Tạo đột phá từ mô hình đô thị mới

(ĐTTCO) - Nhằm hình thành và phát triển Khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông, UBND TPHCM đã xây dựng Đề án thành lập TP phía Đông trực thuộc TPHCM trên cơ sở sáp nhập các quận 2, 9 và Thủ Đức.
 Cuộc trao đổi sau đây với chuyên gia đô thị học, PGS-TS Nguyễn Minh Hòa (ảnh), sẽ cung cấp cho chúng ta những thông tin về hiệu quả của mô hình, cấu trúc đô thị mới trên thế giới.
PHÓNG VIÊN: - Nghiên cứu nhiều năm về đô thị học, ông đánh giá như thế nào về đề xuất xây dựng mô hình “Thành phố trong thành phố” của TPHCM?
PGS-TS NGUYỄN MINH HÒA: - Đây là một đề xuất chưa có trong tiền lệ, vì vậy muốn thực hiện, đầu tiên phải điều chỉnh các luật liên quan như Luật Quản lý đô thị, Luật Quản lý hành chính nhà nước, Luật Xây dựng… Về mô hình, để xây dựng TP sáng tạo phía Đông trong TPHCM, thì TPHCM phải chuyển đổi sang một trong 2 mô hình: Vùng đô thị (Urban region) hay tỉnh. 
Mô hình thứ nhất là thành phố đa cấp trong tỉnh. Ví dụ như ở Liên bang Nga có TP Mátxcơva nằm trong tỉnh Mátxcơva (tỉnh Mátxcơva có 28 thành phố, bao gồm cả TP Mátxcơva). Hay, ở Hàn Quốc, tỉnh Gyeonggi có 31 thành phố, trong đó có TP Seoul. Một ví dụ khác trước đây vào thời nhà Nguyễn, tỉnh Gia Định có địa giới rộng lớn, bao gồm cả TP Sài Gòn, TP Chợ Lớn trong đó. 
Tạo đột phá  từ mô hình đô thị mới ảnh 1 Hạ tầng giao thông tại quận 2 - một trong 3 quận dự kiến sáp nhập thành TP phía Đông
Ảnh: CAO THĂNG
Mô hình thứ hai là “Vùng đô thị”, giống như Manila (Philippines) có 17 thành phố và 17 thành phố này có quyền lực ngang bằng nhau, có bộ máy riêng (như thị trưởng, hội đồng thành phố riêng), bộ máy tài chính và cơ chế vận hành riêng. Các thành phố này dưới quyền quản lý của “hội đồng các thị trưởng” và hội đồng này dưới sự chỉ đạo của tổng thống. 
Như vậy, chúng ta phải thay đổi mô hình như thế nào đó mà trên diện tích 2.100km2 có nhiều thành phố lớn nhỏ cùng tồn tại chính danh. Chẳng hạn, trong đó có TP Sài Gòn, TP sáng tạo phía Đông, TP Phú Mỹ Hưng, TP Thủ Thiêm… Nếu là mô hình “Vùng đô thị” thì TP sáng tạo phía Đông sẽ ngang bằng với các thành phố khác của vùng đô thị TPHCM.
- Nếu mô hình này ra đời, sẽ tác động đến sự phát triển của TPHCM như thế nào, thưa ông?
- Nếu chúng ta sửa luật, tạo cơ sở pháp lý để mô hình này ra đời, sẽ làm cho TPHCM trở thành Vùng đô thị rất năng động và các thành phố nhỏ trong đó được phát triển tự do hơn, tự chủ hơn. Ví dụ, nếu Phú Mỹ Hưng là một thành phố chứ không phải một khu đô thị thuộc quản lý của 2 phường là Tân Phong và Tân Phú, thì sẽ có điều kiện phát triển rất năng động và trở thành một điểm sáng.
Tạo đột phá  từ mô hình đô thị mới ảnh 2 Một góc khu Đông TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Chúng ta nên nhớ, Bộ Xây dựng tặng danh hiệu “Khu đô thị kiểu mẫu” cho Phú Mỹ Hưng nhưng không biết tặng cho ai, vì đây không phải là đơn vị hành chính mà chỉ là tên gọi phản ánh sự mong ước của nhà đầu tư Đài Loan là ông Đinh Thiện Lý (Lawrence S.Ting).  Chúng ta phải chuẩn bị thật kỹ các cơ sở pháp lý cho mô hình trên, chứ không lại giống như trước kia chúng ta từng đề xuất chia TPHCM ra thành 5 thành phố (Trung tâm và Đông - Tây - Nam - Bắc) nhưng không thực hiện được. 
lMô hình “Thành phố trong thành phố” là đặc thù hay xu hướng đô thị hiện đại?
lBây giờ trên thế giới người ta không phát triển đại đô thị nữa mà chỉ phát triển vùng đô thị, hay trong một tỉnh có nhiều thành phố mà các thành phố đó bao gồm: những thành phố đa cấp (lớn, trung bình, nhỏ, cực nhỏ), các thành phố đa chức năng và thành phố đơn chức năng (khoa học - công nghệ; công nghiệp, tài chính, vui chơi - giải trí…), các vùng nông nghiệp sinh thái công nghệ cao, các vùng du lịch.
Chúng có mối quan hệ hữu cơ và được nối với nhau bằng hệ thống giao thông đa cấp, đa chủng loại. Mô hình đại đô thị đơn cực (Megacity) như ở Hà Nội (3.400km2 với 7 triệu dân) và TPHCM (2.100km2 với 13 triệu dân) là đã lạc hậu từ những năm 60 của thế kỷ trước. Vì vậy, việc nghiên cứu mô hình phát triển mới cho TPHCM tựa như may chiếc áo mới thay cho chiếc áo cũ đã chật chội, tạo nền tảng để TPHCM phát triển mạnh mẽ hơn.
- Xin cảm ơn ông.
 Dự kiến, TP phía Đông sau khi thành lập có diện tích tự nhiên 211,57km2 (đạt 141,05% so với tiêu chuẩn quy định), quy mô dân số 1.169.974 người (đạt 779,98% so với tiêu chuẩn quy định). Việc sáp nhập 3 quận để thành lập thành phố trực thuộc TPHCM là chưa có tiền lệ và TPHCM sẽ là địa phương đầu tiên của cả nước có mô hình thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong buổi làm việc mới đây đã bày tỏ ủng hộ đề xuất của TPHCM về Khu đô thị sáng tạo phía Đông - một thành phố trong thành phố, để “đầu tàu kinh tế” của cả nước có cơ hội đột phá trong tăng trưởng và phát triển.

