Thủy điện góp phần gây lũ?

Sau cơn bão, điều khiến người dân lo ngại nhất là lũ lớn sẽ gây lụt. Thế nhưng, ngay trong mùa bão lụt này, bên cạnh nguyên nhân mưa to liên tục nhiều ngày thì công luận còn băn khoăn về việc xả lũ đã làm nên trận lụt không kịp trở tay. Tại Nghệ An, xả lũ hồ Vực Mấu khiến thị xã Hoàng Mai và vùng lân cận chìm trong biển nước.

Tại Quảng Nam, xả lũ thủy điện Đak Mi 4 không những đẩy huyện Đại Lộc vào trận lụt bất ngờ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến phố cổ Hội An. Tất nhiên không ai phủ nhận sự đúng đắn của xả lũ, nhưng xả lũ từ công trình thủy điện và xả lũ từ công trình thủy lợi cũng cần được đánh giá nghiêm túc từ góc độ quyền lợi nhân sinh.

Ngoài yếu tố biến đổi khí hậu, hiện tượng lũ kéo theo lụt chủ yếu do rừng đầu nguồn bị tàn phá nặng nề. Với sự quyết liệt của các cấp các ngành, những biện pháp mạnh mẽ đã được triển khai để trấn áp lâm tặc một cách hiệu quả. Nhiều bản án thích đáng đã dành cho lâm tặc và nhiều vùng đất đã được tái trồng rừng. Hành vi phá rừng lén lút của lâm tặc không thể qua được cặp mắt tinh tường của cơ quan bảo vệ công lý.

Thế nhưng, bên cạnh lâm tặc, hành vi phá rừng làm thủy điện dường như chưa được đắn đo kỹ lưỡng. Làm thủy điện để có nguồn năng lượng phục vụ cộng đồng là chiến lược có ý nghĩa. Chỉ có điều, làm thủy điện tràn lan là một trong những cơn cớ để hàng ngàn ha rừng biến mất.

Đành rằng, những người làm thủy điện sẽ có 1.001 luận cứ để chứng minh họ chỉ phá rừng nghèo và rừng nghèo kiệt để thực hiện công trình thôi. Đúng, rừng nghèo và rừng nghèo kiệt ít có giá trị kinh tế, nhưng có giá trị môi trường sinh thái. Nếu những cánh rừng đã bị chặt phá để làm thủy điện vẫn còn tồn tại thì lũ có lên nhanh như vừa qua không?

Một câu hỏi hơi nhức nhối: khi làm dự án thủy điện, chúng ta có tính đến giải pháp xả lũ không? Có vẻ câu hỏi hơi nhức nhối này nghe hơi thừa thãi, vì những hội đồng khoa học lớn cấp quốc gia và những hội đồng khoa học nhỏ cấp ngành luôn thừa trí tuệ và thừa khôn ngoan để nâng lên đặt xuống những thủy điện không đảm bảo an toàn. Họ luôn có cách thuyết minh và phản biện rất bay bổng, uyển chuyển và rất thấu đáo.

Vậy, khi xả lũ dẫn đến lụt thiệt hại nặng nề, ai đứng ra chịu trách nhiệm, ai đứng ra bồi thường, ai đứng ra xin lỗi? Tất cả đều im lặng, tất cả đều quay lưng, không lẽ người dân phải đi hỏi... những dòng thác trắng xóa vẫn réo gầm suốt ngày đêm ở các công trình thủy điện dày đặc?

Lũ từ đâu? Thật ê chề nếu phải trả lời, lũ từ thủy điện.

TUY HÒA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc nhìn

Tìm sách hay ở đâu?

(ĐTTCO) - Trong không khí Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày đọc sách thế giới 23-4, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Hội trường Thư viện Quốc gia vào sáng 19-4. 

Phóng sự - sáng tác

Làm nông thời 4.0

(ĐTTCO) - Phòng Kinh tế thị xã Hồng Ngự, Đồng Tháp và Công ty Quản Nông Xanh vừa phối hợp giới thiệu nông dân mô hình dùng thiết bị bay phun thuốc bảo vệ thực vật vừa đạt hiệu quả cao vừa bảo vệ môi trường. 

Bạn đọc

Chỉ tiêu không thể mão?

(ĐTTCO) - Nhiều năm qua khi nhắc đến bất cứ lĩnh vực nào từ kinh tế, xã hội đến giáo dục… Quốc hội cũng như các bộ ngành đều đưa ra những con số chỉ tiêu để phấn đấu hoàn thành. Điều này không sai, nhưng ở khá nhiều lĩnh vực các chỉ tiêu đưa ra nhằm đẹp báo cáo chứ rất xa vời thực tế, thậm chí chính các chuyên gia khi phân tích cũng phải ngạc nhiên về những chỉ tiêu này. Phải chăng hội chứng chỉ tiêu đang “lây lan” quá nhanh?