Nhà nghiêng, lún tại TPHCM

Sống chung với… thần chết

Trên địa bàn TPHCM đang có nhiều công trình nhà ở nghiêng, lún, có nguy cơ sập đổ. Sau vụ sập nhà 5 tầng tại Hà Nội, những người đang sống trong nhà nghiêng, lún ở TPHCM bắt đầu cảm thấy lo sợ, dọn đi nơi khác ở, hoặc thuê “thần đèn” đến gia cố móng, chỉnh nhà đứng thẳng lại. Tuy nhiên, cũng có người dù không dám ở, nhưng tiếc của nên vẫn tận dụng kinh doanh nhà trọ.

Móng cừ tràm trên nền đất yếu

Trong quá trình đô thị hóa, quận 6 là địa phương có nhiều khu dân cư hình thành trên vùng ao đầm, đất nông nghiệp. Khoảng chục năm trước ở nước ta chưa phổ biến công nghệ ép cọc bê tông, nên nhiều nhà xây cao 4-5 tấm vẫn xử lý móng bằng cừ tràm, nền đất rất yếu, dẫn đến sụt lún. Nhà số 157-159 đường 26 (phường 10, quận 6) có 4 tầng lầu đang bị nghiêng hẳn về phía trước gần 0,5m, nền lún khoảng 30cm. Nhà bị nghiêng khiến cửa chính ra vào và các cửa sổ kẹt cứng không thể mở được; tường bị xé toác làm hệ thống dây diện và ống thoát nước âm trong tường bung ra. Bên trong nhà, gạch lát nền bể nham nhở. Suốt 10 năm nay ngôi nhà này đã bị bỏ hoang giữa phố thị đông đúc. Ước tính giá trị cả đất lẫn nhà không dưới 5 tỷ đồng nhưng không thể ở, cũng không bán được, chủ nhân ngôi nhà này đành phải ở trọ, chạy xe ba gác kiếm sống. Bà Phạm Thị Minh Phương - người được nhờ trông giữ ngôi nhà này - cho biết: “Năm 2001, chủ nhà mới dọn vào ở được vài tháng đã xảy ra tình trạng sụt lún nền cục bộ. Khi thấy cả khối nhà nghiêng về phía trước, chủ nhà đã yêu cầu chủ thầu xây dựng đến sửa chữa, gia cố lại nền móng, nhưng không được phúc đáp. Mới đây, chủ nhà phải chi 85 triệu đồng để thuê CTCP Giám định quốc gia giám định nền móng để có cơ sở kiện nhà thầu vì thi công kém chất lượng”.

Tại các khu dân cư xung quanh chợ Bình Phú (quận 6) có cả mấy chục căn nhà có dấu hiệu nghiêng. Nền đất sụt lún cục bộ hoặc đội lên nhiều chỗ như những khối u. Phía trên, tường vách giữa hai nhà liên kế tách ra đến 20-30cm. Một số hộ đã thuê “thần đèn” đến xử lý móng, chỉnh dựng thẳng lại nhà, nhưng do chi phí khắc phục không rẻ nên còn nhiều nhà nghiêng, lún không được sửa chữa, phải bỏ hoang. Cũng có không ít trường hợp chủ nhân đành liều sống chung với… thần chết, không biết lúc nào nhà sập đổ. 2 căn nhà số 1N và 1P trên đường Song Hành (phường 10, quận 6, khu Bình Phú 2) đã không thể đứng thẳng, phải tựa vào nhau từ 3 năm nay, rất nguy hiểm. Ông T., ngụ tại nhà bên cạnh, kể với tâm trạng lo lắng: “Mỗi khi có xe lớn chạy qua là 2 căn nhà nghiêng này rung chuyển dữ dội, từng mảng bê tông và gạch ốp tường bong tróc, rơi xuống. Vì thế chúng tôi thường dặn dò con cái và cảnh báo người qua đường tránh xa khu vực này”. Được biết, nguyên nhân gây nghiêng, lún 2 nhà này là do móng cừ tràm ngắn không cắm được đến tầng đất cứng nên nhà không vững. Trong thời gian chờ sập, cách đây vài tháng, căn nhà 1N vẫn được chủ nhân tận dụng làm đại lý bán vé máy bay, nay đã đến mức quá nguy hiểm nên đã bỏ hoang, còn nhà 1P vẫn đang cho thuê trọ. Ông T. cho biết: “Khu dân cư Bình Phú 2 hình thành trên bãi đất san lấp từ ao hồ, nền đất bùn không cứng như ở Gò Vấp, Thủ Đức, Tân Bình. Trường hợp móng nhà nằm trên ao hoặc con rạch có độ sâu 3m đã san lấp, đóng lút cừ tràm vẫn chưa gặp được tầng đất cứng, nên sụt lún là chuyện bình thường”.

Tại khu dân cư Bình Hưng (huyện Bình Chánh) cũng có nhiều nhà bị nghiêng, lún. Nhà số 92 đường số 2 bị lún 30cm với nhiều đoạn gãy khúc khá nguy hiểm. Ông Ngô Xuân Dũng, chủ nhân ngôi nhà này, kể: “Tôi xây nhà vào năm 2004. Biết khu này là đất ruộng nên tôi đã cho đóng 24 cọc bê tông cốt thép sâu 40m để kiên cố nền. Nhưng chỉ mới vào ở được 1 năm, nền nhà đã bị võng, xuất hiện nhiều vết gãy. Từ năm 2009 đến nay tốc độ sụt lún rất nhanh. Vào những tháng triều cường, mỗi khi nước rút, nền lại lún thêm vài cm”.

