Quản lý vàng: Giải quyết bài toán cung cầu?

Cuối tuần qua, NHNN đã ban hành Quyết định 1623 về việc tổ chức và quản lý sản xuất vàng miếng có hiệu lực từ ngày 23-8. Theo đó NHNN sẽ quản lý thương hiệu, hạn ngạch sản xuất vàng miếng SJC, riêng Công ty Vàng bạc Đá Quý Sài Gòn (SJC) được gia công vàng miếng cho NHNN. Quyết định này được nhiều chuyên gia đánh giá sẽ ổn định thị trường vàng và thị trường tiền tệ. Tuy nhiên, có giải quyết được bài toán cung cầu và không gây thiệt cho người dân vẫn là ẩn số.

Quản lý khuôn đúc

Theo NHNN Quyết định 1623 là cơ sở để tổ chức sản xuất vàng miếng theo mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ và cung cầu vàng miếng trên thị trường. Công ty SJC là doanh nghiệp nhà nước trực thuộc UBND TPHCM, có uy tín, bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất vàng miếng và chiếm trên 90% thị phần vàng miếng cả nước.

Do đó, để tiết kiệm chi phí của xã hội, NHNN không thành lập bộ máy, nhập dây chuyền sản xuất thương hiệu vàng miếng mới mà sẽ sử dụng dây chuyền sản xuất và thương hiệu vàng miếng của Công ty SJC.

Quản lý vàng: Giải quyết bài toán cung cầu? ảnh 1

Sản xuất vàng tại SJC. Ảnh: LÃ ANH

NHNN cũng khẳng định SJC không được tiếp tục sản xuất vàng miếng mà chỉ được gia công vàng miếng SJC 99,99% theo chỉ đạo của NHNN về hạn mức, thời điểm sản xuất và nguồn vàng nguyên liệu để tổ chức sản xuất vàng miếng, dưới sự quản lý, giám sát chặt chẽ của NHNN.

Việc chuyển đổi từ cơ chế cấp phép sản xuất vàng miếng cho doanh nghiệp sang cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng là một thay đổi lớn. Để thực hiện hoạt động này, NHNN đã làm việc với UBND TPHCM về việc giao SJC gia công vàng miếng cho NHNN, đàm phán, ký kết hợp đồng gia công vàng miếng với SJC, xây dựng các quy trình giám sát hoạt động gia công vàng miếng của SJC và quản lý khuôn sản xuất, máy dập vàng miếng để đảm bảo hoạt động này được kiểm soát một cách chặt chẽ.

Trên cơ sở chi phí gia công, thuế áp dụng và lợi nhuận dự tính, mức phí gia công vàng miếng SJC trong giai đoạn hiện nay là 50.000 đồng/lượng.

Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia NH, Quyết định 1623 khá tích cực. Về mặt cơ bản NHNN đã giải quyết được tình trạng “nghẽn cổ chai” của thị trường vàng, tức dù tiếp quản thương hiệu SJC nhưng SJC vẫn được gia công vàng SJC. NHNN khi quản được lượng vàng cung ứng ra thị trường cũng sẽ quản lý được đầu vào của vàng nguyên liệu, trong đó có vàng nhập lậu.

Theo đó vàng lậu sẽ không thể hợp thức hóa thông qua SJC để bán ra thị trường. Thông qua việc giám sát chặt chẽ này, NHNN quản lý được giá USD, ổn định được tỷ giá hối đoái. Tuy nhiên, dù NHNN quản lý thương hiệu vàng SJC nhưng cũng phải có nghĩa vụ cung ứng đủ vàng cho thị trường.

Trong đó bài toán đặt ra tới đây là thông qua cơ chế quản lý sản xuất vàng miếng, NHNN sẽ giải quyết cung cầu vàng trên thị trường vàng như thế nào, khi giá vàng trên thị trường trong nước và thế giới hiện nay vẫn chênh lệch trên dưới 1 triệu đồng/lượng. Đây là một thách thức không nhỏ cho NHNN.

Tránh gây thiệt cho dân

Ông Lê Hùng Dũng, Chủ tịch HĐQT SJC, cho biết từ ngày 25 đến 30-9 là thời hạn NHNN cho gia công lại vàng móp méo cũng như chuyển đổi vàng miếng SJC. Cuối tuần qua SJC đã dập lại các miếng vàng móp, méo, cong, vênh trong kho.

Khoảng 7.000 lượng vàng này sẽ được đưa ra thị trường, giúp tăng nguồn cung, kéo giá vàng giảm xuống. Trước đó, NHNN cho biết không phân biệt đối xử giữa vàng miếng SJC và các loại vàng miếng khác.

Việc NHNN ban hành Quyết định 1623 nhằm tạo sự bình ổn, chấm dứt tình trạng đầu cơ tăng giá, lũng đoạn giá vàng (chủ yếu là vàng miếng) trên thị trường vàng, thông qua cách quản lý quy về một đầu mối. Tuy nhiên, sự độc quyền này nếu không được giám sát kỹ, thị trường vàng vẫn “bình mới rượu cũ”, tạo cơ hội trục lợi cho một số cá nhân hay một đơn vị kinh doanh nào đó.

TS. TRẦN DU LỊCH,
thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia

Theo đó các loại vàng miếng thuộc sở hữu hợp pháp của các tổ chức, cá nhân được pháp luật công nhận và bảo vệ sẽ được mua bán, trao đổi tại các NHTM và doanh nghiệp được NHNN cấp phép. Công đoạn chuyển đổi từ thương hiệu phi SJC sẽ không phức tạp, doanh nghiệp chỉ cần nộp khoản phí dập thương hiệu mới.

Vì vậy, người dân không nên lo lắng, vội vàng bán các thương hiệu phi SJC, tạo tâm lý đám đông, người hưởng lợi chênh lệch giá là doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo một chuyên gia NH, dù Quyết định 1623 quy định khá rõ ràng quy trình chuyển đổi vàng miếng khác SJC sang vàng miếng SJC, nhưng chưa đủ để tạo sự an tâm và bảo vệ quyền lợi người dân.

Điều này đòi hỏi NHNN phải có cơ chế rõ ràng hơn trong giải quyết lượng vàng miếng khác chuyển hóa sang SJC, đảm bảo rằng giá những thương hiệu vàng khác phải ngang với vàng SJC, người sở hữu vàng miếng khác đến bán vàng vẫn theo giá vàng SJC, nếu có thấp hơn cũng không quá 50.000 đồng tương ứng với phí gia công. Thực tế hiện nay nhiều người dân vẫn bị ép giá khi bán vàng không phải SJC ở các tiệm vàng.

Theo lãnh đạo Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), công ty đã có công văn xin chuyển đổi số vàng PNJ tồn kho và vàng SJC móp méo, ước tính khoảng 1.000 lượng. Sau đó tùy theo số vàng người dân bán lại, PNJ sẽ có công văn xin NHNN cho chuyển đổi thêm.

Nhiều thương hiệu vàng miếng khác cũng đã có văn bản gửi NHNN xin chuyển đổi sang vàng SJC. Từ thực tế này cho thấy việc chuyển đổi vàng miếng khác sang vàng miếng SJC nếu kiểm soát không tốt, giá chênh lệch giữa vàng phi SJC và SJC sau khi chuyển đổi sẽ tái diễn.

Điều quan trọng là NHNN cần quy định biên độ giá cả quy đổi hợp lý, rõ ràng, minh bạch để người dân nắm rõ, tránh tình trạng mập mờ, các tiệm vàng mặc sức ép giá người dân.

THIÊN NGÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.