Buộc di dời trụ sở 2.000 doanh nghiệp trong chung cư

Căn cứ pháp lý phải phù hợp thực tiễn

(ĐTTCO) - Sở Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) TPHCM vừa ra thông báo đề nghị hơn 2.000 doanh nghiệp (DN) hoạt động trong chung cư phải làm thủ tục thay đổi địa chỉ trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện trong thời hạn 15 ngày. Lệnh khẩn này đang nhận sự phản ứng của nhiều DN.

Quy định chưa phù hợp?

Khoản 11 Điều 6 Luật Nhà ở 2014 ngày 25-11-2014 quy định: “Nghiêm cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở; sử dụng phần diện tích được kinh doanh trong nhà chung cư theo dự án được phê duyệt vào mục đích kinh doanh vật liệu gây cháy, nổ, kinh doanh dịch vụ gây ô nhiễm môi trường, tiếng ồn hoặc các hoạt động khác làm ảnh hưởng đến cuộc sống của các hộ gia đình, cá nhân trong nhà chung cư…”.

Trên cơ sở đó, Khoản 7 Điều 80 Nghị định 99/2015/NĐ-CP ngày 20-10-2015 của Chính phủ ban hành, hướng dẫn cụ thể: “Trường hợp trong giấy tờ đăng ký kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp, có ghi sử dụng căn hộ chung cư làm địa điểm kinh doanh trước ngày Luật Nhà ở có hiệu lực thi hành, thì tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được cấp giấy tờ đăng ký kinh doanh này phải chuyển hoạt động kinh doanh sang địa điểm khác không phải là căn hộ chung cư trong thời hạn 6 tháng, kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành (ngày 10-12-2015). Như vậy, theo quy định, ngày 10-6-2016 là thời hạn cuối cùng các cá nhân, tổ chức, hộ gia đình phải hoàn tất thủ tục để chuyển hoạt động kinh doanh sang địa điểm khác không phải là căn hộ chung cư.

Theo tôi, mục đích của quy định này xuất phát từ việc các cơ quan quản lý nhà nước muốn bảo đảm cuộc sống các cá nhân, hộ gia đình trong các tòa nhà chung cư được an toàn, thoải mái, hạn chế tiếng ồn, mất trật tự trong chung cư. Tuy nhiên, thời điểm có hiệu lực của Nghị định 99/2015 đã quá 6 tháng từ rất lâu, và thực tế các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đặt trụ sở kinh doanh tại chung cư vẫn chưa chấp hành. Vậy phải chăng việc các DN thuê trụ sở tại chung cư chưa chấp hành do chưa có chế tài xử lý, hay do quy định cấm này chưa thực sự phù hợp với thực tế khách quan của người dân, DN, nên khó thực thi?

Căn cứ pháp lý phải phù hợp thực tiễn ảnh 1

Nhiều DN đăng ký hoạt động ngay trong chung cư.

Nên phân loại buộc di dời

Mới đây, Sở KH-ĐT TPHCM đã ra quyết định yêu cầu hơn 2.000 DN đang hoạt động tại chung cư phải làm thủ tục đổi địa chỉ trụ sở. Theo đó, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ký công văn, các DN, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh tại căn hộ chung cư phải nộp hồ sơ đăng ký thay đổi trụ sở sang địa điểm khác. Thông báo này đã nhận được sự phản ứng mạnh mẽ của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân kinh doanh đặt trụ sở tại chung cư. Theo tôi, trong quá tình triển khai thực hiện cần có sự xem xét, phân biệt thành 2 trường hợp để có sự điều chỉnh cho linh hoạt, phù hợp với thực tế khách quan. Một là, trụ sở kinh doanh tại chung cư nhưng địa điểm kinh doanh ở nơi khác. Hai là, trụ sở kinh doanh đặt tại chung cư đồng thời là địa điểm kinh doanh. Trên cơ sở phân loại đó, đối với trường hợp một không ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, môi trường của chung cư. Vì vậy, chưa nhất thiết buộc các chủ thể này phải dời trụ sở đăng ký kinh doanh sang địa điểm khác.

