Tầm vóc giáo sư

Dựa theo Quyết định 158 của Thủ tướng Chính phủ giao quyền tự chủ cho các trường đại học, Trường Đại học Tôn Đức Thắng đã thử nghiệm phong các chức danh như Giáo sư trợ lý, Phó Giáo sư và Giáo sư để phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu. Cách làm mới mẻ này đã phát sinh nhiều ý kiến tranh luận.

Lâu nay chuyện phong Giáo sư cho ai hoàn toàn được quyết định từ Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước. Với xu hướng hội nhập giáo dục, các chuyên gia đầu ngành đều cho rằng không nhất thiết phải phong học hàm cứng nhắc như vậy. Trên thế giới, hầu hết các trường đại học đều tự phong Giáo sư và chịu trách nhiệm về chọn lựa ấy. Tùy theo vị trí của mỗi trường, uy tín của Giáo sư được đánh giá cao thấp ra sao. Thí dụ, Giáo sư của Đại học Cambridge (Anh), hoặc Giáo sư Đại học Harvard (Hoa Kỳ) có đẳng cấp hơn hẳn Giáo sư của các đại học khác. Thậm chí, có những người không cần có chuyên môn giảng dạy nhưng có thành quả sáng tạo cũng được phong Giáo sư của Đại học Oxford (Anh) hoặc Đại học Yale (Hoa Kỳ). Nói cho rành mạch, phong Giáo sư cũng là một thái độ ghi nhận tài năng và trí tuệ.

Cách làm của Trường Đại học Tôn Đức Thắng tuy chưa có tiền lệ nhưng không phải không đáng khuyến khích. Nếu phong Giáo sư kiểu độc quyền khó tránh khỏi cơ chế xin - cho. Ngược lại, nếu phong Giáo sư tùy tiện sẽ ảnh hưởng đến môi trường sư phạm. Nếu trường đại học chỉ có… một giáo sư làm sao đủ tư cách để phong thêm Giáo sư. Muốn phong giáo sư phải có một nhóm giáo sư cùng thẩm định và phản biện. Để các trường đại học có thể tự phong giáo sư cần luật hóa về điều kiện chuyên môn và nhân sự.

Xã hội chúng ta vốn mang nặng tư duy sống “phải có danh gì với núi sông”, nên nhiều người quá hệ trọng học hàm, học vị. Dù cố tình phủ nhận thì ai cũng thấy nhiều cuộc ganh đua chức danh diễn ra khắp nơi. Sự thật, lắm kẻ tự vỗ ngực xưng Giáo sư cũng không thể xác định đúng hay sai. Đã có trường hợp buồn cười là một ông tiến sĩ đi du lịch Hoa Kỳ về nước khoe mấy tấm ảnh chụp chung với các giáo sư nước bạn, rồi tuyên bố: “Tôi được họ phong giáo sư”. Thực hư thế nào chỉ có… trời biết.

Câu hỏi đặt ra: Chức danh Giáo sư phụ thuộc vào điều gì? Tất nhiên là uy tín khoa học. Vì vậy tầm vóc của một Giáo sư không phải nằm ở chức danh gắn phía trước, mà nằm ở cái tên mình. Có mấy Giáo sư oai phong lẫm liệt có thể so được với người không có chức danh như Nguyễn Hiến Lê hay Đào Duy Anh?

Tâm Huyền

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khỏa thân nghệ thuật

Khỏa thân nghệ thuật

(ĐTTCO) - Cuộc triển lãm ảnh khỏa thân nghệ thuật mang tên “Miền cổ tích” của nhà nhiếp ảnh Thái Phiên trở thành một sự kiện trong tháng 6-2018 tại TPHCM. 

Góc nhìn

Tìm sách hay ở đâu?

(ĐTTCO) - Trong không khí Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày đọc sách thế giới 23-4, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Hội trường Thư viện Quốc gia vào sáng 19-4. 

Phóng sự - sáng tác

Bạn đọc

Thiếu niềm tin khi mua sắm trực tuyến

(ĐTTCO) - Ở Việt Nam, niềm tin trong mua bán hàng hóa trực tuyến là yếu tố chủ chốt, khiến khách hàng không tin tưởng thanh toán trước khi mua hàng.