Vàng - Bình thường hay bất thường?

Thị trường vàng càng ngày càng rối. Chênh lệch giá vàng trong và ngoài nước tiếp tục tăng cao, vàng nhái, vàng giả xuất hiện tràn lan, người dân đổ xô ép lại bao bì mới… Cuối tuần qua, NHNN tổ chức họp báo và giải thích chênh lệch giá vàng thì người dân được lợi; còn vàng giả phải chấp nhận thực tế vì trước đây không ai quản lý thị trường này; việc NHNN độc quyền thương hiệu SJC cũng nhằm hướng đến siết lại thị trường vàng, ngăn chặn vàng lậu, vàng giả… Liệu điều này có bình thường?

SJC quá tải

Trước thông tin Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) phát hiện ra vàng nhái, vàng giả thương hiệu SJC với số lượng lớn, người dân ùn ùn kéo nhau đi kiểm định lại vàng mình nắm giữ và đổi bao bì mới. Điều này không chỉ tốn thời gian, chi phí mà còn gây khó cho người dân nắm giữ vàng.

Khách hàng ở TPHCM và Hà Nội còn dễ dàng, khách hàng các tỉnh phải tốn thời gian chờ đợi vì không có máy kiểm định, ép bao bì tại các tỉnh nên phải lặn lội ra tận Hà Nội hoặc vào TPHCM.

 Ông Đỗ Công Chính, Tổng giám đốc SJC, cho biết trước đây các chi nhánh của SJC các tỉnh đều thực hiện việc đổi ép bao bì mới cho khách hàng, nhưng vì hiện nay vàng giả sản xuất rất tinh vi, khó phát hiện. Hơn nữa, SJC cũng đang tập trung máy kiểm định về hội sở để phục vụ cho việc kiểm định và chuyển đổi vàng móp méo theo yêu cầu của NHNN.

Vì vậy, ngoài hội sở chính tại TPHCM, hiện nay công ty chỉ duy trì một bộ phận kiểm định ép bao bì tại Hà Nội. SJC cử 3 chuyên gia ra Hà Nội để thực hiện kiểm định. “Khách hàng các tỉnh có thể liên hệ các chi nhánh ở các tỉnh, chi nhánh sẽ ghi nhận miếng vàng của khách hàng, lập biên bản ghi rõ số seri, trong vòng 1 tuần sẽ gửi lại thông tin cho miếng vàng của khách hàng là thật hay giả. Việc ép lại bao bì 1 lượng, 5 chỉ phí 5.000 đồng, nhưng khách hàng cũng phải chờ một thời gian” - ông Chính cho biết.

Lãnh đạo SJC cho biết từ tháng 9 đến nay vàng giả hiệu SJC rộ lên rất nhiều, SJC phát hiện tại TPHCM 86 lượng, Hà Nội 377 lượng. So với tổng số lượng vàng SJC phát hành không lớn, nhưng đáng lo là nhân viên SJC cũng dễ bị lầm lẫn vàng nhái vì rất tinh vi.

Trước đây 1 ngày chỉ ép 5.000 bao, nhưng hiện nay ép cho khách hàng đến 15.000 bao/ngày, cần 10 chuyên viên để kiểm định, trung bình 1 người kiểm định 1 ngày 1.500 lượng. Như vậy sẽ gây áp lực đối với cán bộ kiểm định của SJC.

Người dân giữ vàng bị thiệt

Với người dân, chỉ cần lỡ mua phải vàng nhái SJC, sau khi công ty kiểm định và đánh dấu, cắt miếng, vàng này chỉ có thể đem bán dưới dạng vàng nguyên liệu, giá thấp hơn vàng SJC thật hơn 3 triệu đồng/lượng. Trong trường hợp người dân không chấp nhận, công ty lập biên bản giữ lại và báo công an.

Khi đó người dân có thể bị xử phạt từ 4-500 triệu đồng và bị tịch thu tang vật theo quy định tại Nghị định 97 của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghệ. Ngoài ra,  việc người dân sở hữu các loại vàng miếng thương hiệu khác SJC khi bán ra bị ép giá chỉ xuất hiện từ khi NHNN tuyên bố độc quyền sản xuất vàng miếng SJC. Không chỉ vậy, ngay cả người dân sở hữu vàng miếng SJC mệnh giá nhỏ cũng bị ép giá.

Cụ thể, với vàng miếng SJC mệnh giá nhỏ 1 chỉ, 2 chỉ trước đây mua phải chịu thiệt mua giá cao hơn ít nhất 300.000 đồng/miếng so với vàng miếng 1 lượng, nay có nhu cầu bán hoặc đổi sang miếng vàng 1 lượng tiếp tục bị mua thấp hơn vài trăm ngàn đồng/lượng, tức phải chịu cảnh mua cao bán thấp.

