Thời của văn chương thương mại

(ĐTTCO) - Mùa xuân Kỷ Hợi 2019 đánh dấu thế kỷ 21 đã đi qua hai thập niên. Đó là khoảng thời gian đủ để hình thành một thế hệ cầm bút mới chăng? Trong hàng triệu cuốn sách được ra đời mỗi năm, không khó để nhận ra sự góp mặt của các tác giả trẻ TPHCM và các tỉnh phía Nam. 

Chủ đề tình yêu và đời sống cá nhân
Với đặc thù của đô thị tụ hội, TPHCM được nhiều bạn trẻ chọn lựa làm nơi mưu sinh và cũng làm nơi sáng tạo. Không ít cây bút trẻ từ các tỉnh đã thành danh tại TPHCM, nhưng cũng có vài trường hợp cắm rễ bền chặt vào mảnh đất chôn nhau cắt rốn của họ để viết lách, thỉnh thoảng mới có cuộc giao lưu cùng độc giả và đồng nghiệp TPHCM, như Nguyễn Thị Kim Hòa (Ninh Thuận) Tạ Anh Thư (Bình Dương) Võ Diệu Thanh (An Giang) Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)… Nói như Nguyễn Ngọc Tư: “Nếu chuyển hẳn lên Sài Gòn sinh sống, tui chỉ có cách ra đường bán bắp nướng, không thể cầm bút giữa không khí ngột ngạt”. Tuy nhiên, không thể phủ nhận, những tác giả trẻ ở TPHCM và các tỉnh lân cận đã tạo nên một diện mạo văn chương phương Nam qua những tác phẩm mang nặng ân tình thương nhớ.
Trước đây, văn chương trẻ phương Nam sôi động nhờ báo chí. Ngoài những chuyên san dành cho giới trẻ như Áo Trắng hoặc Mực Tím, hầu hết cơ quan truyền thông đều có trang sáng tác để khích lệ người trẻ cầm bút. Bây giờ, báo chí đối mặt áp lực kinh tế, không còn mấy mặn mà với văn chương nữa. Cũng may, sự phát triển của internet đã giúp tác giả trẻ có những diễn đàn trên mạng cởi mở hơn. Từ những trang cá nhân, tác giả trẻ khéo léo tạo sự liên kết với bạn đọc và hình thành một lượng độc giả đông đảo. Sức ảnh hưởng của thế giới ảo đã sản sinh ra những cuốn sách thật có số lượng in hàng chục ngàn bản cho Hamlet Trương, Iris Cao hoặc Gào, Phan Ý Yên… 
Thời của văn chương thương mại ảnh 1 Nhiều tác giả trẻ đoạt giả “Văn học tuổi hai mươi”. 
Tại buổi tọa đàm “Văn học trẻ TPHCM - Một góc nhìn” do Hội Nhà văn TPHCM phối hợp Trường Đại học Khoa học xã hội - Nhân văn tổ chức, Thạc sĩ Nguyễn Thị Phương Thúy cho rằng: “Cuộc sống hiện đại là tốc độ đã ảnh hưởng sâu sắc đến việc sáng tác và thưởng thức văn học những người trẻ. Các tác giả trẻ đã nắm bắt được những điều này, vì thế tác phẩm của họ đã đáp ứng nhu cầu của một bộ phận độc giả trẻ.
Điểm chung của các tác phẩm bán chạy là chỉ nói về chủ đề tình yêu và đời sống cá nhân thường nhật trong cuộc sống đô thị, với chất liệu cảm xúc từ chính cuộc đời tác giả và những quan sát đời sống của tác giả ở bề nổi. Tác giả không cố gắng giải quyết những gì mình nêu, không phân tích, không cách điệu hóa, không cho nghệ thuật khoảng cách với đời sống, mà tả lại nguyên xi đời sống.
Những câu chuyện họ kể thường ít chi tiết, nhiều vận động, thế giới dù có bao la, những mối quan hệ của nhân vật cũng rất nhỏ hẹp và lượng nhân vật rất tối giản, chỉ có “em” và “anh”, “anh ấy” và “cô ấy”… Nhưng nó vẫn gây xúc động ở mức độ nào đó. Có thể gấp sách lại, người đọc sẽ không nhớ gì nhiều, nhưng ít nhất nó cũng làm người đọc rung động mà ngẫm về mình".
