Trách nhiệm bồi thường oan sai

(ĐTTCO) - Sau khi đồng ý cho Tòa án Nhân dân tỉnh Bình Thuận hoàn thành các thủ tục để lấy 10 tỷ đồng từ ngân sách bồi thường cho “người tù thế kỷ” Huỳnh Văn Nén.
Bộ Tài chính cũng đề nghị sớm xác định trách nhiệm hoàn trả tiền bồi thường đối với người đã gây ra án oan… Như vậy, sau 7 năm, kể từ ngày ra đời Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước, vấn đề “ai làm nấy chịu” trong vấn đề xử lý oan sai cho công dân mới được nhắc đến một cách nghiêm túc. 

Tinh thần thượng tôn pháp luật đã giúp Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước được hình thành rất nhanh chóng và có hiệu lực từ ngày 1-1-2010. Tuy nhiên, quá trình thực hiện lại phát sinh nhiều bất cập, và dẫn đến tình trạng chưa có vụ nào có thể buộc người thi hành công vụ gây ra oan sai phải hoàn trả trong lĩnh vực hình sự. Nguyên nhân được lý giải bằng nhiều góc độ khác nhau, nhưng quan trọng những người “cầm cân nảy mực” vẫn chưa quen chấp nhận một cách chuyên nghiệp về những lỗi lầm quá khứ.

Về trường hợp “người tù thế kỷ” Huỳnh Văn Nén, vụ án oan sai của ông được dẫn dắt và kéo dài bởi những hoạt động tố tụng xâu chuỗi từ điều tra, khởi tố đến xét xử các cấp… Chỉ cần một sự cẩu thả, lỗi nhỏ sẽ kéo theo lỗi lớn, một khâu sai sẽ kéo theo nhiều khâu sai. Muốn truy vấn, ai có trách nhiệm chính thật khó có câu trả lời rành mạch. 10 tỷ đồng bồi thường, nếu phải tìm ra một cá nhân chịu trách nhiệm thì không khác gì thử thách nhau bằng một “vụ án thế kỷ” nữa. 

Trách nhiệm bồi thường oan sai ảnh 1 Ông Huỳnh Văn Nén tại TAND tỉnh Bình Thuận. 
Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước có nhiều điều khoản cặn kẽ, nhưng quy định trong lĩnh vực hình sự phải là lỗi cố ý mới phải thực hiện việc hoàn trả. Đối với những người thi hành công vụ, có dễ xác định “lỗi cố ý” không, nhất là những vụ án ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và tài sản công dân? Rất khó, dù truy vấn gay gắt kết quả vẫn chỉ dừng ở mức “yếu kém nghiệp vụ” hoặc “thiếu tinh thần trách nhiệm”. Trong một xã hội nhân văn, chẳng ai nhẫn tâm và bất lương đến độ “cố ý” đẩy người khác vào tù. Cơ quan công quyền tin như vậy, và công dân lương thiện cũng tin như vậy. Cái cam go duy nhất là khi đã xảy ra vụ án oan sai, chúng ta không thể đưa mắt nhìn nhau an ủi tạm bợ rằng mọi thứ do sự an bài trớ trêu của số phận.

Theo Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước, khi công chức gây oan cho công dân, trước hết Nhà nước phải có trách nhiệm bồi thường và sau đó Nhà nước có quyền yêu cầu công chức đó phải bỏ tiền túi đền lại ngân sách. Vì vậy, văn bản của Bộ Tài chính yêu cầu Tòa án Nhân dân tỉnh Bình Thuận truy cứu trách nhiệm hoàn trả số tiền bồi thường cho “người tù thế kỷ” Huỳnh Văn Nén là một động thái đúng đắn và tích cực. Ít ra, văn bản của Bộ Tài chính đã đánh động rằng những ai gây án oan không thể xem như chưa có chuyện gì xảy ra.

TÂM HUYỀN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc nhìn

Dự án vì cộng đồng

(ĐTTCO) - Dự án cộng đồng “Đừng để con một mình” chính thức khởi động bằng đĩa đơn ca khúc cùng tên được giới thiệu với công chúng. 

Phóng sự - sáng tác

Độc đáo & thú vị

(ĐTTCO) - San Francisco bang California được xếp thứ 44 các điểm du lịch hấp dẫn của thế giới và thứ 6 các điểm đến ở Hoa Kỳ. 

Bạn đọc

Lãng phí nhà thi đấu đa năng

(ĐTTCO) - Năm 2008, để tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc lần thứ 8, TP Cần Thơ đầu tư xây mới 21 nhà thi đấu đa năng (NTĐĐN) trong các trường học, bình quân mỗi NTĐĐN trên dưới 10 tỷ đồng.