 Xây nhà theo kinh nghiệm

Sống chung với… thần chết ảnh 1

Hai căn nhà số 1N và 1P trên đường song Hành (quận 6) đổ nghiêp
vào nhau, nhưng các chủ nhân vẫn vô tư kinh doanh . Ảnh: Thanh Vy

Theo kỹ sư Lê Quang Huy, hiện nay rất ít người xây nhà có được hồ sơ khảo sát địa chất nên không thể biết được các tầng đất bên dưới, vì vậy không thể chọn thiết kế loại móng gì, cọc gì chịu được tải trọng căn nhà tối ưu nhất. Thực tế nhiều người vẫn xây nhà, thiết kế móng theo kinh nghiệm bản thân hoặc theo cách làm móng của những căn nhà bên cạnh. Được biết, tại khu An Phú - An Khánh (quận 2), người dân có thể liên hệ với chủ đầu tư xin hồ sơ khảo sát địa chất để làm cơ sở thiết kế nền móng. Các khu dân cư khác, dù muốn khảo sát địa chất, cá nhân cũng khó thuê làm vì chi phí quá cao, chỉ các dự án lớn mới có.

Trên địa bàn TPHCM, tình trạng sụt lún diễn ra mạnh tại các quận 2, 6, 7, 11, 12, Bình Thạnh, huyện Cần Giờ, Nhà Bè, Bình Chánh, Hóc Môn. Đối với các chủ đầu tư, khi thực hiện bất kỳ dự án nào cũng đã có khảo sát địa chất, đặc biệt là các khu vực có địa chất yếu và phức tạp, sau đó mới đến giai đoạn thiết kế, thi công và hoàn thiện, do vậy độ an toàn cao. Trong khi đó, người dân thường bỏ qua công đoạn khảo sát, thậm chí bỏ cả công đoạn thiết kế. Để tránh thiệt hại, người dân làm nhà gần các khu dự án cần liên hệ với chủ đầu tư tham khảo hồ sơ khảo sát địa chất để thiết kế móng, chứ không thể thấy nhà hàng xóm đóng 25 cây cừ tràm/m2 mình cũng làm tương tự. Có một thực tế không riêng gì những căn nhà dân xây tự phát bị nghiêng, lún, ngay cả người dân mua đất nền dự án, chủ đầu tư cũng không quy định phải làm nền móng như thế nào, mà chỉ quy định về mặt tiền và tầng cao. Trong trường hợp có hồ sơ khảo sát địa chất và hệ số an toàn đã đo đạc được qua máy ép cọc mà nhà vẫn bị lún, lỗi do người thiết kế và thi công.

Theo kết quả quan trắc của Trung tâm Địa tin học (Khu công nghệ Phần mềm Đại học Quốc gia TPHCM), 14 quận - huyện của TPHCM đang lún với tốc độ từ 7-10mm/năm, có nơi 15mm/năm. Không chỉ bị tác động của tự nhiên, việc khai thác nước ngầm thiếu quy hoạch đã làm tụt mạch nước ngầm nghiêm trọng. Tại huyện Nhà Bè, quận 2…, khi nhà máy nước chưa thể cung cấp nước sạch tận nơi, người dân khoan giếng để lấy nước sử dụng và các đơn vị thi công công trình xây dựng khoan trộm để lấy nước thi công. Hậu quả là mạch nước ngầm tụt khiến nền đất bên dưới rỗng, móng nhà cũng bị tụt. Có ý kiến cho rằng nhà ở Hà Nội diện tích nhỏ, khả năng chống đỡ kém, nên dễ nghiêng, lún, còn ở TPHCM nhà có diện tích lớn hơn nên khả năng thăng bằng và chịu lực tốt hơn. Tuy nhiên theo kỹ sư Huy, vấn đề diện tích không ảnh hưởng đến tính bền vững của căn nhà, quan trọng là yếu tố móng cọc thiết kế đạt yêu cầu, hệ thống cọc chịu lực tốt nhất khi được cắm vào tầng đất cứng.

MINH TUẤN - THANH VY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Các dự án du lịch nghỉ dưỡng quy mô lớn thiệt hại nặng nề nhất bởi dịch Covid-19.

Chu kỳ “vùng đáy” bất động sản?

(ĐTTCO) - Các chuyên gia kinh tế dự báo, trong quý IV-2020 và quý I-2021, thị trường bất động sản (BĐS) vẫn tiếp đà suy giảm sâu do cộng hưởng bởi nhiều khó khăn, thậm chí đây được xem là chu kỳ BĐS sẽ chạm “vùng đáy”.

Dự án - đầu tư

Quy hoạch - Đô thị

Lực cản từ giải phóng mặt bằng

(ĐTTCO)-Nhận thấy tình trạng “cha chung” sẽ khiến cán bộ không quyết liệt và sáng tạo trong chỉ đạo nên Thành ủy Hà Nội đã ban hành văn bản quy trách nhiệm người đứng đầu trong lĩnh vực giải phóng mặt bằng.

Không gian sống