 40 CP vốn hóa lớn nhất trên cả 2 sàn cho thấy P/E trung bình tính theo giá đóng cửa ngày 9-12 của nhóm CP này hiện ở mức 13,9x, giảm đáng kể so với mức 14,9x của tháng trước đây. Điều này đồng nghĩa với việc vốn hóa của nhóm CP này đã “bốc hơi” đúng bằng tổng lợi nhuận  4 quý gần nhất của cả nhóm, tương đương 63.200 tỷ đồng.

 Trong đợt suy giảm của tháng 11 vừa qua, vốn hóa thị trường của 3 mã CP dầu lớn nhất là GAS, PVD và PVS giảm khoảng 47.000 tỷ đồng. Trong đó, vốn hóa của GAS giảm 37.900 tỷ đồng (tương đương 1,78 tỷ USD), PVD giảm 5.606 tỷ đồng còn PVS giảm 3.394 tỷ đồng.

 2 mã họ dầu có tác động mạnh đến VN Index đã suy giảm khá mạnh trong 2 tháng gần đây. Nếu tính từ phiên ngày 9-10 là 116.000 đồng/CP thì đến hết phiên giao dịch ngày hôm qua 10-12 mã này giảm chỉ còn 74.000 đồng/CP. Tương tự, PVD giảm từ mức 102.000 đồng/CP xuống còn 67.500 đồng/CP.

HẢI HỒ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Coteccons nhiều khả năng bị loại khỏi rổ danh mục ETF VFMVN30

Coteccons nhiều khả năng bị loại khỏi rổ danh mục ETF VFMVN30

(ĐTTCO) - Theo kế hoạch, ETF VFMVN30, quỹ ETF xây dựng danh mục dựa trên chỉ số tham chiếu VN30, sẽ có kỳ tái cơ cấu (review) quý II-2020 vào ngày 31-7. Trong đợt review này, nhiều khả năng CTD (Coteccons) sẽ bị loại khỏi rổ danh mục.