Thị trường chữ nghĩa

Với sự tham gia của tư nhân vào đời sống xuất bản, mà minh chứng rõ ràng nhất là những nhãn hiệu in trên bìa sách như Trí Việt, Đông A, Nhã Nam, Võ Thị, Văn Lang, Nhân Văn, Thành Nghĩa… đã khiến chữ nghĩa cũng trở thành một thị trường sôi động. Nếu ai có cơ hội cầm bản thảo đi tìm nhà đầu tư, sẽ biết nghề làm sách bây giờ nhạy bén như thế nào.

Sau gần 10 năm gia nhập Công ước Berne, chuyện bản quyền chữ nghĩa vẫn nóng bỏng. Liên tục nhiều đơn vị làm sách tổ chức mua bản quyền của nước ngoài. Thế nhưng, niềm tự hào tôn trọng bản quyền ở vài đơn vị xuất bản vẫn chưa nhận được sự đồng thuận từ nhiều giới, nhiều ngành, mà thí dụ đau lòng nhất là sách lậu cứ bày bán công khai khắp nơi.

Hiện nay xuất bản sách của tác giả nước ngoài không được thuận buồm xuôi gió lắm. Lý do, khi thương lượng mua bản quyền, các đơn vị trong nước vẫn có thói quen cò kè nên ít nhận được thiện chí của đối tác. Để đáp ứng nhu cầu rất lớn của bạn đọc, nhiều tác phẩm đã xuất hiện trước năm 1975 cũng được thay đổi mẫu mã và quay trở lại giá sách như… ấn phẩm mới ra lò. Ngược lại, vấn đề bản quyền dành cho các tác giả trong nước ngày càng được xem trọng hơn.

Các nhà xuất bản mạnh dạn ký hợp đồng độc quyền với những tác giả đã định vị như Sơn Nam, Nguyễn Khải, Nguyễn Huy Thiệp… và với những tác giả đang ăn khách như Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Ngọc Tư… Nhà văn Tô Hoài khi ký kết bán bản quyền cho công ty văn hóa Phương Nam đã thẳng thắn bày tỏ: “Tôi cũng cần tiền, nhưng không bán toàn bộ tác phẩm. Tôi để dành tác phẩm viết cho thiếu nhi ưu tiên ở Nhà xuất bản Kim Đồng, còn những cuốn tự truyện kiên quyết không bán cho ai”.

Chính nhờ sự năng động của giới làm sách tư nhân mà nhà thơ Trần Đăng Khoa tính toán rất kỹ lưỡng mỗi khi “xuất chiêu”. Hiện nay, thần đồng thơ này gom góp những bài mình trả lời phỏng vấn và những bài mình phỏng vấn người khác thành một cuốn sách cả ngàn trang. Chẳng cần biết số lượng in, nhà thơ Trần Đăng Khoa tự tin rao giá 100 triệu đồng mua đứt bán đoạn.

Sự rộng rãi và quyết đoán của giới làm sách tư nhân giúp cho chữ nghĩa có giá hơn, nhưng ít nhiều cũng làm bát nháo nhiều tiêu chuẩn đánh giá. Không thể tránh khỏi tình trạng nhiều người cầm bút có cổ phần trong các đơn vị xuất bản tư nhân, nên vì túi tiền bản thân đã nảy sinh thái độ kéo bè kết cánh tung hô tác phẩm lẫn nhau. Tình trạng dễ nhận thấy nhất là khen bừa khen ẩu. Thậm chí, những ai chịu khó đọc hết cuốn sách sẽ phát hiện nội dung hoàn toàn khác biệt so với quảng cáo.

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc nhìn

Tìm sách hay ở đâu?

(ĐTTCO) - Trong không khí Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày đọc sách thế giới 23-4, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Hội trường Thư viện Quốc gia vào sáng 19-4. 

Phóng sự - sáng tác

Làm nông thời 4.0

(ĐTTCO) - Phòng Kinh tế thị xã Hồng Ngự, Đồng Tháp và Công ty Quản Nông Xanh vừa phối hợp giới thiệu nông dân mô hình dùng thiết bị bay phun thuốc bảo vệ thực vật vừa đạt hiệu quả cao vừa bảo vệ môi trường. 

Bạn đọc

Chỉ tiêu không thể mão?

(ĐTTCO) - Nhiều năm qua khi nhắc đến bất cứ lĩnh vực nào từ kinh tế, xã hội đến giáo dục… Quốc hội cũng như các bộ ngành đều đưa ra những con số chỉ tiêu để phấn đấu hoàn thành. Điều này không sai, nhưng ở khá nhiều lĩnh vực các chỉ tiêu đưa ra nhằm đẹp báo cáo chứ rất xa vời thực tế, thậm chí chính các chuyên gia khi phân tích cũng phải ngạc nhiên về những chỉ tiêu này. Phải chăng hội chứng chỉ tiêu đang “lây lan” quá nhanh?