Đem thắc mắc này đến SJC, lãnh đạo SJC cho biết hiện SJC chỉ được phép chuyển đổi vàng móp méo thành loại vàng 1 lượng, chứ không được chuyển đổi vàng 1 chỉ, 2 chỉ thành 1 lượng hoặc ngược lại. Hơn nữa, hiện thiếu vàng miếng loại 1 lượng, trong khi thừa vàng miếng loại 1 chỉ, 2 chỉ. Nếu SJC được quyền dập vàng miếng SJC 1 chỉ sang 1 lượng, người tiêu dùng và công ty không bị thiệt hại như hiện nay.

“Lỗ hổng” chuyển đổi vàng?

Cuối tuần qua, NHNN đã có cuộc họp về tình hình quản lý vàng với UBND TPHCM liên quan đến việc dập vàng SJC móp méo, vàng giả. NHNN cho biết tình hình vàng giả đang được Bộ Công an và công an các tỉnh, TP phối hợp điều tra làm rõ trong thời gian sớm nhất.

Liên quan đến lượng vàng SJC móp méo tồn kho (theo SJC khoảng 600 tỷ đồng), NHNN đã đồng ý cho SJC dập lại toàn bộ số vàng này nhằm tăng nguồn cung cho thị trường. Tuy nhiên, gần đây nhiều đơn vị phản ánh SJC chuyển đổi vàng thương hiệu khác sang SJC khá chậm.

Vàng - Bình thường hay bất thường? ảnh 1

Việc SJC độc quyền dập vàng miếng dẫn đến tình trạng quá tải. Ảnh: CAO THĂNG

Giải thích về vấn đề này, ông Chính cho biết NHNN cũng đồng thuận cho SJC gia công chuyển đổi theo tiêu chuẩn kỹ thuật của SJC. Một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật đó là SJC phải tiến hành đo từng miếng vàng để xác định tuổi vàng. SJC đã tập hợp tất cả các máy móc của SJC trên toàn hệ thống.

Nhưng do số lần đo trung bình 120-180 giây/miếng vàng, SJC làm 2 ca/ngày, cả thứ bảy, chủ nhật. Trong khi đó tỷ lệ bình quân của các loại vàng khác đạt chuẩn SJC chỉ có 90%, thậm chí có loại vàng 55% không đạt, tức 100 miếng có 55 miếng không đúng tuổi, mới dẫn đến tình trạng quá tải.

Một chuyên gia trong lĩnh vực kinh doanh vàng cho biết, hiện nay đơn vị nào muốn chuyển đổi vàng miếng thương hiệu của mình sang thương hiệu SJC phải xin hạn mức từ NHNN. Không loại trừ khả năng nhiều đơn vị xin hạn mức chuyển đổi số lượng lớn từ NHNN nhưng trong kho không có số lượng vàng tương ứng.

Có khả năng lợi dụng giá vàng trong nước còn cao hơn giá thế giới 3-4 triệu đồng, các đơn vị nhập lậu vàng nguyên liệu giá rẻ hơn 3-4 triệu đồng/lượng, gia công sang vàng thương hiệu mình rồi đem qua SJC chuyển đổi theo hạn mức được cấp, phí chuyển đổi chỉ 50.000 đồng/lượng, các đơn vị có thể lời 2-3 triệu đồng/lượng.

Vấn đề đặt ra hiện nay là NHNN đang quản lý khuôn đúc của SJC, SJC muốn sản xuất hay dập vàng miếng phải do NHNN mở niêm phong, kiểm soát chất lượng và sản lượng sản xuất.

Nhưng liệu NHNN có kiểm soát và quản lý khuôn đúc của các đơn vị hay các công ty khác đang có thương hiệu vàng miếng trước đây? Không loại trừ cơ chế chuyển đổi vàng miếng khác sang SJC đang tạo cơ hội siêu lợi nhuận cho nhiều đơn vị kinh doanh vàng.

Trong khi đó, người dân vẫn bị thiệt rất lớn, nhất là hiện nay nhiều người dân nắm giữ vàng miếng thương hiệu khác không được trực tiếp đến SJC để chuyển đổi mà phải bán lại cho các đơn vị sở hữu thương hiệu vàng miếng khác và họ đã bị các đơn vị này ép giá bán thấp hơn giá vàng SJC đến 3 triệu đồng/lượng, tương đương với giá vàng nguyên liệu.

Thủy Dương

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Giá vàng SJC đứng ở mức cao

Giá vàng SJC đứng ở mức cao

(ĐTTCO)-Giá vàng SJC mua vào 36,32 triệu đồng/lượng, giá bán ra 36,52 triệu đồng/lượng trong khi giá vàng thế giới giảm về 1.284 USD/oz.