Thực tế hiện nay, với xu hướng kinh doanh, mua bán qua mạng internet với quy mô vừa và nhỏ đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam. Các chủ DN này thường tập trung vào lớp trẻ, nên việc cho đăng ký trụ sở kinh doanh tại nơi ở của họ là căn hộ chung cư sẽ giúp họ thuận tiện về hoạt động kinh doanh. Mặt khác, việc phải tìm địa điểm mới, phải thực hiện các thủ tục đăng ký lại tại Sở KH-ĐT, trong trường hợp chuyển địa điểm kinh doanh sang địa bàn khác quận, huyện phải làm thủ tục chuyển kê khai đăng ký thuế, làm lại con dấu… mất rất nhiều thời gian, chi phí và gây rắc rối phiền hà cho DN. Trong khi đó, chủ trương của Chính phủ hiện nay là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho mọi cá nhân, tổ chức lập nghiệp, khởi nghiệp. Một tổ chức, cá nhân muốn khởi nghiệp khi chưa có nguồn vốn lớn, hoạt động kinh doanh chưa phát triển, chưa có điều kiện thuê trụ sở làm việc, nên buộc họ phải sử dụng căn hộ chung cư làm trụ sở kinh doanh. Vì thế, DN vừa khởi nghiệp chưa có gì trong tay, nay phải tìm một trụ sở khác sẽ tốn thêm nhiều chi phí, phiền hà, ảnh hưởng xấu tới hoạt động kinh doanh của họ.

Đối với trường hợp hai, việc chuyển hoạt động kinh doanh sang một địa chỉ mới ngoài khu chung cư là hoàn toàn hợp lý. Bởi môi trường sống chung cư luôn có tính ổn định về mặt dân số, sử dụng dịch vụ - tiện ích, an ninh trật tự... Thực tiễn cho thấy những khu chung cư sầm uất, tập trung ở khu trung tâm TP, trừ phần diện tích của chung cư dùng để kinh doanh (được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt), nhiều tổ chức, cá nhân tận dụng tối đa mặt bằng căn hộ thành địa điểm trưng bày hàng hóa (nguy hiểm nhất là những mặt hàng dễ cháy nổ), kinh doanh, thu hút lượng lớn khách ra vào giao dịch hàng ngày. Chưa kể một số chung cư còn cho thuê mặt bằng để kinh doanh cửa hàng thời trang, cà phê, nhà hàng ăn uống, quán bar...

Trong bối cảnh việc quản lý và vận hành loại hình nhà ở chung cư còn quá nhiều bất cập, lỏng lẻo, nếu không có giải pháp và chế tài kiên quyết, sẽ rất khó ngăn ngừa, kiểm soát rủi ro khó lường về nguy cơ xảy ra cháy nổ, ô nhiễm tiếng ồn, mất an ninh trật tự, ô nhiễm môi trường, quá tải và xuống cấp nhanh chóng hạ tầng chung cư.

LS. Thái Văn Chung Giám đốc Hãng luật Nguyên Giáp

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công ty CG thuê mặt bằng 199 Khánh Hội, quận 4 làm cửa hàng thời trang Couple TX.

CG bị tố phá nhà khi trả mặt bằng

(ĐTTCO) - Bị ảnh hưởng dịch Covid-19, Couple Group (CG) phải trả mặt bằng trước 2 năm so với hợp đồng đã ký. Tuy nhiên, sau khi nhận lại mặt bằng, bên cho thuê đã có đơn phản ánh CG không bàn giao nhà đúng hiện trạng ban đầu, mà cố tình phá hỏng tài sản, gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng. 

Dự án - đầu tư

Quy hoạch - Đô thị

Không gian sống