Dòng văn thơ thời trang
Một đặc điểm nổi bật của văn chương trẻ phương Nam là xuất hiện những tác giả trẻ có khả năng gây xôn xao thị trường sách, như nhà thơ trẻ Thục Linh lạc quan: “Những người trẻ ấy đã xác lập một vị thế khác cho người viết sách. Đó không phải là những nhà văn tư lự, người biến đời mình thành bản nháp cho tác phẩm. Họ là những “ngôi sao từ sách”. Những “tác giả ngôi sao” này góp phần thay đổi mối giao cảm giữa người viết và người đọc, không đơn thuần là sự tri âm mà là tình cảm nồng nhiệt, sôi nổi và thực tế. Họ trở thành thần tượng của rất nhiều người.
Thế nên mới có những dòng người hâm mộ dài dằng dặc xếp hàng đến tận 2 giờ sáng để xin chữ ký tác giả…”. Nhiều người gọi đó là dòng văn học thời trang. Khi thị hiếu độc giả có nhu cầu, họ lập tức đáp ứng rất nhanh nhạy. Thí dụ tiêu biểu nhất là nhà văn trẻ Anh Khang với những cuốn “Buồn làm sao buông”, “Đường hai ngả người quen thành lạ”, “Đi đâu cũng nhớ Sài Gòn và em”, “Thương mấy cũng là người dưng”… mà mỗi cuốn đều in dăm bảy vạn bản, có cuốn được công ty sách thương lượng bản quyền cả nửa tỷ đồng. 
Tuy nhiên, văn xuôi ăn khách không đáng ngạc nhiên bằng thơ ăn khách. Mới đây, cô gái có bút danh Nồng Nàn Phố tuyên bố tập thơ “Mang san hà đổi lấy duy nhất một người thương” được trả trọn gói 150 triệu đồng. Cú đột phá của Nồng Nàn Phố khiến công chúng liên hệ với trường hợp nhà thơ trẻ Nguyễn Phong Việt. Các tập thơ “Đi qua nhớ”, “Từ yêu thương đến thương”, “Sinh ra để cô đơn”, “Sống một cuộc đời bình thường”, “Về đâu những vết thương”, “Sao phải đau đến như vậy”… đều úp mở tái bản liên tục với số lượng in đáng sửng sốt. 
Trong bối cảnh các nhà thơ in thơ chỉ để… biếu, hiện tượng Nguyễn Phong Việt phải lý giải như thế nào? Tất cả đều mơ mơ hồ hồ giữa những trống chiêng quảng cáo ầm ĩ, cho đến ngày một tờ báo lớn của TPHCM nêu thẳng vấn đề: “Các tập thơ tác giả này được làm với các nhà làm sách khác nhau. Giới làm sách phân tích, một tập thơ của anh này in 10.000 bản có giá 100.000 đồng/cuốn, nhà làm sách thu về khoảng 150-200 triệu đồng lợi nhuận (nếu bán hết). In một tập thơ kiếm được chừng đó lợi nhuận, liệu có nhà làm sách nào không muốn giữ chân tác giả ở lại cộng tác lâu dài với mình? Thế nhưng thơ của tác giả này chỉ được cái tiếng, thực chất sách vẫn tồn đống trong kho. 
Sách thơ bán không được thì chia tay. Tác giả lại tìm sang nhà làm sách khác và bằng tài thuyết phục của mình, lại in tập thơ mới, lại ra mắt hoành tráng với tuyên bố in hàng chục ngàn bản. Gần đây, có một nhà làm sách mua bản quyền của tác giả này liền mấy tập thơ và sẽ mua luôn những sáng tác chưa ra đời của anh. Phi vụ đang hào hứng bỗng như quả bóng xì hơi sau vài tháng tập thơ đầu tiên được in và sách đang nằm kho chờ... cân ký. Đến lúc này, nhà làm sách mới nhận ra rằng, vợ chồng nhà thơ cũng có một công ty làm sách, vậy sao không tự in thơ của mình, lại đem “món hời” dâng cho hàng xóm?”. Nhà thơ trẻ Nguyễn Phong Việt không có phản ứng gì với thông tin trên, và văn chương trẻ phương Nam thêm một lần… ngơ ngác.