ĐỖ TRÀ GIANG thực hiện

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đường Đồng Khởi TPHCM có giá thị trường hàng tỷ đồng/m2, nhưng khung giá đất chỉ 162 triệu đồng/m2, nếu được phép nhân lên 30% hay áp dụng hệ số K giá đất cũng chỉ 442 triệu đồng/m2.

TPHCM kiến nghị bỏ khung giá đất

(ĐTTCO)-Phó Chủ tịch UBND TPHCM Võ Văn Hoan vừa ký Văn bản 3461/UBND-ĐT gửi Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành Trung ương, kiến nghị xem xét bỏ quy định về khung giá đất. Kiến nghị này nhằm tháo gỡ những bất hợp lý trong việc xác định giá đất khi Nhà nước bồi thường, hỗ trợ thu hồi đất, cũng như việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp được Nhà nước giao đất.

Dự án - đầu tư

Mảng xanh ấn tượng tại khu vực "tấc đất tấc vàng" quận 1

(ĐTTCO) - Tỷ lệ thuận với tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh, nhu cầu về không gian sống xanh tại các đô thị lớn chưa bao giờ suy giảm. Với áp lực ô nhiễm môi trường lên nhịp sống mỗi ngày hiện nay, có một mảng xanh ấn tượng ngay giữa trung tâm quận 1 dường như là “điều không tưởng”. 

Quy hoạch - Đô thị

Chính quyền đô thị cần tinh gọn và hiệu quả

(ĐTTCO)-Trao đổi với ĐTTC, Thứ trưởng Bộ Nội vụ TRẦN ANH TUẤN, cho biết chính quyền đô thị (CQĐT) mà 3 địa phương Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM đang hướng đến tinh gọn và hiệu quả. Do đó cần nghiên cứu, luận giải làm sao để khi đưa vào thực hiện bảo đảm được tính đồng bộ, thống nhất giữa các cấp đơn vị hành chính.

Không gian sống