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hòn Đá Bạc kêu cứu

Hòn Đá Bạc kêu cứu

(ĐTTCO) - Nhiều du khách khi đến Cà Mau thường chọn Khu du lịch Hòn Đá Bạc là điểm đến tham quan. Tuy nhiên, do bất cập trong quản lý, hạ tầng khu du lịch bị xuống cấp nên số lượng khách đến ngày càng giảm.

Công nghệ

Cuộc so kè Dell Gaming G7 & StudioBookS

(ĐTTCO) - Dell vừa ra mắt dòng laptop Gaming G7. Đây là chiếc laptop vô cùng ấn tượng, có thể lựa chọn cấu hình với 3 loại vi xử lý Intel thế hệ thứ 8: Core i5-8300HQ, Core i7-8750HQ hoặc Core i9-8950HQ. Không kém cạnh, Asus trình làng chiếc laptop StudioBook S cao cấp, có thể tùy chọn 2 loại vi xử lý Intel thế hệ thứ 8 i7-8750H 2.2GHz hoặc Xeon E-2176M 2.7 GHz, Turbo Boost lên đến 4.4GHz. 

Thú đam mê

Gosu Blue - Biến thể men xanh quyến rũ

(ĐTTCO) - Trong số báo trước, sau khi đăng bài “Gốm Satsuma - Biểu tượng Nhật Bản thống nhất và hội nhập”, Tòa soạn đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi của các chuyên gia, nhà sưu tập đồ cổ. Để cung cấp rõ hơn về sản phẩm gốm Satsuma, ĐTTC đăng bài bổ sung về một kỹ thuật trang trí đặc trưng gốm Satsuma cao cấp khác, hay còn gọi là Gosu Blue.

Ẩm thực

Hồ Tà Đùng - “Vịnh Hạ Long” của Tây nguyên

(ĐTTCO) - Được phát hiện vào năm 2016, hồ Tà Đùng nhanh chóng trở thành điểm đến yêu thích của không ít du khách bởi cảnh quan độc đáo. Nó được dân du lịch ví von là “vịnh Hạ Long của Tây nguyên”, với hơn 40 hòn đảo lớn nhỏ nhấp nhô giữa mặt hồ rộng lớn...

Du lịch

Thủy trấn thơ mộng ở Chiết Giang

(ĐTTCO) - Nhắc đến tỉnh Chiết Giang – Trung Quốc, ngoài sắc cảnh hồ Tây say đắm lòng người, còn có những phố cổ được bảo tồn, rất tốt đó chính là những thủy trấn có tuổi đời hơn ngàn năm bên những dòng kênh xinh xắn, như phố cổ Nam Tầm, cổ trấn Tây Đường, phố cổ Long Môn… Song nổi bật hơn cả là Ô Trấn - một thủy trấn đậm chất ngôn tình mà bất kỳ ai đã đến đều phải lưu luyến. 

Mua sắm

NoXH phải chất lượng, nhiều tiện ích

(ĐTTCO) - Qua thông tin của các báo, người dân được biết nhu cầu nhà ở xã hội (NoXH) trong cả nước giai đoạn 2011-2020 cần khoảng 440.000 căn hộ. Trong đó, TPHCM khoảng 134.000 căn; Hà Nội 110.000 căn; Bình Dương 41.250 căn; Đồng Nai 36.700 căn; Đà Nẵng 11.500 căn… Vậy nhưng đến nay các địa phương mới thực hiện được khoảng 30% kế hoạch đã đề ra.

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019